Foodupdate september 2019

Foodupdate september 2019

Geen tijd om het artikel te lezen? Ga direct naar:

    Frisser economisch klimaat koelt omzetontwikkeling

    Ondanks de groeiende huishoudconsumptie en lagere werkloosheid, begint het afzwakkende economische sentiment ook de Nederlandse voedingsconsumptie te raken. Door de beperkte reële loongroei zal de groei van de private consumptie dit jaar naar verwachting uitkomen op 1,3%, ruim een vol procentpunt onder de consumptiegroei van 2018. Ondanks deze daling, zijn de vooruitzichten voor de foodsector nog steeds positief.

    Zo is de verwachting onder andere dat de uitgaven aan voeding in de supermarkt dit jaar nog steeds met zo’n 3% zullen groeien, met dank aan de btw-verhoging van begin 2019. De volumegroeiverwachtingen in de horeca en bij de foodspeciaalzaken lopen iets terug vanwege een lager consumentenvertrouwen en oplopende prijsinflatie.

    In de foodupdate gaat de Rabobank in op actuele ontwikkelingen en belangrijke trends in de foodsector. In deze update:

    De lente was dit jaar een stuk koeler dan vorig jaar. Zowel in temperatuur, als in de omzetontwikkeling in de verschillende distributiekanalen.De volumegroei in de horeca nam in het tweede kwartaal verder af.Huismerkfabrikanten spelen een steeds belangrijkere rol in de innovatie van het supermarktschap.Onderscheidend blijven met een fysieke winkel wordt steeds lastiger. Samenwerking is één van de, vaak onverwachte, oplossingen.

    Volumes in alle kanalen onder druk

    Het effect van het dalende consumentenvertrouwen is ook in de bestedingen aan ons eten terug te zien. In het eerste kwartaal bleven de omzetten redelijk op peil dankzij de btw-verhoging, terwijl de omzetgroei in het tweede kwartaal zakte. Met name de foodspeciaalzaken zagen omzet met bijna 2,5% dalen. In de supermarkten en horeca lag de jaarlijkse omzetgroei in het tweede kwartaal nog boven de streep, maar ook in die kanalen staat de volumegroei onder druk (zie grafiek 1). De economische onzekerheid en dalende volumegroei in de horeca maken dat een verwachting ten aanzien van de omzetgroei voor heel 2019 neerwaarts bijgesteld moet worden naar 1,5%.

    Omzetgroei per distributiekanaal

    Niets zo veranderlijk als het weer

    Niet alle volumedruk valt overigens toe te schrijven aan de macro-economische ontwikkelingen. Ook het weer doet een duit in het zakje. De maand mei van dit jaar was gemiddeld zo’n 5 graden koeler dan dezelfde maand vorig jaar. Dat maakt het verschil tussen ‘gewoon’ lenteweer en heerlijke BBQ-temperaturen. De volumedruk in het supermarktkanaal zie je dan ook met name terugkomen in mooi-weer-categorieën zoals ijs (-9%), alcoholische dranken (-5%) en water (-2%). Ook de volumedruk in het foodservicekanaal zal dit mei-effect gemerkt hebben. Het goede nieuws is dat de warme zomer van 2018 dit jaar bijna overtroffen werd, dus in het derde kwartaal is de vergelijkingsbasis iets makkelijker.

    “De bouw is marginaal geholpen met de maatregelen die de overheid heeft aangekondigd.”

    Minder vlees, maar waarom?

    Net als vorig kwartaal blijft de consument zich verwennen met hartige snacks en zoetwaren. Deze categorieën laten zelfs volumegroei zien. De omzetgroei van brood en zuivel valt vooral te relateren aan grondstofprijs-gedreven prijsverhogingen. In het margarineschap zie je de herpositionering door de grote merkspeler vorm krijgen. De meest opvallende productcategorie die met een omzetplus van 2,5% net buiten de top-5 groeiers valt, zijn vlees en vleeswaren.

     

    Top-5 snelst groeiend (omzet)
    Hartige snacks7,6%
    Zoetwaren6,6%
    Bakkerij producten6,0%
    Boter/margarines4,6%
    Zuivel4,4%


    Top-5 dalend/langzaam groeiend (omzet)
    Alcoholisch-2,7%
    Niet-alcoholisch-0,2%
    Diepvries1,6%
    Koffie/thee1,8%
    AGF2,2%

    Bron: IRI, Rabobank 2019

    Het is te makkelijk om de 4% volumedaling in vleesverkopen vanuit de supermarkt in het tweede kwartaal te wijten aan veranderend consumentengedrag zoals het NOS-journaal ons enkele weken geleden wilde doen laten geloven. De consument verandert zeker, maar vaak niet zo snel. Dat zie je ook in de vleesvervangers. Met 14% volumegroei stijgen de koelverse vleesvervangers dit kwartaal onverminderd door, maar dat groeitempo is niet veel sneller of langzamer dan in voorgaande kwartalen.

    Prijsgevoelig Nederland

    Een meer voor de hand liggende verklaring voor de scherpere daling in vleesverkopen én de 6-7% prijsstijging op dit supermarktschap, lijkt de grote vraag naar varkensvlees vanuit China (als gevolg van de Afrikaanse varkenspest en de daaraan gerelateerde stijging van de varkensprijzen). Niet dat de retailprijzen zich direct aan de hogere grondstofprijzen aanpassen, maar met zoveel vraag vanuit China zal er een stuk minder drang zijn om het vlees in de aanbieding te gooien. En daar blijven Nederlanders natuurlijk gevoelig voor. Die hogere varkensprijzen lijken voorlopig nog wel even aan te houden.

    Het gaat niet snel genoeg in de winkelstraat

    Het zwakkere consumentenvertrouwen begint ook voelbaar te worden in de winkelstraat. Een logisch gevolg daarvan is druk op de omzet. In aanvulling daarop verwachten non-food retail-collega’s Jos Voss en Olaf Zwijnenburg margedruk en stijgende kosten. De combinatie van deze drie factoren (omzetdruk, margedruk en hogere kosten) vormt een giftige cocktail voor de sector. Er zijn zeker kansen voor goede fysieke winkels en voor onderscheidende winkelgebieden, maar retailers moeten flink aan de slag met hun formule, winkelgebied en digitalisering. Liever vandaag dan morgen, want de markt wacht op niemand.

    De vraag naar voeding is wellicht minder cyclisch, maar de conclusies in dit RetailTrends-artikel raken alle winkeliers.

    Lees artikel RetailTrends

    Inspirerende en innovatieve trends op de PLMA

    Elk jaar vindt in Amsterdam de grootste huismerkenbeurs plaats: de Private Label Manufacturers Association’s World of Private Label, kortweg PLMA. RaboResearch F&A-analisten Cyrille Filott en Sebastiaan Schreijen merkten dat huismerkleveranciers momenteel misschien nog wel sneller innoveren dan hun merkcollega’s. Vooral op gebieden zoals gezonde voeding en duurzaamheid was er tijdens de beurs genoeg te zien. Door middel van interviews met producenten zoals onder andere Refresco, Grand Duet en Coroos komen verschillende innovatieve trends aan de orde. Benieuwd?

    Luister naar de interviews via het Rabo Foods-to-Go Podcast-kanaal

    Blog: kijk eens anders naar je buurman

    Ooit gehoord van doorklikratio’s of bouncepercentages? In een online omgeving wordt echt alles gemeten. Hoe men op je landingspagina komt, hoe lang ze daar blijven, op welke plaatjes ze klikken, waar ze afhaken en of een rood kadertje beter werkt dan een zwarte. Bedrijven als Booking.com en Voordeelwijnen.nl hebben meten tot een kunst verheven.

    “Ja, daar heb ik wat aan!” hoor ik je denken. “Wat kan ik met doorklikratio’s in mijn groentezaak in Weesp?”. Een hele terechte vraag. “Niets”, is mijn eerlijke antwoord, maar het idee dat elke aankoop in jouw winkel een heel voortraject kent, biedt ook kansen.

    De klant die vanmiddag bij jou in de winkel een pond witlof koopt zit nu nog thuis, of op kantoor, of op de fiets. Voordat die witlof aan de kassa wordt afgerekend, heeft de klant verschillende beslissingen genomen. Een deel van die besluiten wordt in de winkel genomen. Daar kan je met de juiste displays, assortiment, adviezen en aandacht voor het product nog enige invloed op uitoefenen. Je klant moet dan uiteraard wel op een bepaald moment hebben besloten om jouw winkel in te lopen.

    Traffic of geen traffic

    Zelfs loyale klanten zullen een afweging maken waar ze vandaag hun boodschappen gaan halen. Combineren ze het bezoek aan jouw groentezaak met het ophalen van een pak bij de stomerij, het kopen van wat kruidnagelkaas bij de kaasboer op de hoek en verwennen ze zichzelf met een ijsje van Nelis, of moet het even snel tussendoor en rennen ze even supermarkt in? Of rijden ze na het werk door naar de Maxis in Muiden om bij de Lidl binnen te lopen?

    Online werkt het bijna hetzelfde. Daar begint alles met het aantal bezoekers dat op de landingspagina terechtkomt. Traffic noemen ze dat. Hoe meer traffic, des te meer kliks, des te meer verkopen. In het echte leven is de winkelstraat één grote landingspagina waar bezoekers daadwerkelijk rond lopen. Het is aan jou om die mensen vanaf de straat je winkel in te trekken en daar te converteren naar omzet.

    Samen met je buurman meer ‘traffic’

    De aantrekkingskracht van jouw buurman overtuigt twijfelende klanten wellicht om bij jou in de straat te komen shoppen. Eng idee of niet, dat jouw buurman dus mede het succes van jouw tent bepaalt. Het grote voordeel van een fysieke winkel is dat winkeliers kunnen samenwerken om de aantrekkelijkheid van de winkelstraat te vergroten en op die manier het aantal bezoekers in de straat te vergroten. Dat besef mis ik geregeld bij ondernemers. Koester je buren dus en bedenk vooral wat je samen kunt doen om jullie fysieke ‘landingspagina’ te promoten.

    Blog Sebastiaan Schreijen, Senior analist Food

    Ook interessant voor jou

    De voedselindustrie is in beweging: hoe manage jij de risico’s? Innoveren? Maak niet dezelfde fouten als je buurman Ontwikkelingen bierindustrie: Big beer, you’re still beautiful Innovatie, kans of juist een bedreiging voor supermarkten?

    Sectorspecialist Martijn Rol

    Martijn Rol

    • Sectorspecialist
    • Food
    (06) 10 57 62 81 LinkedIn
    Sebastiaan Schreijen

    Sebastiaan Schreijen

    • Senior Analist F&A Nederland
    • Food
    030 - 71 23 83 1 LinkedIn