Publicatiedatum: 27 juli 2020


Met de komst van nieuwe EU-obligaties heeft de Europese Unie een grote stap gezet, waarvan het nog lang de voordelen kan plukken. Het maakt de EU bovenal crisisbestendiger. Er is een instrument gecreëerd om gezamenlijke schulden aan te gaan en dat is een middel dat ongetwijfeld nog eens vaker ingezet zal gaan worden. Zo wordt voorkomen dat problemen in een lidstaat de hele Unie op het spel zetten.

Het zorgt ervoor dat zwakkere landen geen onnodige premie hoeven te betalen op hun staatsschuld, zodat iedereen gebruik maakt van de lagere rente op de gezamenlijke schuld. Het collectieve schuldpapier zal veel beleggers aanspreken. Een van de pluspunten is dat het ook aantrekkelijk voor banken is om deze obligaties op te kopen. Nu moeten banken nog hun nationale schuld opkopen en dat betekent dat, als een land betalingsmoeilijkheden heeft, een bankencrisis onvermijdelijk is. Als banken gezamenlijk schuldpapier op de balans hebben, is dat probleem er niet.

Ook het feit dat alle niet-euro landen meedoen aan deze EU-obligaties in euro is een majeure beweging. De landen gaan duidelijk voor convergentie. Na vier jaar verzwakking heeft de Zweedse kroon een opmerkelijk herstel ingezet. Ook voor de Centraal- en Oost-Europese valuta was het een gedenkwaardige week. De grootste winst is echter de daling van de rentes in de zwakkere lidstaten: zo ligt de tienjaarsrente in Italië nu onder 1%. De kans op een ratingverlaging is voorlopig weggenomen.

Het toenemende vertrouwen in de EU reflecteert zich ook in een sterkere eurokoers versus de dollar. Die had al het fundamentele voordeel van een afgenomen renteverschil met de VS en het overschot op de lopende rekening. De succesvollere aanpak van de pandemie, waardoor de economie beter is herpakt en minder politieke onzekerheid sinds de komst van de EU-obligaties, waar in de VS de president worstelt met de aankomende verkiezingen, betekent dat steeds meer beleggers het vertrouwen in de euro hervinden.

De overeenkomst heeft daarmee veel opgeleverd. De vraag is of het veel heeft gekost. Dat hangt er natuurlijk vooral van af hoe goed de middelen besteed gaan worden. De lat ligt niet hoog. Bij dertigjaarsrentes van 0% zijn er genoeg investeringen te bedenken die hun geld gaan terugverdienen en die daarom geen wissel trekken op de toekomst. Met de introductie van een noodremprocedure blijft er onzekerheid bestaan of er niet weer een lidstaat zal zijn die een spaak in het wiel probeert te steken. Een eventuele op termijn noodzakelijke uitbreiding van het fonds kan mogelijk ook met vergelijkbare problemen tot stand komen.

Maar dat neemt niet weg dat de EU hiermee een stuk sterker is geworden. Uiteraard is er altijd het gevaar dat de bestedingen zinloos blijken en de economie niet afdoende herstelt. Maar dat er een noodzaak is voor een ruim begrotingsbeleid is bij de huidige rentestand evident. De negatieve rentes zijn immers bovenal een weerslag van onder-besteding. Een ruimer begrotingsbeleid is ook hetgene waar ECB-president Lagarde vanaf haar eerste rede op heeft gehamerd.

EU-obligaties maken EU crisisbestendiger

Terug naar Beleggingsnieuws