De schaduw van Lehman

Zaterdag 15 september is het tien jaar geleden dat Lehman omviel

Beleggingsnieuws

Aanstaande zaterdag is het tien jaar geleden dat Lehman omviel. Het is nog altijd het grootste faillissement uit de Amerikaanse geschiedenis. Voor het eerst sinds de jaren dertig was er sprake van een echte systeemcrisis. Waar de LTCM-crisis in 1998 nog kon worden opgelost doordat de New York Fed 15 banken kon overtuigen om te steunen, was dat in de crisis van 2008 door vergaande globalisering niet meer mogelijk. Risico’s spreiden is mooi in theorie, maar niemand wist meer waar de risico’s zaten. In 24 landen ontstond een bankencrisis. In veel van die landen is de economie nog steeds niet terug naar de langjarige trend. De schulden van overheden stegen gemiddeld met 30% van het BBP door de zwakke economie, pogingen om de economie te stimuleren en om de financiële sector te steunen. Burgers in de ontwikkelde landen keerden globalisering de rug toe, het vertrouwen in de overheid en andere instituties nam af en er ontstond een voedingsbodem voor het populisme.

In de zes maanden na Lehman daalde de S&P 500 met 46%. Het was voor beleggers niet de eerste grote correctie deze eeuw, maar vergeleken met het uiteenspatten van de dotcombubbel ging het dit keer veel sneller. Het zorgde voor littekens bij beleggers die ondanks het koersherstel en het bereiken van nieuwe recordstanden niet zijn geheeld. In 2007 belegde 65% van de Amerikaanse bevolking in aandelen. Nu is dat 55%. Onderzoek leert dat een grote crisis nog lang daarna gevolgen kan hebben op het gedrag van beleggers. Wie opgroeide tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig, was veel minder geneigd om daarna in aandelen te beleggen. Hetzelfde geldt voor de generatie van de jaren zeventig. Ook nu belegt de jongere generatie veel minder dan dezelfde leeftijdsgroep voor de Grote Financiële Crisis (GFC). Opvallend is dat de generatie 65-plussers juist meer in aandelen zit. Maar liefst 82% van de millennials geeft aan dat zij de GFC meenemen in hun beleggingsbeslissingen.

Mensen die wel bleven beleggen, veranderden hun gedrag. Ze maakten meer gebruik van passieve beleggingen tegen lage kosten. Ook vertrouwden Amerikanen meer op professioneel advies. Verder valt op dat wie bleef beleggen, dat meer in aandelen doet dan tien jaar geleden. Daarbij uiteraard geholpen door het goede aandelenrendement sindsdien en de lage rente. Beleggers bleven zeer sceptisch over de stijgende koersen sinds maart 2009. Niet eerder was een rally zo ongeliefd. Maar een echte bull-markt beklimt een muur van angst. Zorgen over het naderende einde van economische cyclus, de handelsoorlog en het besmettingsgevaar vanuit opkomende markten drukten ook vorige week de stemming. Fundamenteel blijven aandelen echter de favoriete beleggingscategorie.

Utrecht, 10-09-2018

Terug naar Beleggingsnieuws