Verder op deze pagina:

    Dierenartsen verstrekken diergeneesmiddelen en oefenen in een praktijk geneeskundige handelingen uit op landbouwdieren, paarden en/of huisdieren. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Verwachtingen branche positief

    De Rabobank verwacht dat de vraag naar dierenartsenzorg bij landbouwhuisdieren zich de komende jaren stabiliseert of gematigd groeit. Bij zorg voor gezelschapshuisdieren zal de omzet de komende jaren toenemen.

    Aantal dierenartsen

    Nederland telt volgens het CBS ruim 2.400 dierenartspraktijken met één of meer vestigingen. De grootste categorieën praktijken zijn de:

    • huisdierenpraktijken (meer dan 60%)
    • gemengde praktijken (meer dan 20%)
    • paardenpraktijken (ongeveer 5%)

    Schaalvergroting in de branche

    In de branche vindt schaalvergroting plaats. Grotere praktijken bieden de mogelijkheid tot:

    • differentiatie van werkzaamheden
    • betere verdeling van werktijden
    • collegiaal overleg
    • schaalvoordelen

    Ketenvorming in de branche

    In de branche vindt ketenvorming plaats. Steeds meer kleinere groepspraktijken werken samen. Hierdoor is het mogelijk meer specialistische kennis te bieden. Een voorbeeld uit de praktijk is de keten DierenDokters. Ook buitenlandse partijen tonen belangstelling in de Nederlandse markt. De grootste partijen zijn Evidensia, AniCura en CVS. Op dit moment maken ketens ongeveer 20 tot 25% uit van de markt. Redenen voor ketenvorming zijn onder meer feminisering van de beroepsgroep en het feit dat jonge dierenartsen minder vaak praktijkeigenaarschap ambiëren. Ook kan de goodwill-financiering lastig zijn.

    Economie

    Het aantal landbouwhuisdieren bedroeg in 2018 ruim 117 miljoen.

    De grootste groepen zijn de:

    • kippen (bijna 97 miljoen)
    • varkens (ruim 12 miljoen)
    • rundvee (3,8 miljoen)

    Het aantal gezelschapsdieren in Nederland wordt geschat op ongeveer 35 miljoen. Het aantal honden en katten (1,5 en 2,6 miljoen) is al jaren stabiel. Een op de vijf huishoudens heeft een hond en een kwart huishoudens bezit een of meer katten.

    Huisdieren krijgen steeds betere zorg. Volgens FIDIN – de branchevereniging van veterinaire farmacie – stegen de uitgaven van diergeneesmiddelen van 250 miljoen euro in 2010 naar 340 miljoen euro in 2017. Dierenartsen merken dat er een tweedeling ontstaat tussen mensen die tot het uiterste willen en kunnen gaan en mensen die zich beperken tot de basale zorg.

    Huisdieren zorgen voor bijna 60% van de omzet in deze branche, gevolgd door rundvee met 20% en varkens met 9%. De jaarlijkse dierenartskosten bedragen volgens het Nibud gemiddeld €160 voor een hond en €120 voor een kat. De consumentenuitgaven aan huisdieren nemen toe door de beleving dat een 'huisdier bijna net zo dierbaar is als een kind'.

    "Nederland kent in verhouding tot andere Europese landen een relatief laag gebruik van diergeneesmiddelen."

    Er ontstaat steeds meer concurrentie van tuincentra, bouwmarkten en dierenspeciaalzaken die veterinaire diensten verlenen. Daarnaast worden dierenartspraktijken in toenemende mate afhankelijk van handelingen en advisering omdat voer en medicijnen steeds meer via internet worden gekocht. Binnen de sector ligt de focus steeds meer op preventieve gezondheidszorg en advisering, en minder op curatieve behandelingen.

    In Nederland is 4% van de honden en katten verzekerd, maar dit aandeel neemt wel toe. In het buitenland is dat percentage doorgaans veel hoger (Groot-Brittannië 25% en Zweden zelfs 80%). Eigenaren van verzekerde huisdieren besteden gemiddeld 80% meer aan medische behandelingen en leggen 53% meer bezoeken af aan de dierenarts in vergelijking met eigenaren van niet verzekerde huisdieren.

    Zorgen voor dierenwelzijn vraagt van erfbetreders in de landbouwhuisdierensector steeds meer vaardigheden. Behalve door de ontwikkeling van het aantal dieren wordt de vraag ook beïnvloed door de golfbeweging in de economie en de dreiging van het uitbreken van dierziekten als varkenspest, vogelgriep, MKZ, BSE, Q-koorts en het Schmallenbergvirus.

    Duurzaamheid

    De dierenarts met als specialisatie landbouwdieren heeft zijn/haar rol zien veranderen van consultatief naar preventief. Bij landbouwdieren is bedrijfsbegeleiding een belangrijk aspect geworden. De dierenarts behandelt kippen en melkvee bijvoorbeeld nauwelijks op individuele basis, maar veel meer als geheel (op 'hokniveau').

    Innovatie

    Een voorbeeld van een innovatie is het vaccineren door stempelen in plaats van prikken, waardoor er geen vaardigheden meer nodig zijn voor het inbrengen van een naald. Een ander voorbeeld is het met een chip inlezen wat het calciumgehalte van een koe is. Informatie verzamelen gebeurd binnen een paar klikken, waardoor een dierenarts preventiever kan werken.

    Verder zien we meer digitale dienstverlening (zoals online afspraken plannen, videoconsult) en een toenemend gebruik van big data en social media. Dierenartsenpraktijken zetten deze middelen steeds meer in voor het monitoren van dier en gezondheid en een betere klantenbinding (bijvoorbeeld door delen van foto’s en video’s, tips en weetjes).

    Maatschappij

    Nederland kent in verhouding tot andere Europese landen een relatief laag gebruik van diergeneesmiddelen. In Nederland vindt ongeveer 6% van het totale Europese gebruik plaats. Het gebruik van diergeneesmiddelen vindt door voedselveiligheidseisen en de publieke opinie steeds bewuster plaats, wat leidt tot lagere doseringen.

    Er is een vertrouwensloket voor het melden van slechte zorg aan dieren.

    Lees meer op Vertrouwensloketwelzijnlandbouwhuisdieren.nl

    Wet- en regelgeving

    Er is geen dwingend vestigingsbeleid van de overheid voor dierenartsen. De wetgever biedt pas afgestudeerde dierenartsen de mogelijkheid van vrije vestiging. Het Dierenartsen Netwerk probeert bij conflicten intercollegiaal te adviseren.

    Het voorschrijven van diergeneesmiddelen valt onder de Wet op de uitoefening van de dierengeneeskunde. Ook is de Diergeneesmiddelenwet van kracht met onder andere een verbod op publieksreclame. De dierenarts ondervindt bij de verstrekking van diergeneesmiddelen steeds vaker concurrentie van de vrije handel, postorderbedrijven, veterinaire internetapotheken en autobaandierenartsen. Dit zijn veterinaire dienstverleners die hun dienstverlening beperken tot het leveren van medicijnen.

    Aanbod Rabobank

    Rabobank als maatschappelijk partner 

    De Rabobank verzorgt presentaties tijdens diverse symposia en events voor dierenartsen. Daarnaast is de Rabobank samen met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) betrokken bij het Vertrouwensloket Welzijn Landbouwhuisdieren.

    Laatste update: december 2019