Brexit Monitor

De keuze van het Britse volk om de EU te verlaten kan grote gevolgen hebben voor Nederlandse bedrijven. Met onze Brexit Monitor volgt u de laatste ontwikkelingen rondom de Brexit. Wat zijn de gevolgen van Brexit en wat kunt u verwachten? Een overzicht van het belangrijkste nieuws en analyses van experts.

Recente ontwikkelingen: alle aandacht gericht op een douane-unie

Economische ontwikkelingen: start 2018 teleurstellend

Uitgelicht: Bereid je goed voor. Lees twee inspirerende interviews uit de logistieke sector.

Hoe overleef jij Brexit? Vijf tips van douane-expert Hans Maessen

Recente ontwikkelingen: Alle aandacht gericht op een douane-unie

Rond Brexit is de aandacht op dit moment vooral gevestigd op een douane-unie tussen de EU en het VK. Dit is een mogelijke oplossing om een harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland te voorkomen. De harde Ierse grens is een complex dossier dat de Europese Unie graag opgelost wil zien voor de EU-top van eind juni dit jaar.

Een douane-unie als oplossing voor de Ierse harde grens?
Een douane-unie tussen het VK en de EU betekent dat binnen deze unie douanebelastingen niet van toepassing zijn en dat dezelfde douanetarieven met de buitenwereld gelden. Ook kan er sprake zijn van harmonisatie van regels op sommige gebieden, zoals kwaliteitsstandaarden voor consumentengoederen. Een douane-unie vergemakkelijkt daarom de handel na Brexit, ook tussen Ierland en Noord-Ierland. Maar een douane-unie betekent tegelijk dat het VK zijn handelsbeleid met derde landen grotendeels moet overlaten aan de EU. Dat ligt binnen de Britse regering gevoelig.

Onenigheid in de Britse politiek zorgt voor vertraging
De Britse regering is er tot nu toe niet in geslaagd om het eens te worden met de EU over een oplossing voor het voorkomen van een harde Ierse grens. Een douane -unie zou kunnen helpen. Maar de douanekwestie heeft inmiddels het parlement en de conservatieve partij van premier May zelf uiteen gedreven. May ondervindt zelfs tegenstand binnen haar eigen kabinet. Toch ontstaat in het Britse parlement intussen steeds meer steun voor een douane-unie: het Hogerhuis heeft amendementen aangenomen die de regering verplichten om een douane-unie met de EU te behouden. Als ook het Lagerhuis deze goedkeurt, dan moet de regering de amendementen uitvoeren. Al met al heeft de regering van het VK nog geen keuze gemaakt hoe het probleem van een harde Ierse grens op te lossen. Dat kan de onderhandelingen met de EU vertragen.

Onze verwachting
Wij verwachten nog steeds dat het VK en de EU een vergaand vrijhandelsverdrag zullen afsluiten. De groeiende steun voor een douane-unie binnen het VK verhoogt de kansen dat een douane-unie deel zal uitmaken van een dergelijk verdrag. Dat zou de handelsbelemmeringen na Brexit beperken. Maar de polarisatie van de afgelopen weken verhoogt ook de kans op een Britse kabinetscrisis. En dat betekent dus op dit moment tegelijkertijd meer onzekerheid rondom Brexit.

Economische ontwikkelingen: start 2018 teleurstellend

Zwakke economische groei in het eerste kwartaal van 2018
Volgens eerste schattingen van het Britse Statistisch Bureau (ONS) is de economische groei in het eerste kwartaal van 2018 vertraagd en viel deze tegen. De economie groeide met 0,1% op kwartaalbasis (figuur 1). Dat was lager dan de 0,4% in het laatste kwartaal van 2017 en de marktverwachting van 0,3% . De vertraging is deels te verklaren door eenmalige gebeurtenissen zoals slecht weer en problemen bij een belangrijke speler in de bouwsector. Zo kromp de economische activiteit in de bouwsector met 3,3% en die in de detailhandel met 0,6%. Vertrouwensindicatoren en kredietgroei weerspiegelden ook een zwakkere economische activiteit. De slechte start van het jaar zorgt er voor dat wij onze groeiverwachting van 1,4% voor 2018 wellicht moeten verlagen.

Inflatie een stuk lager, rentebesluit komt later
De economische zwakte vertaalde zich ook naar een versnelde daling van de inflatie naar 2,5% in maart (figuur 2). Belangrijkste reden hiervoor is dat het effect van de waardevermindering van de Britse pond op de invoerprijzen sneller dan verwacht is afgenomen. Desalniettemin verwachten wij dat de krapte op de arbeidsmarkt later dit jaar alsnog voor hogere inflatie zal zorgen. Voor nu is dat nog niet het geval en daarom heeft de centrale bank haar renteverhoging voorlopig uitgesteld.

Uitgelicht: Bereid je goed voor en vergeet niet dat Brexit ook kansen biedt

"Elke nadeel heb zijn voordeel", zei Johan Cruijff ooit. Dat geldt ook voor Brexit, die voor sommige sectoren of bedrijven kansen biedt. In deze monitor een paar voorbeelden uit de douanedienstverleningsbranche, waarvoor we twee bedrijven hebben geïnterviewd. Naast het delen van hun verhaal, geven ondernemers tips voor Nederlandse exporteurs. 

Interview: Custom Support - Boris Kwantes

Customs Support is een neutrale douane-expediteur voor zowel MKB als multinationals. Het is een snelgroeiend bedrijf met eigen vestigingen in Nederland, België en Duitsland en een groot netwerk aan internationale partners. We spraken CEO Boris Kwantes.

Een nieuwe uitdaging
"Al wordt het misschien geen harde Brexit, het wordt wel een 'rough' Brexit. Tenzij het VK volledig in de douane-unie blijft, wordt het namelijk niet eenvoudig. De uitdaging ligt vooral bij die groep ondernemers die nog nooit met export of export buiten de EU te maken heeft gehad. Dit zijn bijvoorbeeld transportbedrijven die uitsluitend binnen de EU opereren of producenten in het VK die hun producten nooit buiten de EU verkopen. Zij komen zelden met douaneformaliteiten in aanraking. Deze groep heeft bijvoorbeeld nooit HS-codes (productcodes) vast hoeven leggen en hebben vaak niet hun IT-systemen hierop ingericht. Zij moeten straks niet alleen aangifte doen, maar allereerst moeten zij zich verdiepen in hoe alles werkt. Voor klanten die al wel actief zijn in de internationale handel zal er ook het nodige veranderen, maar zij zijn vaak wel ingericht om nieuwe regelgeving in hun bedrijfsprocessen op te nemen." 

IT-systemen aanpassen  
“We houden nu al maandelijkse Brexit-meetings met bepaalde klanten om af te stemmen hoe wij de praktijkkant van de Brexit voor hen in gaan vullen. Met de kennis die we intussen hebben opgedaan, kunnen we niet alleen bestaande klanten, maar ook nieuwe klanten in zowel de EU als het VK helpen. Als wij klanten nu al kunnen begeleiden, dan is de uitvoering later gemakkelijker. We willen klanten ervan bewust maken dat ze hun producten bijvoorbeeld nu al kunnen classificeren en IT-systemen nu al kunnen aanpassen. Ondernemers kunnen zich daarmee al gedeeltelijk voorbereiden op de Brexit voordat alle details helemaal zijn uitgewerkt.”

Tijdig actie ondernemen essentieel
"Voor partijen die eenvoudige import- en exportstromen hebben, is het al een uitdaging, maar voor partijen met gecompliceerdere stromen zoals groupage komt er nog meer bij kijken. Voor stromen waarbij buiten douaneformaliteiten nog andere zaken om de hoek komen kijken, zoals veterinaire of fytosanitaire certificering, kan de situatie nog complexer worden. Het is dus zaak om tijdig actie te ondernemen.”

Interview: SGS Maco Customs Service - Hans Maessen
"Je goed voorbereiden op de Brexit betekent concurrentievoordeel." Hans Maessen is douanespecialist en geeft advies over Brexit. Hij heeft de sector zien transformeren met het integratieproces van de EU, waaronder het wegvallen van de grenzen in 1992.

Elke Brexit is een harde Brexit "De Brexit biedt voor douanedienstverleners vooral kansen. Naar verwachting komen er in Nederland 40% meer douaneaangiftes. Voor de douane is elke Brexit een harde Brexit.

Drie dingen zijn voor de douane belangrijk: de soort, de waarde en de oorsprong van het product; die moet je declareren. Er komen dus hoe dan ook meer douaneformaliteiten. Douanedienstverleners kunnen bedrijven helpen met hun douaneaangifte. Veel bedrijven zullen voor het eerst met douane te maken krijgen en dat brengt extra risico’s met zich mee." 

Technologie kan helpen
"Technische oplossingen en nieuwe wetten kunnen oplossingen bieden voor het versnellen van douaneprocedures en mogelijk ook voor de problematiek rond de Ierse grens. Elke dag gaan er 1.100 trucks met auto-onderdelen naar het VK. Dat zijn repeterende en eenvoudige aangiftes die alleen voor de btw relevant zijn. Er zou een systeem kunnen komen waarbij je niet elke zending apart aangeeft, maar een aangifte per maand voor meer zendingen maakt en je een vrijstelling (waiver) krijgt voor de douaneaangiftes. Daar zijn nieuwe regels voor nodig, maar het kan veel oponthoud aan de grens voorkomen."

Hoe overleef jij Brexit? Vijf tips van douane-expert Hans Maessen

  • Bereid je goed voor op de Brexit. Er is een grote kans dat dit jouw bedrijf een concurrentievoordeel oplevert. Zeker wanneer anderen de Brexitsituatie onderschatten.
  • Gebruik je netwerk van leveranciers en afnemers in het VK. Ga met hen om te tafel zitten over wat ervoor nodig is om samen tot oplossingen te komen.
  • Heb je veel repetitieve handelingen? Dan kun je kijken naar de mogelijkheid om zelf de aangiftes te automatiseren. Het alternatief is om een douane-expediteur in te schakelen. Over het algemeen zijn uitvoeraangiftes altijd hetzelfde en dus repetitief. Je exporteert altijd dezelfde producten, bijvoorbeeld schoenen. Invoeraangiftes worden echter vaak complexer, omdat je diverse grondstoffen importeert zoals in dit geval veters, zolen en stukken leer.
  • Let op de btw in het VK. Straks moet de importeur daar 20% btw betalen die hij later pas terugkrijgt. Dit financieringsnadeel kan een drempel vormen en import vanuit de EU ontmoedigen.
  • Praat met je transporteur. Hoe gevoelig is jouw waardeketen voor vertraging door een toename van douaneformaliteiten?

Meer over Brexit:

Lees meer artikelen uit eerdere edities van de 'Brexit Monitor'

Lees meer Brexit analyses van de Rabobank

Gebruik onze brexit-checklist en ontdek de impact van Brexit op uw onderneming