Stijgende rente drukt beurzen

De rente steeg vorige week in de VS tot het hoogste niveau sinds 2011

Beleggingsnieuws

De rente steeg vorige week in de VS tot het hoogste niveau sinds 2011, geholpen door meevallende macro-economische cijfers. In de week daarvoor verhoogde de Fed de beleidsrente tot 2,25%, dat is boven de inflatiedoelstelling (2,0%) en ook boven de Core PCE-inflatie index (ook op 2,0%), de favoriete inflatiemaatstaf van de Amerikaanse centrale bank. Voor het eerst sinds 2008 is er sprake van een positieve reële beleidsrente.

Een geleidelijk stijgende rente krijgt niet snel vat op de aandelenmarkt. Zowel de rente als de aandelenmarkt profiteren immers van de verbeterde economische vooruitzichten. Deze eeuw was de correlatie tussen aandelen en obligaties vaak negatief. Een dalende obligatiemarkt (stijgende rente) ging gepaard met een stijgende aandelenmarkt, en omgekeerd. Dat is de belangrijkste reden om bij de huidige lage rentes nog obligaties in een portefeuille aan te houden. Historisch presteren aandelen goed wanneer zowel de reële rente als de inflatieverwachting stijgt. Opkomende markten profiteren meer van stijgende inflatieverwachtingen, Europese en Japanse aandelen meer van een stijging van de reële rente.

De recente rentestijging wordt vooral veroorzaakt door de reële rente. Inflatieverwachtingen zijn het hele jaar opmerkelijk stabiel. De afgelopen vijf jaar bewoog de reële tienjaarsrente in de VS tussen 0% en de 0,85%, maar steeg vorige week opeens tot boven de 1%. Door de hogere reële rente daalt de risicopremie op aandelen - juist op het moment dat de rentestijging zelf voor onzekerheid zorgt - waardoor beleggers dan weer een hogere risicopremie verlangen. Volatiliteit voedt zichzelf. Veel is er gezegd over de hoge waardering van de Amerikaanse aandelenmarkt, maar vergeleken met dure Amerikaanse obligaties was de waardering lange tijd aantrekkelijk. Op een tienjaarsrente van 3,25% is de Amerikaanse aandelenrisicopremie genormaliseerd. Dat geldt uitdrukkelijke niet voor Europa, Japan en opkomende markten waar risicopremies nog altijd een veelvoud zijn van de Amerikaanse risicopremie op aandelen.

Een hogere reële rente betekent ook een sterkere Amerikaanse dollar en een sterke dollar drukt de Amerikaanse bedrijfsresultaten. De vergelijkingsbasis voor diezelfde bedrijfsresultaten is volgend jaar niet gunstig door de fiscale impuls dit jaar. Voor Amerikaanse beleggers wordt het ook steeds aantrekkelijker om buiten de VS te beleggen en de dollar af te dekken. Het dividendrendement op Europese aandelen ligt in dollars op 6,8%. Verder kan de hogere rente ook een katalysator zijn voor value-aandelen, ondanks het feit dat er de afgelopen 15 jaar vrijwel geen samenhang was tussen rente en value. Binnen value profiteren aandelen uit de financiële sector het meest van de stijgende rente, dat dan weer wel.

Utrecht, 08-10-2018

Terug naar Beleggingsnieuws