Frontier markten groeien hard, maar schoksgewijs

Het begrip frontier markten is misschien nog wat minder bekend bij beleggers, maar de afwijkende kenmerken van deze categorie verdienen een verdere toelichting en uitdieping. De landen uit deze groep staan vaak aan het begin van een omslag in de economie en de samenleving. Dat kan een positieve uitwerking hebben op de economische groei. De afwijkende risicokenmerken van deze beleggingscategorie zorgen ervoor dat opname in een beleggingsportefeuille leidt tot een verbeterd risico-rendementsprofiel.

Definitie frontier markets

De term frontier markten verwijst naar de groep kleinste opkomende landen, waar de economische ontwikkeling achterloopt op die van ontwikkelde landen, maar ook op die van de grotere opkomende landen (de zogenoemde “emerging markets”). Veranderingen vinden hier plaats in een hoog tempo, maar ook schoksgewijs. De meeste frontier landen kennen een lage welvaart en hebben een geringe mate van industrialisering, innovatie en vrij handelsverkeer. Het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking was in eerste instantie leidend bij de definitie van de frontiers. Oorspronkelijk werd met een inkomen per hoofd van de bevolking gerekend dat tot de lagere middeninkomens behoorde, nu circa $ 4000 per jaar. In de frontier marktenindex zit nu echter een groot aantal landen dat tot de ‘hoger (midden)inkomen’ categorieën behoort. De index omvat 29 landen met als grootste Argentinië, Koeweit, Vietnam, Marokko en Kenia maar ook Estland, Sri Lanka, Benin, Senegal en Ivoorkust.

Emerging markets van de toekomst

De frontier landen kunnen de komende jaren groeien door een verdere inhaalslag van de industrie en door de gunstige demografische factoren. Pas in 2035 bereikt de arbeidspopulatie een piek in gemiddelde leeftijd. De omslag vergt tijd, maar onder andere verstedelijking, industrialisering, mobiele telefonie en internet kunnen de aanjagers van een hogere economische groei vormen. De economische groeiramingen van het IMF liggen voor Bangladesh, Senegal, Ivoorkust en Vietnam op meer dan 6,5% per jaar voor de komende vijf jaar. Veel frontier landen zullen profiteren van de Chinese investeringen in de Nieuwe Zijderoute. De ondernemingen in de frontier markten zijn nog klein en veelal in staatshanden. De beurzen zijn vaak nog smal en niet goed ontwikkeld. Privatisering en verdere ‘equitisation’, het naar de beurs brengen van private ondernemingen, kan in deze landen nog een sterke vlucht nemen. De sectorwegingen zijn duidelijk anders dan die van de ontwikkelde markten. Financiële instellingen vormen verreweg de grootste sector gevolgd door telecom, consument defensief (vooral zuivelproducenten), vastgoed en energie. Niet voor niets noemen beleggers de frontier markets al jaren ‘de emerging markets van de toekomst’. Mocht dit uitkomen, waar wij voor veel landen vanuit gaan, biedt deze transitie naar de ‘emerging’ status en de onderliggende economische verbetering naar onze mening een bovengemiddeld rendementspotentieel op lange termijn.

Economische groei vertaalt zich echter niet altijd in hogere aandelenrendementen mede door het grote aantal staatsbedrijven. Bovendien spelen valutabewegingen een belangrijke rol. Niet alleen omdat het valutarisico alleen tegen hoge kosten kan worden afgedekt, maar ook doordat deze voor problemen bij landen kunnen zorgen, zoals Argentinië ondervond. De stijging van de dollar en oplopende inflatie leidden tot noodzakelijke noodsteun van het IMF en een crash van de peso en de aandelenbeurs. Ook kennen de aandelenmarkten van de frontiers vaak beperkingen voor buitenlandse beleggers, de liquiditeit is minder ruim en de transparantie van de ondernemingen laat soms te wensen over. Opvallend genoeg is de volatiliteit van frontier markten lager dan die van opkomende landen. Dat komt deels door minder frequente en minder transparante prijsvorming, maar ook doordat frontier landen minder geïntegreerd zijn in de wereldhandel en minder exporteren. Daardoor beweegt de frontier index veelal anders dan de ontwikkelde markten.

Opname frontier markets in de portefeuille

Op dit moment bedraagt de koers-winstverhouding van frontier markten op basis van de verwachte winst voor 2019 11, bij een winstgroei over het afgelopen jaar van meer dan 20%. Voor de wereldindex bedraagt de waardering nu bijna 15. Wij vinden de categorie nog aantrekkelijk. Ook biedt opname van frontiers in de portefeuille een diversificatievoordeel door de lagere correlatie met andere segmenten. Wel kunnen de karakteristieken van de index veranderen door het relatief hoge aantal aanpassingen van de index. Zo zal Argentinië volgend jaar een promotie maken naar de index voor opkomende markten, een pad dat Koeweit mogelijk ook volgt.

Man haalt zijn beleggingsdoel

Auteur: Ineke Valke