Twee ondernemers lopen op buitenterrein tussen containers

Transportupdate februari 2019

    Structuur van de sector verandert ingrijpend. De belangrijkste ontwikkelingen die 2019 gaan beheersen zijn:

    MargeverbeteringConsolidatieDuurzaamheidDigitalisering en delen van informatie

    De uitdaging na 2018

    Meer omzet of meer marge?

    De marges zijn afgenomen. Maar hoeveel rendement moet een onderneming in transport en logistiek dan maken? De beste maatstaf bij het analyseren en vergelijken van ondernemingen in transport en logistiek is het nettoresultaat na belastingen gedeeld door de omzet. Dat wordt ook wel de Return-on-Sales (RoS) genoemd. Dit percentage varieert voor een gezond bedrijf tussen de 1,5% en 14%. De hoogte is afhankelijk van verschillende kenmerken. De belangrijkste kenmerken zijn of de onderneming makkelijk te vervangen is voor de klant en de kwaliteit van het management.

    Onmisbaar zijn is belangrijk

    Is een onderneming moeilijk te vervangen voor een klant? Dan kan het bedrijf een hogere prijs vragen. Denk bijvoorbeeld aan diensten die andere bedrijven niet gemakkelijk kunnen uitvoeren, zoals speciaal vervoer. Ondernemingen die zonder specialistische diensten, zoals regulier containervervoer of groupage, hebben het moeilijker.

    Goed management doet wonderen

    Als een onderneming niet onmisbaar is in de markt, komt de kwaliteit van het management om de hoek kijken. Er zijn zelfs bedrijven in de moeilijke onderdelen van de markt die de 3% RoS weten te halen. Dat is voornamelijk te danken aan een goede aansturing van de onderneming. Naast goed management is goed inzicht in de financiële en operationele prestaties van de onderneming ook een belangrijke toevoeging. Helaas zijn er nog meer bedrijven die in een niche zitten, maar niet het rendement halen dat bij hun profiel hoort. Ook hier speelt management een grote rol.

    Slechte rendementen in de sector

    Over het geheel van de sector is het grote probleem dat de rendementen erg slecht blijven. Er is veel aandacht voor omzetgroei, maar verbetering van de marge levert meer op. De eerste cijfers over de indexering zijn binnenkort bekend. Daaruit zal duidelijk worden of de rendementen gestegen zijn. De voortekenen zijn overigens niet goed.

    Kleine en middelgrote bedrijven in gevaar

    De markt is in beweging. Van grote tot kleine ondernemingen zijn er transacties afgerond, gepland of worden fusies, overnames en samenwerkingen onderzocht. Door een afkoelende economische groei zal ook het aantal faillissementen toenemen. En door vergrijzing en afnemende resultaten zullen verschillende ondernemers stoppen. Maar verduurzaming heeft de grootste impact, er is gewoon geen geld voor grote investeringen in duurzaamheid.

    Duurzaamheid voor het milieu

    De milieumaatregelen zorgen de komende jaren voor een krimp van de sector. De opbrengsten van de extra beprijzing van transport en logistiek zijn in het huidige voorstel te laag om de kosten voor de ondernemers te volledig te compenseren.

    “Het gebrek aan goede controllers is in de sector groter dan het gebrek aan chauffeurs.”

    Het managen van consolidatie

    Consolidatie is niet slecht, maar moet zorgen voor een verbetering van de marge. Over het algemeen presteren grote ondernemingen beter dan kleine ondernemingen maar ook hier heeft de kwaliteit van het management veel invloed. Een kleine onderneming is bijvoorbeeld eenvoudiger aan te sturen dan een grotere. Voor een geconsolideerde markt is een ander management nodig: hoger opgeleid en met meer kennis van ICT en financiën. Deze laatste twee ontbreken nu vaak. Het gebrek aan goede controllers is in de sector groter dan het gebrek aan chauffeurs.

    De consument betaalt voor verduurzaming

    Verduurzaming en energietransitie zijn populaire thema’s in de politiek. Ook maatschappelijke organisaties buitelen over elkaar om te laten zien wie de meest duurzame ambitie heeft. Dat er eindelijk een soort van overeenstemming is over het nut en de noodzaak is goed. Maar de realiteit wordt in deze discussie soms vergeten. Het is belangrijk om concreet te bepalen hoe en wanneer de doelen gerealiseerd worden en hoe dit ondernemingen raakt. De transitie gaat veel kosten, maar door de lage rendementen in de sector zal de rekening voor de energietransitie uiteindelijk bij de consument terecht komen.

    Geen enkele vervoerder vertrekt ’s ochtends met de intentie de wereld eens lekker te vervuilen. Nee, vervoerders willen klanten bedienen en gebruiken daarvoor de best beschikbare middelen. Nu is dat vaak nog een door diesel aangedreven vrachtwagen of bus. En bij gebrek aan betaalbare alternatieven zal dit ook nog wel even zo blijven.

    De financiële gevolgen van de transitie in een rekensom

    Een diesel vrachtwagen kost nu €70.000. Stel dat de overstap naar een elektrische variant €100.000 kost. Dit is inclusief kosten voor laadfaciliteiten, inhaalafschrijvingen en lagere inruilwaarde op tweedehands diesels. In deze berekening wordt aangenomen dat de besparing op onderhoud en brandstof gelijk is aan de extra kosten omdat een elektrische vrachtwagen minder inzetbaar is dan de dieselvarianten. Een subsidie van €30.000 moeten worden bijgelegd op een vrachtwagen om de overgang mogelijk te maken.

    Volgens het CBS is Nederland rijk aan ongeveer 140.000 vrachtwagens. De vervanging daarvan zal dus in totaal €4,2 miljard kosten. Als je uitgaat van een gebruiksduur van 8 jaar kost dat grofweg een half miljard euro per jaar. De kilometerheffing zal naar schatting €300 miljoen per jaar opleveren. Kortom: dat is dus onvoldoende om het verschil goed te maken.

    Dit rekenvoorbeeld is natuurlijk sterk versimpeld en op basis van aannames. Dat kan ook niet anders want een betaalbare elektrische personenwagen, laat staan een vrachtwagen, die dezelfde prestaties levert als de dieselvarianten bestaat nog niet. Wat deze berekening wel aantoont, is dat de rekening van de transitie hoog is. Consumenten zullen de verduurzaming van het wegvervoer gaan voelen in hun portemonnee. De marges in de sector staan een verdere verslechtering namelijk niet toe.

    Duurzaamheid, digitalisering en verbeteren marge gaan hand in hand

    De transportsector heeft één voordeel in de gehele duurzaamheidsdiscussie: goed georganiseerde bedrijven hebben lagere kosten, minder brandstofverbruik en een beter resultaat. Dit vereist dus wel dat de informatievoorziening op orde is. Ervaring leert dat ondernemingen die minimaal wekelijks inzicht hebben in de omzetten en kosten per klant een beter resultaat hebben. Een investering in goede ICT is dus over het algemeen de investering waard. Het probleem is alleen dat veel ondernemingen wel overtuigd zijn van de noodzaak van een goede ICT-infrastructuur, maar niet weten wat het inhoudt.

    Veel ondernemingen komen door het gebrek aan kennis van ICT in de problemen. Denk aan dure projecten of systemen die niet werken. Het is daarom belangrijk om eerst processen en de gewenste output in kaart te brengen. Vervolgens zoek je een systeem dat het best bij de processen past. Stap twee is het aansluiten van systemen op platformen. Neem bijvoorbeeld Quicargo, een platform dat vervoerders helpt met het beperken van lege kilometers. Dankzij een systeem zoals Quicargo werkt de hele sector samen. Dat betekent wel dat ondernemingen bereid moeten zijn om informatie te delen met de keten.

    Ook interessant voor jou

    Lees de transportupdate augustus 2018

    Henry Steenbergen

    Henry Steenbergen

    • Sectormanager
    • Transport & Mobiliteit
    06 20 45 37 23 LinkedIn