Verwacht rendement: geen glazen bol, maar wel heel handig voor beleggers
Het ‘verwachte rendement’ van een beleggingsportefeuille: je komt de term bij veel vermogensbeheerders tegen, maar wat zegt hij eigenlijk? Als niemand toekomstige koersbewegingen kan voorspellen, hoe kun je dan toch vooruitkijken met beleggen? Onze analisten laten zien waar verwacht rendement op gebaseerd is en wat je er als belegger mee kunt.
In het kort
Wat is verwacht rendement?
Verwacht rendement, ook wel prognoserendement genoemd, is het geschatte gemiddelde jaarrendement op beleggingen over een langere periode. Je kunt er niet uit afleiden wat dit jaar of komend jaar voor rendement gaat geven, maar wel wat een realistische verwachting is over de komende tien jaar.
Bekijk de actuele verwachte rendementen per beleggingsportefeuille en risicoprofiel.
Waarvoor kun je verwacht rendement gebruiken?
Als je belegt, kijk je vooruit. Niet omdat je precies wilt weten wat de beurs volgend jaar doet (dat weet niemand), maar omdat je een idee nodig hebt of je op koers ligt. Kun je met dit beleggingsplan straks je pensioen aanvullen? Is dit genoeg voor dat huis, die sabbatical of simpelweg financiële rust?
Daar komen verwachte rendementen om de hoek kijken. Particuliere beleggers gebruiken verwachte rendementen om:
Startpunt: rendementen op aandelen en obligaties
Eén van de manieren om verwachte rendementen te berekenen is via de methodiek die door de Commissie Parameters is bedacht. Deze onafhankelijke groep experts stelt in opdracht van de regering uitgangspunten vast voor onder andere pensioenfondsen, zoals verwachte rendementen op aandelen en obligaties.
Financiële instellingen kunnen deze cijfers ook voor particuliere beleggers gebruiken, omdat ze een objectief en breed gedragen startpunt bieden.
De Commissie Parameters gebruikt een verwacht jaarrendement van 5,4% voor aandelen en 2,7% voor obligaties.
Hoe wordt het verwachte rendement voor aandelen berekend?
De Commissie Parameters komt uit op 5,4% verwacht aandelenrendement per jaar. Dat is niet zomaar een historisch gemiddelde. Volgens de Commissie Parameters zou dat geen realistische inschatting zijn van toekomstige rendementen. Vandaar ook het bekende gezegde: “In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.” Het verwachte rendement voor aandelen is opgebouwd uit verschillende componenten:
Volgens het UBS Yearbook bedroeg het reële aandelenrendement over 1900 tot en met 2021 gemiddeld 5,3% per jaar.
Aandelen zijn hoger geprijsd dan vroeger als je bijvoorbeeld kijkt naar de koers-winstverhouding. Dat betekent dat je in de toekomst waarschijnlijk iets minder winst maakt. Daarom wordt er 0,7% van afgehaald.
Het historisch gemiddelde van de reële rente is ongeveer 2,0%. Ten tijde van de berekening van de Commissie Parameters was die -0,3%. Dat is veel lager. De commissie rekent de helft van dat verschil mee: -1,2%.
De Commissie Parameters verwacht dat prijzen 2,0% stijgen. Dat percentage wordt erbij opgeteld.
De berekening
| Start: | 5,3% | |
| Minder door dure aandelen: | -0,7% | |
| Minder door lage rente: | -1,2% | |
| Over: | 3,4% (dit is zonder inflatie) | |
| Inflatie | +2,0% | |
| Eindstand | 5,4% |
Hoe wordt het verwachte rendement voor obligaties berekend?
De verwachte rendementen voor obligaties worden bepaald door te kijken naar de huidige rentetermijnstructuur in de markt. Dat is een overzicht van rentes voor verschillende looptijden, bijvoorbeeld één jaar, tien jaar of dertig jaar. Het idee is dat deze marktinformatie het beste beeld geeft van wat je in de toekomst kunt verwachten. Uit die rentes worden ook forward rentes berekend. Forward rentes zijn de rentes die de markt nu verwacht voor toekomstige periodes.
Voor obligaties met kredietrisico, zoals bedrijfsobligaties, wordt het verwachte rendement berekend als een mix van de risicovrije rente (vaak: de rente op Nederlandse staatsleningen) en het aandelenrendement, waarbij de verhouding afhangt van hoe risicovol de obligatie is.
Kortom: geen nattevingerwerk, maar een methode die zoveel mogelijk aansluit bij actuele marktdata en een vaste systematiek voor de lange termijn.
Hoe berekent Rabobank verwachte rendementen voor aandelen en obligaties?
Bij Rabobank willen we dat jouw verwachte rendementen zo goed mogelijk aansluiten bij de werkelijkheid. Daarom werken we met een systematiek die gebaseerd is op gangbare marktinzichten en wetenschappelijke principes, maar die we regelmatig actualiseren zodat de uitkomsten niet verouderen.
Aandelen
In het rapport van Commissie Parameters van 2022 (met data van eind 2021) waren de correcties op historisch aandelenrendement relatief groot, omdat waarderingen destijds al hoog waren en de rente lager was. De correcties van de Commissie Parameters uit 2022 passen minder goed bij de huidige rente. Daarom passen wij de methode van de Commissie elk jaar zelf opnieuw toe met actuele cijfers. We gebruiken hiervoor net als zij cijfers uit het UBS Yearbook, zodat we eenvoudig kunnen bijwerken.
We maken één aanpassing: in plaats van het gemiddelde van de laatste tien jaar voor de reële rente, nemen wij de rente op een tienjaars inflatie-obligatie. Die geeft beter weer wat beleggers voor de komende tien jaar verwachten.
Obligaties
De Commissie Parameters berekent het rendement op risicovolle obligaties door een gewogen gemiddelde te nemen van het rendement op aandelen en het rendement op risicovrije obligaties. Hoe meer risico, hoe meer aandelengewicht. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk klopt het niet altijd. Als het verschil tussen aandelenrendement en risicovrije rente klein is, wordt de rente-opslag op risicovolle obligaties ook klein – terwijl de markt vaak een hogere opslag vraagt.
Wij doen het anders: we gebruiken de actuele rentes en de werkelijke rente-opslagen in de markt. Voor het eerste jaar nemen we de huidige rente-opslagen (het verschil tussen veilige en risicovolle obligaties) uit Bloomberg-data. Daarna laten we die in vijf jaar geleidelijk oplopen naar het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Zo krijg je een realistisch beeld van wat obligaties op lange termijn opleveren. We trekken ook verwachte kredietverliezen af, zodat het niet mooier lijkt dan het is.
Conclusie
Een verwacht rendement is geen glazen bol. Het vertelt je niet wat er morgen op de beurs gebeurt. Maar het is wél een handig kompas om te zien of je op koers ligt voor jouw doelen.
Door te rekenen met realistische verwachtingen – en niet met verouderde cijfers – krijg je een beter beeld van wat mogelijk is. Zo kun je keuzes maken die passen bij jouw situatie. Dat geeft geen zekerheid, maar wel richting. En dat is precies wat je als belegger nodig hebt.
Goed om te weten
Aan beleggen zijn risico’s verbonden. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
Verder de diepte in over beleggen?
Onze experts laten wekelijks hun licht schijnen over ontwikkelingen op de financiële markten.