Update

Druk op huisartsen in Nederland neemt toe

15 april 2020 11:57

Huisartsen zijn de belangrijkste schakel in de gezondheidszorg: ze zijn de eerste lijn tussen de patiënt en het zorgsysteem erachter. Hoewel de coronacrisis in de eerste maand zorgde voor een vraaguitval van 40 procent bij huisartsen, verwachten we dat deze vraag weer toeneemt in de loop van 2020. Tegelijkertijd zien we een daling in het aantal huisartsen. Wat betekent dat voor de zorg? Huisartsen moeten samenwerken en digitaliseren. Benieuwd hoe? Dat lees je hieronder.

Druk op huisartsen in Nederland neemt toe

Vraag naar huisartsen stijgt, maar aantal huisartsen daalt

Huisartsen zijn de belangrijkste schakel in de gezondheidszorg: ze zijn de eerste lijn tussen de patiënt en het zorgsysteem erachter. Hoewel de coronacrisis zorgde voor een vraaguitval van 40 procent bij huisartsen, verwachten we dat deze vraag weer toeneemt in de loop van 2020. Tegelijkertijd zien we een daling in het aantal huisartsen. Wat betekent dat voor de zorg? Huisartsen moeten samenwerken en digitaliseren. Benieuwd hoe? Dat lees je hieronder.

In Nederland is sprake van dubbele vergrijzing: het aandeel ouderen stijgt en deze ouderen worden steeds ouder. Ook hebben ze vaak meer aandoeningen, waardoor ze vaker beroep doen op de huisarts. Dit verklaart dan ook de stijging in uitgaven aan huisartsenzorg. Tegelijkertijd neemt het aanbod van huisartsen af. Omdat zij zelf ook met pensioen gaan en omdat er maar een beperkt aantal opleidingsplaatsen (750) is. In sommige regio’s buiten de Randstad is al sprake van een tekort. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) verwacht binnen 5 jaar zelfs een landelijk tekort.

“Vraag naar huisartsenzorg stijgt. Samenwerking, innoveren en digitaliseren helpt het hoofd boven water te houden.”

In Nederland is sprake van dubbele vergrijzing: het aandeel ouderen stijgt en deze ouderen worden steeds ouder. Ook hebben ze vaak meer aandoeningen, waardoor ze vaker beroep doen op de huisarts. Dit verklaart dan ook de stijging in uitgaven aan huisartsenzorg. Tegelijkertijd neemt het aanbod van huisartsen af. Omdat zij zelf ook met pensioen gaan en omdat er maar een beperkt aantal opleidingsplaatsen (750) is. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) verwacht binnen 5 jaar zelfs een landelijk tekort.

Om de huisartsenzorg te waarborgen, is er in het hoofdlijnenakkoord van 2018 afgesproken dat er tussen 2019 en 2022 471 miljoen euro extra beschikbaar komt (op een totaal van 4 miljard euro). Dit betekent dat er in 2020 1,5 procent en voor 2021 er 2 procent groeiruimte beschikbaar is. Dit geeft artsen meer tijd en ruimte om extra aandacht te geven aan hun patiënten en kwetsbare groepen. En om hun organisatie, ICT-infrastructuur en e-health beter in te richten.

Samenwerking nodig om zorgvraag voor huisartsen aan te kunnen

Het tekort aan huisartsen zorgt voor een hogere werkdruk. Om dit aan te kunnen moeten huisartsen innoveren, digitaliseren en meer de samenwerking opzoeken. Dit laatste zien we steeds vaker gebeuren. Het aantal solo-praktijken neemt af, terwijl het aantal gezondheidscentra juist toeneemt. Zo zien we steeds vaker gezondheidscentra waarbij apotheken, fysiotherapeuten en medisch specialisten een locatie delen. Ook werken huisartsen steeds meer samen met de thuiszorg en wijkverpleegkundigen omdat ouderen langer thuis wonen. Door samen te werken, kunnen dingen snel gesignaleerd en opgelost worden.

Het takenpakket van de huisarts verandert

Huisartsen krijgen sinds kort niet meer betaald op basis van het aantal ingeschreven patiënten, maar op basis van het geboekte resultaat voor de gezondheid van de patiënt. Op middellange termijn veranderen de werkzaamheden van de huisarts door mogelijk een andere wijze van bekostiging (van aantal inschrijvende naar gezondheidsresultaat), toename van zorgtaken op wijk- en regio-niveau en de invloed van e-health. Zo verschuift de behandeling van reactief naar preventief: voorkomen is tenslotte beter (en goedkoper) dan genezen. Ook verwachten we dat patiënten met chronische ziekten steeds vaker zichzelf gaan behandelen met ondersteuning van de huisarts of wijkverpleegkundigen. Daarnaast zien we dat praktijkpersoneel steeds vaker taken zoals bloedprikken overneemt van de huisarts.

Digitalisering en innovatie van huisartsen

Digitalisering en innovatie zorgen ook voor grote veranderingen in het dagelijkse werk van de huisarts. De huisarts wordt regisseur van de zorgbehoefte van cliënten. Productinnovaties en eHealth zoals online behandelingen, geven patiënten meer inzicht in hun eigen gezondheid waardoor minder contact met de huisarts nodig is. Al met al dus een efficiëntere en effectievere manier om patiënten te helpen, waardoor huisartsen op termijn meer patiënten aankunnen.

De coronacrisis heeft de digitalisering in huisartsenpraktijken versneld. Zo zijn consults via beeldbellen ineens heel normaal geworden. Wij verwachten dat deze ‘e-health’ onmisbaar wordt om de vraag van patiënten 24/7 te blijven beantwoorden. Nieuwe aanbieders zoals ontwikkelaars van platformen zullen deze markt gaan betreden.

Veranderende wetten en regels huisartsen

In het Hoofdlijnenakkoord 2019-2022 is groei van 2,5% van de omzet toegestaan (excl. inflatiecorrectie). De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft tijdens de coronacrisis de regels voor zorg op afstand verruimd. Verzekeraars spelen al in op deze nieuwe vormen van zorg: sinds dit jaar krijgen artsen niet per soort handeling betaald, maar per tijdseenheid. Ook heeft de NZa geregeld dat beeldbellen nu declarabel is.

De Rabobank werkt samen met de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), Vereniging Arts en Leefstijl, Stichting Student en Leefstijl en het Institute for Positive Health. Ben je huisarts en wil je eens vrijblijvend sparren over mogelijkheden om de aankoop van vastgoed, overname van een praktijk, jouw woonhuis of innovaties te financieren? Neem gerust contact met ons op bijvoorbeeld via onze Medicidesks.