Beleggingsnieuws

Winners take all

Negen aandelen zorgen dit jaar voor het totale rendement van de S&P 500. De overige 491 aandelen staan per saldo in de min. Toch was de Amerikaanse beurs in de eerste helft van 2018 de best presterende van alle grote beurzen. Amerikaanse aandelen zijn dit jaar met meer dan 3% gestegen. Door de sterkere dollar komt daar in euro nog ruim 2% bovenop. Het zijn echter maar enkele aandelen die het verschil maken. Maar dat zijn wel de bedrijven met tegelijkertijd het zwaarste gewicht in de index. De top vijf aandelen naar marktkapitalisatie in de S&P 500 (Apple, Amazon, Microsoft, Alphabet en Facebook) zijn dit jaar goed voor meer dan driekwart van het totaal rendement op Amerikaanse aandelen.

Wat opvalt aan de grootste namen in de S&P 500 index is dat er relatief veel bedrijven tussen zitten die profiteren van disruptieve innovaties. De term ‘disruptieve innovatie’ werd in 1995 voor het eerst gehanteerd door Professor Christensen. Hij doelde daarbij op een simpeler product voor een doelgroep die voor bestaande spelers minder interessant is. Een voorbeeld is de smartphone die de computer verdringt. Bij computerproducenten ontbrak in eerste instantie de noodzaak om er iets aan te doen. Daardoor zijn dergelijke innovaties succesvoller. Bestaande spelers kopen dergelijke innovaties niet op en ze proberen ze ook niet uit de markt te drukken.

Verder profiteren deze bedrijven volop van de IT-revolutie die ook de verdere globalisering mogelijk heeft gemaakt. Dankzij het wereldwijde netwerkeffect zijn hun nieuwe innovaties vrijwel meteen wereldwijd beschikbaar. Relatief jonge bedrijven kunnen zo in korte tijd veel marktaandeel winnen. Opmerkelijke uitzondering is China waar IT-giganten als Alibaba, Tencent en Baidu een zo mogelijk nog groter succes hebben.

Een kenmerk van disruptie is dat de nieuwe bedrijven feitelijk monopolist worden. Monopolies zijn bij het brede publiek meestal niet geliefd. Ze hebben immers de neiging om de winst te optimaliseren. Veel van de nieuwe diensten zijn echter gratis, waardoor consumenten minder problemen hebben met de macht van deze monopolies. Maar als je er niet voor hoeft te betalen, ben je zelf het product. De data die deze consumenten genereren, wordt onder andere gebruikt voor marketing. Het overgrote deel van het wereldwijde advertentiebudget gaat dan ook naar deze bedrijven. De kritiek op deze feitelijke monopolies neemt toe. Nieuwe regelgeving op het gebied van privacy, wetgeving tegen misbruik van data voor politieke doeleinden en maatregelen gericht om de concurrentie te bevorderen zijn onvoldoende verdisconteerd in de huidige waarderingen. Deze combinatie maakt veel van deze aandelen extra kwetsbaar bij een volgende correctie.

Utrecht, 09-07-2018

Terug naar Beleggingsnieuws