Koks beoordelen voedsel

Foodupdate september 2018

Geen tijd om dit artikel te lezen? Ga direct naar:

    Stijgende prijzen door droge zomer

    De vooruitzichten voor de foodsector zijn positief. Het gaat goed met de Nederlandse economie. De Rabobank verwacht dit jaar 3% groei van het bruto binnenlands product en een verdere groei van 2% in huishoudconsumptie. Hieronder vallen ook de uitgaven aan voeding. Er wordt meer uitgegeven aan voeding en er wordt vaker buiten de deur gegeten.

    Trends en ontwikkelingen

    In de foodupdate gaat de Rabobank in op actuele ontwikkelingen en belangrijke trends in de foodsector. In deze update:

    • Onder invloed van onder andere stijgende energiekosten en de droge zomer zien we de gemiddelde kostenbasis van de voedingsmiddelensector oplopen. De verwachting is dat dit het tweede half jaar doorberekend zal worden aan de consument.
    • Zowel de supermarkten als de horeca hebben de afgelopen maanden een mooie volumegroei laten zien. De speciaalzaken blijven daar wel wat bij achter.
    • Op Europees niveau lijkt er een interessante consolidatieslag gaande te zijn binnen verschillende categorieën. Verderop in deze foodupdate is er aandacht voor de huismerken en het groeiende biologische segment.
    • Voedselverspilling is een ‘hot’ topic, wat extra onder de aandacht is gekomen door de droge zomer. Sectorspecialist Food Els van Diermen gaat in haar blog in op de belangrijke rol van supermarkten bij het verminderen van voedselverspilling.

    Grondstofprijzen

    Warme weer laat direct sporen na

    Het ene kwartaal is het andere niet. In het tweede kwartaal van dit jaar zagen we de gemiddelde kostenbasis oplopen, vooral gevoed door stijgende energiekosten en zuivel- en vleesprijzen. Door de droge zomer komen daar in dit derde kwartaal de AGF- en graanprijsstijgingen bovenop. Ook de suikerprijs zal naar verwachting de opwaartse lijn weer oppakken gedurende de bietenoogst.

    Prijsontwikkeling in de keten ten opzichte van de kostenontwikkeling

    Prijsontwikkeling in de keten ten opzichte van de kostenontwikkeling

    Stijging consumentenprijzen verwacht

    In de eerste helft van 2018 gaven de grondstofkosten nog ruimte aan producenten en foodretailers om actiever te promoten en de gemiddelde consumentenprijsinflatie te drukken. Hier heeft de consument van kunnen profiteren. Met de ontwikkelingen in de kostenbasis van de afgelopen maanden komt er weer meer druk op de keten te staan om de kosteninflatie door te belasten aan de consument. Hierdoor verwachten wij een stijging in de consumentenprijzen.

    Distributiekanalen

    Volumegroei wordt weer ingeruild voor prijsinflatie

    Het mooie weer en de economische meewind hebben de horeca en supermarkten in de kaart gespeeld de afgelopen maanden. De sterke groei van de bestedingen in de horeca is onder andere het gevolg van het gestegen aantal toeristen.

    Lees meer over het groeiende toerisme in de horeca- en recreatie update augustus 2018.

    De supermarkten hebben de ietwat tegenvallende start van 2018 ruimschoots goed gemaakt met een volumegroei van meer dan 4% in het tweede kwartaal. Hierdoor is het eerste halfjaar van 2018 toch met een mooie stijgende lijn geëindigd. Deels zal dat komen door meer promoties en de ombouw van verschillende winkels, maar ook de drukkende hitte lijkt Nederlanders richting het gemak van de one-stop-shop in de supermarkt hebben gedreven. Dat is onder andere terug te zien in de bovengemiddelde groei van gemaksproducten zoals kant-en-klaar maaltijden en maaltijdsalades.

    De speciaalzaken laten over het eerste halfjaar van 2018 nog steeds een daling van het omzetvolume zien. Hoewel de daling minder groot is dan het tweede halfjaar van 2017 is het duidelijk dat ze nog niet in staat zijn om mee te profiteren van de totale groei van bestedingen aan food.

    Halfjaarlijkse omzetgroei per distributiekanaal (volume)

    Halfjaarlijkse omzetgroei per distributiekanaal (volume)

    Inflatie steekt de kop op in tweede helft 2018

    De dynamiek zal in de komende maanden in ieder geval anders zijn. Zolang het consumentenvertrouwen hoog blijft, zal de omzetgroei redelijk op peil blijven. Waar de groei in de eerste helft van het jaar echter werd gedreven door meer vraag en de gemiddelde prijzen redelijk stabiel waren, heeft de hitte geresulteerd in snel oplopende grondstofprijzen, vooral in verse producten. Dat komt direct tot uiting in bijvoorbeeld de consumentenprijsinflatiecijfers van augustus, die met 2,3% het hoogste niveau van dit jaar laten zien.

    “Supermarkten doen goede zaken in tweede kwartaal.”

    Het schap

    Meer prijswijzigingen in 2018, consument profiteert van lagere grondstofkosten

    In samenwerking met boodschappenvergelijker Hiiper brengen we deze keer het aantal meer ‘structurele’ prijswijzigingen in kaart, waarbij we promoties buiten beschouwing laten. Onder andere door de toegenomen digitalisering en daarmee transparantie rondom prijzen zien we dat retailers elkaar beter in de gaten houden en het prijspeil op elkaar aanpassen. En daar profiteert de consument dan weer van.

    Aantal prijswijzigingen 2017 en 2018 (tov gemiddelde index per retailer)

    Foodretailers strijden voor behagen van consument

    Het aantal prijswijzigingen (ten opzichte van de gemiddeld index gemeten over alle retailers) ligt in 2018 hoger dan vorig jaar. Zeker ten tijde van dalende grondstofkosten zullen foodretailers inderdaad de strijd met elkaar aangaan om de consument te behagen met lagere prijzen. Het wordt interessant om te zien of supermarkten de komende maanden ook de stijgende grondstofprijzen sneller richting consument durven door te belasten of dat die rekening in eerste instantie bij de leveranciers blijft liggen.

    Vers van de pers

    Buy & Build, successen binnen de huismerken

    Het marktaandeel van huismerken in Nederland – als je de discounters meerekent – ligt rond de 40%. Op het eerste gezicht is het een volwassen marktsegment met beperkte groeimogelijkheden. De vraag naar huismerken zegt echter niets over het aanbod.

    Refresco is natuurlijk hét schoolvoorbeeld van een huismerkproducent die via Buy & Build (een bedrijf door middel van acquisities/overnames versneld laten groeien) is uitgegroeid tot een speler van wereldformaat. Maar ook in andere productcategorieën hebben we de afgelopen jaren pan-Europese huismerkspecialisten zien opkomen. Op basis van de karakteristieken van deze categorieën verwachten we de komende jaren een consolidatieslag onder Europese huismerkleveranciers in koekjes, maaltijdsauzen, blikgroenten, koffiecups en snoep. Een kansrijke markt dus, waar naar verwachting een hoop activiteit te zien zal zijn!

    Lees meer over Buy & Build (Engelstalig)

    Europese markt voor biologische verpakte voeding groeit verder

    Het biologische segment profiteert van de consument die in zijn zoektocht naar gezonder en duurzamer eten steeds vaker voor biologisch voedsel kiest. Als het op groei aankomt, verwacht de Rabobank dan ook dat de markt voor biologisch (verpakt) voedsel in Europa de ‘reguliere’ markt achter zich zal laten. Waar de groei van dit segment de laatste jaren rond de 6-7% lag, zal deze als gevolg van een dalend prijspremium wel afzwakken naar 3 tot 4%.

    Ook binnen het biologische segment zijn al tekenen van consolidatie te zien. De verwachting is dat dit de komende jaren zal toenemen. In Nederland zullen, net als in sommige andere Europese landen, de reguliere supermarkten steeds meer invloed uitoefenen in de markt voor biologische voeding.

    Lees meer over biologische verpakte voeding in Europa (Engelstalig)

    Blog

    Blog: Vermindering voedselverspilling – de supermarkten zijn aan zet

    Els van Diermen, sectorspecialist Food

    Voedselverspilling is een ‘hot topic’. Deze zomer konden we gratis tonnen tomaten ophalen bij de boer omdat hij ze niet kon verkopen aan de supermarkten. Ze voldeden niet aan eerder gemaakte afspraken over de minimale grootte. Te kleine pruimen kwamen uiteindelijk bij andere retailers in de schappen. Nu was de afgelopen zomer uitzonderlijk te noemen qua weersomstandigheden, wat voor nog meer verspilling dan normaal heeft gezorgd.

    De meeste verspilling vindt plaats bij consumenten, de horeca en de agrarische sector. De supermarktketens hebben op deze laatste categorie veel invloed. Een relatief beperkt aantal mensen, de inkopers, besluiten welke producten wel of niet in het schap van de supermarkt komen te liggen.

    Acceptatie ‘Tweede keus producten’

    Kromkommer is een initiatief dat sinds een aantal jaren veel aandacht besteed aan groente en fruit dat normaal gesproken niet in het schap van de supermarkt terechtkomt. De reden is vaak dat de producten niet voldoen aan de uiterlijke eisen die de grote supermarktketens stellen. Door deze aandacht begint zowel bij de retailers als bij de consumenten het tij te keren. In de schappen liggen nu vaker ‘tweede keus producten’ en consumenten kopen deze ook.

    De afgelopen zomer maakt de acceptatie van minder mooie producten makkelijker in de toekomst. Doordat er regelmatig berichten zijn over producten die de boer niet kwijt kan, groeit het besef bij de burger dat dit niet acceptabel is. Deze week werd duidelijk dat we kleinere chips gaan krijgen omdat er simpelweg geen grote aardappels beschikbaar zijn. Als het moet, dan kan het dus wel. Ik hoop van harte dat de retailers met deze ervaring de normen verruimen waaraan groente en fruit moeten voldoen, waardoor er minder wordt verspild.

    De boeren en tuinders zullen dan ook wel moeten volgen. Want: we gaan met zijn allen niet meer eten. Als ik een kromme komkommer koop, dan koop ik geen rechte die er naast ligt. Als ik soep koop van verspilde groente, dan laat ik een andere soep staan. Als we dus echt het voedsel gaan eten dat eerder werd weggegooid, dan hoeft er uiteindelijk minder geproduceerd te worden. En minder productie is minder onnodige CO2-uitstoot en minder onnodig watergebruik. Precies wat nodig is.

    Bent u supermarktondernemer en wilt u samen met collega’s ideeën uitwisselen over dit onderwerp?

    Schrijf u in voor de dag van de supermarkt

    Relevante publicaties

    Wilt u meer informatie over de laatste stand van zaken in de Nederlandse foodsector? Lees dan ook onderstaande publicaties

    Laat je restaurant niet leeglopen… en maak werk van big data World Pork Map 2018: World Pork Trade Is Becoming Increasingly Complex and Competitive

    Sectorspecialist Martijn Rol

    Karine Chartier

    • Analist
    • Consumer Foods
    Sectorspecialist Martijn Rol

    Els van Diermen

    • Sectorspecialist
    • Food
    Sectorspecialist Martijn Rol

    Martijn Rol

    • Sectorspecialist
    • Food