Publicatiedatum: 25 mei 2020




Merkel en Macron stellen een Europees herstelplan van 500 miljard voor. Dit plan kan óf de noodzakelijke prikkel worden om de Europese Unie nieuw elan te geven óf het voortbestaan van de Unie op het spel zetten. En dus zal de Europese politiek waarschijnlijk een tussenvariant kiezen met veel perspectief. Hoewel Merkel al vaker opstond als de Europese leider in moeilijke tijden, kwam dit initiatief als een verrassing. De bereidheid tot een gift in plaats van een lening en de financiering uit de Europese begroting kwamen onverwacht.



Merkel beseft dat de stabiliteit in Europa in het geding is en dat de speelruimte voor de Europese Centrale Bank (ECB) kleiner wordt, mocht de Bundesbank als gevolg van de uitspraak van het Constitutionele Hof in Karlsruhe niet meer mee mogen doen aan het opkoopprogramma van de ECB. Het herstelfonds van EUR 500 miljard komt overeen met 3,6% van het bbp en het komt bovenop het Europese reddingsfonds van EUR 540 miljard voor werkgelegenheid. De Europese Commissie leent die 500 miljard euro (of meer) op de financiële markten. Aanstaande woensdag volgen meer details.



Het zal tijd en compromissen vergen eer het voorstel zal worden uitgevoerd. De ‘vrekkige vier’ - Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden - zijn tegen giften, tegen een grotere Europese begroting en tegen lange looptijden. Toch kan dit plan een veelbelovende trendbreuk worden. Overwegingen als solidariteit, het voorkomen van Italiaans populisme en een stevigere Europese basis kunnen redenen zijn om akkoord te gaan.



Zuid-Europa is eerder en harder geraakt door hun afhankelijkheid van toerisme. Andere landen hebben hieruit lessen kunnen trekken en zo hun lockdown periode kunnen verkorten. De weerstand tegen giften is logisch gezien de Italiaanse reputatie. De voorwaarde dat de steun ‘virusgerelateerd’ is, kan er evenwel voor zorgen dat de uitgaven goed besteed worden. Voor Noord-Europa kunnen de investeringen in duurzaamheid en digitalisering voor inkomsten zorgen, via orders voor alternatieve energie, 5G en gezondheidszorg, voor vermindering van klimaatrisico’s en een betere concurrentiepositie.



Ook zou Zuid-Europa voordelig energie kunnen leveren aan het noorden. Voor de bankensector kan het plan eveneens een kantelpunt zijn. Bankaandelen zijn kwetsbaar door kredietverliezen en dividendverlagingen. De buffers zijn echter hoger dan voorheen en afwaarderingen op Italiaanse en Spaanse leningen door Duitse en Franse banken worden door de steun minder acuut. Van de ECB hebben zij meer ruimte voor kredietverlening gekregen tegen betere marges. Bovendien zullen banken profiteren als de economie weer aantrekt. Haalt het Europese herstelplan het echter niet, dan zal de twijfel over het voortbestaan van de eurozone toenemen. Een compromis met een combinatie van leningen en giften ligt daarmee voor de hand.

Europees plan biedt grote kans voor Europa

Terug naar Beleggingsnieuws