Brexit Monitor

De keuze van het Britse volk om de EU te verlaten kan grote gevolgen hebben voor Nederlandse bedrijven. Met onze Brexit Monitor volgt u de laatste ontwikkelingen rondom de Brexit. Wat zijn de gevolgen van Brexit en wat kunt u verwachten? Een overzicht van het belangrijkste nieuws en analyses van experts. In deze monitor:

  • Recente Brexit-ontwikkelingen: nog langer in onzekerheid
  • Economische ontwikkelingen: uiteenlopende signalen
  • Uitgelicht: Grote impact bij kwetsbare sectoren - de visserij. Krijg inzicht in de mogelijke gevolgen.
  • Hoe overleeft u Brexit? Drie tips van Louwe de Boer, directeur Ekofish

Recente Brexit-ontwikkelingen: nog langer in onzekerheid

Toenemende polarisatie in de Britse politiek
Recente Brexit-debatten in het VK hebben de diepe en groeiende polarisatie rondom Brexit in de binnenlandse politiek blootgelegd. De scheiding tussen pro-EU en pro-Brexit is zowel in het parlement als in de regering zichtbaar. Om een confrontatie tussen de twee kampen te voorkomen, zijn premier May en haar kabinet tot op heden vaag gebleven over de gewenste Brexit-uitkomst. Dat verhindert voortgang in de onderhandelingen met de EU.

Onderhandelingen vastgelopen in de Ierse grens
Het VK heeft nog geen duidelijk voorstel gedaan om een harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland te voorkomen. De EU-top van 28-29 juni heeft daarom geen doorbraak op dit heikele punt gebracht. Mogelijk worden de EU en het VK het pas in december eens over het scheidingsakkoord. 

Brexit Tijdlijn

Brexit-tijdlijn

De Brexit-onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk gaan over drie hoofdzaken:

  • Het verleden: de scheidingsvoorwaarden
  • De toekomst: de handelsrelatie tussen de EU en het VK na de Brexit
  • De periode hier tussenin: de transitieperiode.

Samen vormen deze onderwerpen de inhoud van het scheidingsakkoord dat de EU en het VK vóór 29 maart 2019 moeten tekenen en ratificeren om een 'harde Brexit' te voorkomen.

Trage Brexit-onderhandelingen baren zorgen
Het Britse en Europese bedrijfsleven hebben hun zorgen geuit over de vertragingen in de Brexit-onderhandelingen. Naar verwachting zullen steeds meer bedrijven maatregelen nemen ter voorbereiding op een harde Brexit. 

Verwachtingen Brexit-uitkomst ongewijzigd
Wij verwachten nog steeds dat de EU en het VK op het laatste moment een verregaand vrijhandelsverdrag zullen sluiten (zie Brexit-Barometer hieronder). De toenemende steun voor een douane-unie in het Britse parlement vergroot de kans dat de EU en het VK ook een douane-unie zullen vormen. Toch blijft een harde Brexit een mogelijke uitkomst.

Economische ontwikkelingen: uiteenlopende signalen

Eerste economische signalen tweede kwartaal lopen uiteen
De Britse economie presteerde erg zwak in het eerste kwartaal. Voor het tweede kwartaal wijzen sommige data op herstel van de bestedingen van huishoudens en van de dienstensector. De arbeidsmarkt blijft ook krap, gedreven door toenemende werkgelegenheid. Daar staat tegenover dat afkoeling van de huizenmarkt en zwakkere kredietgroei de consumptie kunnen raken. Andere delen van de economie, zoals de industrie en de buitenlandse vraag, blijven zwak.

Brexit-onzekerheid raakt investeringen
Bedrijfsinvesteringen in het VK namen in het eerste kwartaal van 2018 af. Eind juni waarschuwden Airbus en BMW dat een 'harde Brexit' hun toekomst in het VK bedreigt. Hun oproep kreeg opvolging in de vorm van een brief van vijf grote Britse bedrijvenorganisaties. Hierin waarschuwden zij dat de aanhoudende onzekerheid over de uitkomst van Brexit-onderhandelingen bedrijven er toe dwingt om noodplannen te implementeren. Volgens een recente peiling onder bedrijven in Frankrijk, Duitsland, Zweden, Ierland, Spanje en Nederland hebben veel bedrijven hun investeringen in het VK inmiddels verminderd (46% van de respondenten).

Pond blijft zwak
Het Britse pond bleef de afgelopen maanden rond de 0,88 EUR/GBP koersen. Wij verwachten dat het pond zwak blijft zolang de onzekerheid rondom de Brexit-onderhandelingen aanhoudt.

Uitgelicht: Grote impact bij kwetsbare sectoren - de visserij

Sommige sectoren worden harder door de Brexit geraakt. De visserij is daar een voorbeeld van. Hieronder een analyse van de mogelijk gevolgen voor deze sector, want de impact ervan is tweeledig. Het gaat om toegang tot visgronden en tot de Britse markt. De concrete impact is afhankelijk van de relatie tussen de EU en het VK na de transitieperiode. Vervolgens vertelt de directeur van Ekofish Group, Louwe de Boer, hoe hij omgaat met de onzekerheid die Brexit met zich meebrengt.

Toegang tot elkaars visgronden?
We verwachten dat de EU en het VK zullen onderhandelen over toegang tot elkaars visgronden, als onderdeel van het nieuw te formuleren handelsakkoord. In het minst gunstige scenario zouden buitenlandse kotters uitgesloten kunnen worden uit de Britse Wateren, bij de toewijzing van alle visquota in de uitgestrekte economische zone (EEZ). Dat zou ook gelden voor Nederlandse kotters. De Nederlandse visserij is erg afhankelijk van de Britse wateren. Gemiddeld wordt 30% tot 40% van de totale waarde van de Nederlandse vangst hier gevangen. Als we kijken naar volume gaat het om 60% van de Nederlandse vangst. Hierbij zijn schol, tong en haring de belangrijkste vissoorten. 

Toegang tot de Britse markt beperkt 
Toegang tot elkaars afzetmarkt zal ook onderdeel uitmaken van de onderhandelingen. Zelfs onder een vrijhandelsverdrag kunnen voor sommige visproducten alsnog importheffingen gelden. Door deze tarieven worden de producten duurder. Uitgaande van internationale handelsregels kunnen deze heffingen variëren van 2% tot 20%. Daarnaast krijgen we te maken met extra fytosanitaire controles en douaneformaliteiten. Dit is ook nadelig voor de handel tussen de EU en het VK. 

Handelsbetrekkingen visserij
Het VK is de zevende grootste exportmarkt voor Nederlandse vis. In 2017 exporteerde Nederland voor € 136 miljoen aan vis naar het VK. Dit is 11% van de vis die het VK importeert uit de EU. De meest voorkomende producten die Nederland naar het VK exporteert, zijn bevroren kabeljauw en verwerkte vis. In 2017 importeerde Nederland uit het VK voor € 97 miljoen pond aan vis. Belangrijkste soorten zijn haring, markreel, ansjovis en platvis.

Gevolgen Brexit voor de visserij

Gevolgen Brexit voor de visserij

Interview: Ekofish Group - Louwe de Boer

Ekofish is een familiebedrijf uit Urk dat is gespecialiseerd in het duurzaam vangen en verwerken van vis, met name schol. Het bedrijf onderscheidt zich door zijn innovatievermogen en doet zaken in het VK. We spraken met directeur Louwe de Boer.

Grote veranderingen, vooral voor visrechten
"Brexit heeft grote gevolgen voor de visrechten. Nu verdeelt de Europese Commissie deze via quota. Dat kan veranderen als het VK deze zelf wil beheren. Juridisch kan dit uitdagend zijn, omdat de vis zich over een grote oppervlakte beweegt."

Brexit onzekerheid vermoeilijkt beslissingen
"Brexit is een heel lastig dossier, omdat niemand de precieze uitkomst kent. De investeringen die nodig zijn om je aan een harde Brexit aan te passen zijn enorm. Daarom stel je deze uit totdat het duidelijker is of ze echt nodig zijn."

"Stel dat het VK de visgronden zelf beheert, dan kun je concentratieproblemen van kotters krijgen aan de Nederlandse kant en dat kan de visvangst van Nederlandse kotters benadelen. De mogelijkheden om visrechten in het VK te krijgen zijn beperkt en licenties zijn daar momenteel drie keer zo duur. Daarnaast kan het VK straks andere eisen stellen aan de kottervloot en de bemanning. Ekofish heeft nu vooral Nederlanders in dienst." 

De ene visser is de andere niet 
“Voor sommige vissers zijn er ook voordelen, afhankelijk van de vissoort waar zij op vissen. Zo vist Ekofish vooral op schol onder Britse vlag. Na Brexit zouden we meer visrechten kunnen krijgen. Maar zelfs dan kunnen de kosten toenemen, aangezien we de vis in Nederland verwerken. Als het VK uit de douane-unie stapt, komen er grenscontroles die problematisch kunnen zijn voor bederfelijke waar. Het VK kan ook eisen dat je de vis in het VK aanlandt. In dat geval kan het aantrekkelijk zijn om de vis in het VK te laten verwerken in plaats van wat nu op Urk gebeurt. Wel betaalt de consument in het VK een goede prijs voor moeilijk vervangbare Noordzeevis en is de binnenlandse markt groot genoeg voor het aanbod dat de kotters in het VK vangen. Dat kan ook een voordeel zijn.”

Hoe overleeft u Brexit? Drie tips van Louwe de Boer 

  • Zorg ervoor dat er een goed plan B klaar ligt, voor het geval een harde Brexit werkelijkheid wordt. Wees goed geïnformeerd over de gevolgen.
  • Zorg ervoor dat je alle mogelijke Brexit-uitkomsten in kaart hebt en voor elk scenario een actieplan hebt opgesteld.
  • Doe onderzoek, bijvoorbeeld naar mogelijkheden om de vis in het VK te verwerken en te verkopen. Ga bijvoorbeeld in gesprek met verwerkers en retailers.

Meer over Brexit

Lees meer artikelen uit eerdere edities van de 'Brexit Monitor'

Lees meer Brexit analyses van de Rabobank

Gebruik onze brexit-checklist en ontdek de impact van de Brexit op uw onderneming.

Heeft u vragen over de Brexit? Mail naar hulpbijbrexit@rabobank.com