EMIR

European Markets Infrastructure Regulation (EMIR) is Europese regelgeving om veiligheid en transparantie bij de handel in Over The Counter (OTC) derivaten te bevorderen.

Regelgeving derivatencontracten

European Markets Infrastructure Regulation (EMIR) is Europese regelgeving die ervoor zorgt dat handelen in Over The Counter (OTC) derivaten transparanter en veiliger wordt. De regelgeving heeft betrekking op alle derivatencontracten en op alle contractspartijen in een derivatencontract. EMIR is sinds 16 augustus 2012 van kracht.

Gevolgen van EMIR

Alle (rechts)personen met een zakelijke activiteit die voor het afdekken van een rente-, valuta- of grondstofrisico een derivaat ingezet hebben, krijgen te maken met EMIR. Mogelijk ben je ook contractpartij in een derivatencontract. 

In de onderstaande toelichting vind je meer informatie over EMIR. Ook lees je wat het voor jou betekent als je een of meerdere derivatencontracten hebt. De informatie uit de toelichting en de informatie op deze pagina richt zich op partijen die vallen onder de EMIR-classificatie 'niet-financiële tegenpartij handelend onder de drempelwaarden' (NFC). In de toelichting lees je meer over deze classificatie.

Portefeuilleafstemming

EMIR verplicht partijen met elkaar de gegevens af te stemmen rondom een derivaat of derivatenportefeuille. De uitkomst van deze afstemming moet zijn dat beide partijen akkoord zijn met de inhoud van het portefeuilleoverzicht. In de praktijk betekent dit voor veel klanten dat de gegevens zoals de bank die heeft vastgelegd in haar administratie ter beschikking worden gesteld, en dat de klant op basis van het overzicht vaststelt of die juist zijn. De Rabobank stelt daarvoor vier keer per jaar het portefeuilleoverzicht ter beschikking.

Portefeuilleoverzicht

Je ontvangt elk kwartaal een aankondigingsmail dat het portefeuilleoverzicht voor je klaar staat in Rabo Corporate Connect, het online transactieportaal voor onder andere derivaten. Als je het niet eens bent met het overzicht, kun je deze afkeuren en daarbij een toelichting geven. Indien je niet reageert, gaan wij ervan uit dat je akkoord bent met het overzicht.

Maak je al gebruik van Rabo Corporate Connect? Dan kun je op de gebruikelijke wijze inloggen met je pas. Ben je geen gebruiker van Rabo Corporate Connect en ben je ook niet van plan dat te worden? Dan krijg je een eenmalig wachtwoord om te kunnen inloggen. Nadat je met deze inlogcode bent ingelogd, kun je het portefeuilleoverzicht inzien.

Lees meer over Rabo Corporate Connect op Rabobank.com

Verschil marktwaardeoverzicht en portefeuilleoverzicht

Het portefeuilleoverzicht bevat dezelfde informatie als het marktwaardeoverzicht. Vanwege EMIR moet sprake zijn van portefeuilleafstemming. Het marktwaardeoverzicht zijn wij verplicht je toe te sturen vanwege de Wet Financieel Toezicht. In tegenstelling tot het portefeuilleoverzicht hebben wij voor dit marktwaardeoverzicht niet je akkoord nodig. Ook het marktwaardeoverzicht wordt sinds januari 2014 ter beschikking gesteld via Rabo TransAct. 

Vanaf medio maart 2015 kun je het inzien via Rabo Corporate Connect. Je kunt dit overzicht op dezelfde wijze benaderen als het portefeuilleoverzicht.

Toekomstige ontwikkelingen

In de nabije toekomst worden confirmaties aangeboden via Rabo Corporate Connect. Dit vindt dan op dezelfde plaats als dat nu al gebeurt bij de portefeuille overzichten. Op deze manier krijg je dan ook online de mogelijkheid om je confirmatie in te zien en eventueel af te keuren met ruimte voor je opmerkingen.

Veelgestelde vragen

Hieronder lees je een aantal veelgestelde vragen over de EMIR-verordening. Staat je vraag er niet bij? Dan kun je daarover contact opnemen met je Rabobank.

Waar vind ik de teksten van de EMIR verordeningen? Waarom moet ik de EMIR-voorwaarden tekenen?

Deze Europese verordening treedt direct in alle EU-lidstaten in en schrijft voor dat alle partijen in een derivatencontract met elkaar de EMIR-verplichtingen moeten afstemmen. Toezichthouders verwachten dat banken het voortouw nemen om zowel zelf te voldoen aan de EMIR-verplichtingen, als ook hun klanten daartoe in staat te stellen.

De banken in Nederland hebben samengewerkt om EMIR-documentatie op te stellen voor hun klanten met derivaten. Individuele afstemming tussen jou en de bank is onmogelijk vanwege de korte periode waarbinnen partijen moeten voldoen aan de EMIR-verplichtingen. Daarnaast is EMIR dwingende regelgeving waarbij geen ruimte is voor afwijkingen. Het is mogelijk dat na de onderlinge afstemming tussen de verschillende banken in de definitieve uitwerking per bank toch (beperkt) afgeweken is van de oorspronkelijk afgestemde teksten.

Zijn er andere mogelijkheden om de EMIR verplichtingen af te stemmen?

Ja, partijen mogen ook toetreden tot de ISDA-protocollen:

  • ISDA 2013 EMIR Port Rec, Dispute Res and Disclosure Protocol
  • ISDA 2013 EMIR NFC Representation Protocol 

Het toetreden kost $ 500 per protocol. Zowel partijen die op basis van de raamwerkovereenkomst (Overeenkomst Financiële Derivaten) van hun bank handelen, als partijen die onder de ISDA handelen kunnen toetreden. Neemt contact op met je accountmanager als je dit overweegt.

Meer lezen over de ISDA-protocollen op de website van ISDA

Ik heb geen derivaten meer. Waarom moet ik tekenen?

EMIR is op 16 augustus 2012 ingegaan. Dit betekent dat alle partijen die op dat moment of daarna een derivaat gesloten hebben, moeten voldoen aan de EMIR-verplichtingen.

De rapportageverplichting geldt voor deze derivaten. Alle derivaten moeten gerapporteerd worden aan een Transactieregister. De toezichthouders, zowel landelijk als mondiaal, krijgen zo inzicht in alle derivatenposities die partijen tegen elkaar hebben uitstaan. Een transactie moet aan beide zijden gerapporteerd worden, dus zowel door jou als door de bank. Omdat banken altijd hun eigen transacties rapporteren kan de Rabobank dit voor klanten met de classificatie 'niet-financiële tegenpartij handelend onder de drempelwaarden' overnemen.

Meer lezen op de website van de Autoriteit Financiële Markten

Wat zijn de gevolgen als ik geen EMIR-voorwaarden afstem en teken?

Als je niet tekent of toetreedt tot de ISDA protocollen, betekent dat dat jij en de bank niet voldoen aan de EMIR-verplichtingen, waaronder het afstemmen van deze verplichtingen met elkaar. Deze situatie houdt pas op te bestaan als het derivaat beëindigd wordt of afloopt. Het betekent ook dat de bank niet meer voor je kan handelen, geen nieuwe transacties kan sluiten en in principe ook bestaande transacties niet kan aanpassen.

Het is niet bekend hoe het toezicht vanuit de AFM op de klanten van de banken er uit zal zien. Uiteraard ziet de AFM erop toezien dat banken zich maximaal inspannen om te voldoen aan de EMIR-verplichtingen.

Hoe bepaal ik mijn EMIR-classificatie?

De EMIR-verplichtingen en in welke mate ze van toepassing zijn worden bepaald door de EMIR-classificatie. EMIR kent drie classificaties:

  • Niet-financiële tegenpartijen die onder de vastgestelde drempelwaarden handelen
  • Niet-financiële tegenpartijen die boven de vastgestelde drempelwaarde handelen
  • Financiële tegenpartijen zoals bijvoorbeeld banken.

Ook in de EMIR-toelichting vind je meer informatie over de EMIR-classificaties. In de meeste situaties worden derivaten gebruikt om een risico af te dekken (hedging) en zal sprake zijn van één of een klein aantal derivaten. Hoewel iedere organisatie voor zichzelf haar classificatie dient vast te stellen, is het meest waarschijnlijk dat je jezelf classificeert als niet-financiële partij, handelend onder de EMIR-drempelwaarden.

Meer lezen over classificatie 2 en 3 op rabobank.com/emir

Waarom moet ik een Legal Entity Identifier (LEI) aanvragen?

Bij de rapportage is elke partij verplicht een Legal Entity Identifier (LEI) in te vullen. Hiermee is voor de toezichthouders te herleiden welke posities partijen tegen elkaar uit hebben staan, maar ook hoeveel derivaten een organisatie van grote omvang heeft uitstaan, ongeacht met welke bank of andere partij als tegenpartij.

Waar kan ik een LEI aanvragen?

In Nederland kan een LEI aangevraagd worden bij de Kamer van Koophandel. Dit kan alleen aangevraagd worden door partijen die ingeschreven staan. Je kunt ook in een ander land een LEI aanvragen, bij een partij die is aangewezen door de Europese Toezichthouder ESMA. Lang niet alle EU-lidstaten beschikken over een eigen partij die een LEI mag uitgeven. Je vindt een lijst van instanties die een LEI mogen uitgeven op de website van de Legal Entity Identifier Regulatory Oversight Committee (LEIROC).

Ga naar de website van LEIROC

Waarom moet ik het portefeuilleoverzicht goedkeuren?

Vanwege de EMIR-verplichting 'portefeuilleafstemming' moeten partijen met elkaar afstemmen of de eigen administratie klopt met de administratie van de tegenpartij. Nu houden veel klanten een geen aparte administratie bij van hun derivaten, zeker als het gaat om slechts één derivaat. EMIR maakt geen op deze verplichting en het aantal transacties. Wel maakt zij onderscheid hoe vaak informatie tussen partijen uitgewisseld moet worden.

De Rabobank heeft ervoor gekozen om alle klanten gelijk te behandelen en ze vier keer per jaar te voorzien van een portefeuilleoverzicht. Voor de meeste klanten is dit herkenbaar omdat zij al bekend zijn met het marktwaardeoverzicht dat zij tot nu toe minimaal een keer per jaar ontvingen.

Toezichthouders willen graag dat onjuistheden snel ontdekt worden. Een van de manieren om dat te doen is om partijen informatie te laten uitwisselen. Is er sprake van een verschil van inzicht, dan dient dat conform afgestemde afspraken afgewikkeld te worden.

Wat houdt stilzwijgende instemming in?

Stilzwijgende instemming houdt in dat we ervan uitgaan dat je akkoord bent als je niet op tijd reageert.

Stilzwijgende instemming bij transactiebevestiging (confirmaties)

Vanaf 31 augustus 2014 moeten partijen een transactie binnen twee werkdagen na het afsluiten afgestemd (geconfirmeerd) hebben. Als beide partijen actief zouden moeten bevestigen, is die termijn meestal niet haalbaar. We hebben gekozen voor stilzwijgende instemming om wel aan die termijn te kunnen voldoen.

Stilzwijgende instemming bij portefeuilleafstemming

EMIR stelt geen eisen aan de termijn waarop een portefeuilleoverzicht afgestemd moet zijn. Om dit toch binnen afzienbare tijd te kunnen afwikkelen kiest de Rabobank voor een termijn van zeven dagen. Als je niet binnen die zeven dagen reageert, gaan we ervan uit dat je akkoord bent.

Is de serviceovereenkomst klantrapportage verplicht?

Op grond van de European Markets Infrastructure Regulation (EMIR) zijn tegenpartijen bij een OTC derivatentransactie verplicht om de transactie te rapporteren bij een transactieregister. De Serviceovereenkomst Klantrapportage betreft de contractuele voorwaarden waaronder Rabobank bereid is die rapportage voor de ondernemer te doen als hij een OTC derivatentransactie met Rabobank is aangegaan. De rapportagedienst van Rabobank is een service van de bank aan de klant en is niet verplicht. Het staat de ondernemer uiteraard vrij de rapportagedienst niet af te nemen en in plaats daarvan zelfstandig zijn verplichting tot rapportage in te vullen.

Wat houdt artikel 7.3 van de serviceovereenkomst klantrapportage in?

Rapportagedienstverlening is een nieuwe dienstverlening van Rabobank. De gevolgen van de dienst zijn nog niet voorzien. Vandaar dat artikel 7.3 in zijn algemeenheid redelijke onkosten, verliezen en schades dekt die Rabobank zou kunnen oplopen of lijden in verband daarmee. Rabobank kan niet ongelimiteerd een beroep doen op dit artikel. Het moet altijd gaan om onkosten, verliezen en schades die redelijk zijn en die bovendien het gevolg zijn van de rapportagediensten uit hoofde van de Service­overeenkomst Klantrapportage. Daarnaast blijft Rabobank aansprakelijk voor aan haar toe te rekenen schade die het gevolg is van haar grove nalatigheid, opzet of fraude.

De reden dat Rabobank artikel 7.3 heeft opgenomen in de Serviceovereenkomst Klantrapportage is dat de rapportagedienstverlening voor Rabobank een nieuwe dienstverlening is. Op dit moment is niet met zekerheid te zeggen welke redelijke onkosten, verliezen en schades Rabobank kan oplopen of lijden als gevolg van het verrichten van de rapportagediensten uit hoofde van deze Overeenkomst. Daarom heeft Rabobank ervoor gekozen een bepaling op te nemen die in zijn algemeenheid eventuele redelijke onkosten, verliezen en schades die de Rabobank zou kunnen oplopen door de rapportagediensten dekt.

Het artikel geeft Rabobank echter niet een vrijbrief om willekeurig welke onkosten, verliezen of schade dan ook bij de ondernemer in rekening te brengen.

Ten eerste omdat het moet gaan om redelijke onkosten, verliezen en schades.

Dit zijn kosten die ook redelijkerwijs in rekening mogen worden gebracht als de rechter ze toetst aan de maatstaven van redelijkheid en billijkheid. Kosten die buitenproportioneel zijn en in geen enkele verhouding staan tot de vergoedingen die de ondernemer voor de diensten onder de Serviceovereenkomst Klantrapportage moet betalen, vallen daar in beginsel niet onder.

Ten tweede omdat het moet gaan om onkosten, verliezen en schades die Rabobank kan oplopen of lijden als gevolg van het verrichten van de rapportagediensten uit hoofde van deze Overeenkomst.

Dit betekent dat de eventuele onkosten, verliezen en schades dus het gevolg moeten zijn van het verrichten van de rapportagedienst voor de ondernemer. Oftewel, alle onkosten, verliezen en schades die niet door het verlenen van de rapportagediensten aan de ondernemer worden geleden of opgelopen door Rabobank, vallen daar niet onder. Ook kosten die wel door het verrichten van de rapportagediensten worden opgelopen of geleden, maar geen verband hebben met het verlenen van die diensten aan de ondernemer uit hoofde van de Serviceovereenkomst Klantrapportage, vallen daar in beginsel niet onder. Het gaat dan bijvoorbeeld om algemene kosten die Rabobank moet maken voor het optuigen van de infrastructuur om de rapportagedienstverlening voor al haar klanten mogelijk te maken.

Ten derde omdat naast de algemene bevoegdheid die Rabobank onder artikel 7.3 toekomt, Rabobank aansprakelijk is voor toerekenbare schade die het gevolg is van grove nalatigheid, opzet of fraude door Rabobank bij de uitvoering van haar taken onder de overeenkomst. Zie hiervoor artikel 10 van de Serviceovereenkomst Klantrapportage. Onkosten, verliezen en schades die worden veroorzaakt door Rabobank en op basis van artikel 10 van de Serviceovereenkomst Klantrapportage aan de Rabobank zijn toe te rekenen, komen dus voor haar rekening.

Meer weten over EMIR en Legal Entity Identifier?

Bezoek de websites van deze organisaties:

Autoriteit Financiële Markten Europese commissie KvK