Financieel opvoeden: twaalf tot vijftien jaar

Baas worden over eigen geld

We geven u graag tips hoe u kinderen in de leeftijd van 12 tot 15 jaar helpt te leren omgaan met geld. Praat regelmatig samen over geldzaken. Creëer schaarste, want zo krijgt uw kind een doel om voor te sparen. Laat uw kind denken in doelen en wensen. En zeker zo belangrijk: geef met geldzaken zelf het goede voorbeeld.

Zakgeld
- - Twijfelt u over de hoogte van het zakgeld voor uw kind? Informatie over gemiddelde bedragen vindt u op de website van het NIBUD.
  - Normaal gesproken krijgen kinderen in deze leeftijd zakgeld.
  - Combineer zakgeld met bepaalde verantwoordelijkheden: wat moet uw kind betalen van zijn of haar zakgeld? Wel of geen reiskosten naar school, abonnementen voor tijdschriften of cadeaus voor familie?
  - Maak afspraken over zakgeld en evalueer die regelmatig.
  - Spring niet meteen bij als uw kind geld tekort komt. Een keer géén geld hebben zorgt voor een leermoment.
Kleedgeld
- - Geef uw kind kleedgeld.
  - Bouw het kleedgeld langzaam op. Begin met zaken die passen bij een maandelijks budget én leuk zijn, zoals broeken of T-shirts. Geef uw kind vervolgens geld voor zaken die wellicht minder interessant maar wel nodig zijn als sokken, ondergoed of toiletartikelen. En tot slot dure artikelen als jassen, laarzen, sportartikelen.
  - Maak steeds opnieuw afspraken en evalueer.
  - Spring niet meteen bij als uw kind geld tekort komt. Een keer géén geld hebben zorgt voor een leermoment.
Belgeld
- - Beperk kosten van mobiel bellen met een pre-paid kaart.
  - Een abonnement is goedkoper en aantrekkelijk, maar daarvoor moet uw kind eerst laten zien dat het verstandig met mobiel bellen kan omgaan.
  - Waarschuw uw kind voor ondoorzichtige kosten zoals abonnement op ringtones of kosten voor internet op mobiel.
Geld uitgeven
- - Overleg samen waar uw kind wel en niet geld aan uitgeeft.
  - Stimuleer om geld uit te geven, omdat uw kind daar van kan leren.
  - Geef tips bij uitgaven: prijzen vergelijken, aankopen in de winkel of online, tweedehands artikelen kopen of onderhandelen.
  - Bespreek de verschillende manieren van betalen: met contant geld of elektronisch met een pinpas.
Geld verdienen
- - Vanaf 13 jaar mag uw kind bijverdienen. Veel voorkomende baantjes op deze leeftijd zijn: oppassen, vakken vullen of een krantenwijk.
  - U kunt uw kind ook laten bijverdienen door klusjes te doen in en om uw huis: een heitje voor karweitje. Kijk wat uw kind kan doen tegen een vooraf afgesproken vergoeding.
  - Bedenk samen creatieve manieren om geld te verdienen: speelgoed of boeken verkopen via Marktplaats, spullen verkopen op de Vrijmarkt, auto's wassen in de wijk.
  - Kijk samen goed naar balans tussen werk, school en vrije tijd.
Sparen
- - Laat kinderen eigen spaardoelen bepalen. Het is niet aan te bevelen om uw kind zelf te laten sparen voor zaken die te ver weg liggen en niet in zijn of haar interessegebied liggen, zoals studiekosten of uitzet.
  - Geld wegzetten op een aparte spaarrekening helpt uw kind om van zijn of haar spaargeld af te blijven.
  - Ga uit van een overzichtelijke termijn als u uw kind spaardoelen laat bepalen: tien jaar sparen is voor een tiener niet te overzien.
  - Maak (samen) een spaarplan op www.baasovereigengeld.nl.
Lenen
- - Bij een bank lenen kan nog niet.
  - Lenen bij vrienden en ouders gebeurt veel. Dit kunt u beschouwen als het 'oefenen' voor lenen bij de bank, bijvoorbeeld voor de hypotheek. Maak (schriftelijke) afspraken over het tijdstip en de termijnen van terugbetalen. Spreek eventueel ook een rente af.
  - Een lening kwijtschelden is verleidelijk, maar het leermoment voor uw kind gaat wél verloren. In het 'echte' leven wordt een lening zelden kwijtgescholden. Spreek eventueel een aflossing in natura af, door middel van klussen.
Bankzaken regelen
- - Ga samen naar de bank voor het regelen van de bankzaken.
  - Laat het kind zijn eigen administratie bijhouden. Controleer samen regelmatig bedragen en afschriften en laat uw kind rekeningen overzichtelijk opbergen.