De kracht van vertrouwen

Hoe stampte een boerenduo een geslaagde geitenhouderij uit de grond?

“Het is zonde dat zoveel gezonde bedrijven stoppen”

Vroeger bestierde agrariër Gert Billekens een melkveebedrijf, maar door de komst van een industrieterrein moest zijn bedrijf noodgedwongen wijken. Even zat hij met de handen in het haar, totdat zijn voormalige boerderijhulpje Frank Brinkhaus, toen begin twintig, met een aanlokkelijk plan voor een nieuw boerderijavontuur op de proppen kwam. Het wederzijdse vertrouwen bleek een goede basis voor een succesvolle samenwerking.

Toen Frank met zijn plannen bij zijn leermeester aanklopte, stond hij op het punt om eigenaar te worden van een eigen geitenhouderij. Maar om dat te realiseren was er wel een flinke investering nodig. Gert was de eerste vertrouweling én potentiële geldschieter waar Frank zijn pijlen op richtte.



Twee boeren in geitenhouderij



Liefde voor dieren
"Ik kende Frank al van jongs af aan, van toen hij bij mijn kinderen op de lagere school zat", vertelt Gert. "Op een dag hoorde ik hem vertellen over zijn liefde voor dieren, waarop mijn vrouw zei: wij hebben thuis een échte boerderij met koeien en kalfjes, kom daar eens kijken! Dat liet hij zich geen tweede keer zeggen. Sinds zijn kennismaking met het bedrijf en de dieren was hij verkocht. Elke zaterdag kwam-ie langs om te helpen met klusjes. Boxen instrooien, koeien voeren, tractorwerk. Noem maar op."

Frank: "Van kinds af aan wilde ik al boer worden, terwijl ik helemaal niet ben opgegroeid op het platteland. Maar ik voelde me sterk aangetrokken tot het boerenleven en had een grote liefde voor dieren. Daarom was ik dankbaar toen ik Gert op zijn boerderij mocht helpen met allerlei klusjes waar ik, zeker als tiener, veel plezier aan beleefde."

"Jarenlang liep hij bij ons rond", vult Gert aan, "totdat het onvermijdelijke moment aanbrak dat we het melkveebedrijf moesten verkopen. Door de komst van een groot industrieterrein hadden we geen keuze. Frank vertelde me rond die tijd ook dat hij op de zaterdagen aan de slag kon bij een geitenbedrijf waar hij inmiddels stage liep. Je hebt groot gelijk, zei ik, want hier valt voor jou helaas weinig meer te halen."

Van dromen naar doen
"Die stage maakte deel uit van mijn mbo-studie Veehouderij", vertelt Frank. "En op die geitenboerderij was ik meteen verkocht, want ik vond geiten nóg leukere beesten dan koeien." Uiteindelijk schopte hij het – op zijn twintigste al – tot bedrijfsleider. Niet slecht, voor iemand die het boerenleven niet met de paplepel ingegoten heeft gekregen. Hoe is hem dat gelukt? "Omdat ik zo graag boer wilde worden, heb ik er eerst lang over gedroomd", zegt hij. "Tot het moment waarop ik dacht: nu ga ik alles op alles zetten en zie ik wel hoe ver ik kom. Want als ik niks doe moet ik stoppen met dromen. Ik wil in elk geval voorkomen dat ik op m'n vijftigste mijmerend terugkijk en denk: waarom heb ik het niet gedaan?"

Hij kreeg de smaak te pakken en begon steeds groter te dromen en plannen te smeden om een eigen geitenhouderij te starten. Toen dat idee serieuze vormen aannam, ging hij op zoek naar investeerders. Zijn voormalige werkgever, degene van wie hij dus de kneepjes van het vak geleerd had, was de eerste aan wie hij dacht. Gert: "Zijn vraag kwam voor mij op een gunstig moment, want ik zat al een paar jaar stil. Ik had wat grond gekocht, was begonnen met akkerbouw. En ik wilde in windmolens investeren. Maar doordat ik nog een zogeheten herinvesteringsreserve open had staan bij de Belastingdienst, was de rek er een beetje uit. Daarom had ik wel oren naar het plan van Frank."

Geiten



Vertrouwen
Voordat Frank bij Gert aanklopte, had hij een basisplan opgesteld en met mensen van "het melkveeteam" van Rabobank om tafel gezeten. "Dat was wel even spannend", zegt hij. "Ik zat daar met een paar duizend euro aan spaarcenten, maar had een paar miljoen nodig. Na een kwartiertje babbelen merkte ik gelukkig wel dat er een goede klik was. Achteraf besef ik eigenlijk pas hoeveel vertrouwen ik heb gekregen, daar ben ik heel dankbaar voor. En dat vertrouwen van de bank werd later alleen maar sterker toen men zag hoe goed Gert en ik op elkaar konden bouwen."

Beide boeren gingen voortvarend aan de slag, met als doel om na tien jaar uit elkaar te gaan. Daarna zou Frank het bedrijf zelfstandig voortzetten. Op die manier maakte Gert alsnog een soort bedrijfsovername mee, al was het dan niet van vader op zoon, zoals dat traditioneel vaak gebeurt. Maar dit was voor hem net zo waardevol. Gert: "De boekhouder stelde een soort vader-zoonconstructie voor. Daar maakte hij de kanttekening bij dat ik wel een groot risico nam, want Frank was geen erfgenaam. Maar zoals gezegd kende ik die jongen al sinds z'n twaalfde en ik wist tot wat hij in staat was. Ook toen we niet samenwerkten volgde ik hem op afstand en zag ik wat voor knappe resultaten hij boekte. Zo las ik in de Boerderij, een weekblad voor en over de landbouw, dat hij een eigen fokprogramma voor geiten had ontwikkeld. Dat maakte me wel trots."

Vanaf de start was de afspraak dat hij zich als investeerder wat meer op de vlakte zou houden en dat Frank vooral aan het werk zou zijn, maar al snel kreeg hij zo'n plezier in het werk dat-ie net zoveel uren begon te draaien als in zijn eerste jaren als boer. "Naar vólle tevredenheid", onderstreept hij.

Elkaar versterken
Ook al kenden de twee elkaar na al die jaren door en door, toch bleek in de praktijk dat ze nog het een en ander van elkaar konden leren. "Gerts nuchterheid heeft mij door een aantal zware jaren heen geholpen", zegt Frank. "De eerste twee jaar waren niet zo moeilijk, toen verliep alles aardig volgens plan, het meeste hadden we goed ingecalculeerd. Maar het derde en vierde jaar waren uitdagend. We stonden er financieel niet al te best voor. Daar kreeg ik wel stress van, ook omdat ik nog jong was en zoiets niet eerder had meegemaakt. De kalmte die Gert toen wist te bewaren was heel belangrijk voor me. Hij hield er vertrouwen in dat alles goed zou komen. En dat kwam het ook. Daar heb ik veel van geleerd."

Andersom leerde Gert weer van zijn jonge 'opvolger'. "Frank is een ander soort ondernemer dan ik", zegt hij. "Veel stipter, hij werkt nauwkeuriger volgens allerlei protocollen en daardoor heel efficiënt. Dat deed ik vroeger een stuk minder. Nu gaat de melkmachine precies om zes uur 's ochtends aan en de voerschema's zijn nauwkeurig doorberekend. Ook is hij wat competitiever en commerciëler ingesteld dan ik, waar ik juist wat coöperatiever ben en niet altijd de beste hoef te zijn. Zo vullen we elkaar volgens mij goed aan. En Frank is natuurlijk vernieuwender. Nu en dan plukt hij verse ideeën van  het internet die in de praktijk goed van pas blijken te komen."

Door deze ervaring is Gert ook tot de overtuiging gekomen dat veel boeren hun beslissing om te stoppen met hun bedrijf, of om het over te laten nemen, te lang voor zich uitschuiven. Gert: "Ik ben natuurlijk gedwongen om een beslissing te nemen, maar ik zie ook veel boeren in mijn omgeving gewoon doorgaan omdat ze niet beter weten. Ze zijn niet anders gewend, van jongs af aan lopen ze op het erf rond en het harde werken van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat slokt ze helemaal op. Ik denk dat het verstandig is om te proberen contact te leggen met jongeren die later boer willen worden, zodat je je kansen op een succesvolle overdracht, mocht de tijd daar ooit rijp voor zijn, vergroot. Want er zijn genoeg jonge mensen die staan te trappelen om boer te worden. En het is ontzettend jammer dat er zoveel gezonde bedrijven stoppen." Zoek elkaar dus op, is zijn advies. "Want helaas bestaat daar geen datingsite voor", voegt hij lachend toe.

Boer in geitenhouderij



De nieuwe generatie
In augustus vorig jaar was het dan eindelijk zover: de bedrijfsovername werd afgerond en na ruim elf jaar werd Frank de enige eigenaar van de geitenhouderij. "Hoewel je al die jaren naar zo'n belangrijke gebeurtenis bij de notaris toewerkt, voelt het nu toch nog steeds hetzelfde", zegt hij. "Het zetten van die handtekening was natuurlijk een waardevol moment, maar Gert loopt hier nog gewoon rond en onze omgang met elkaar blijft hetzelfde. Het voelt niet alsof het bedrijf ineens meer van mij geworden is dan voorheen."

Was het voor Gert wel makkelijk om het officieel van de ene op de andere dag los te laten? "Dat viel niet zo zwaar hoor", zegt hij. "Ik moest terugdenken aan het moment waarop ik het melkveebedrijf van mijn vader overnam. Die zei toen tegen me: het is jóúw bedrijf, jíj moet het gaan doen. Nu is het bij Frank hetzelfde verhaal. Het is tijd voor de nieuwe garde. En ik vertrouw volledig op zijn kunnen, hij weet hoe het moet. Dat loslaten is dus belangrijk. Op een gegeven moment is het de nieuwe generatie die de beslissingen neemt. Zo moet het werken, volgens mij."

Boer zoekt Boer
Rick van der Horst was als Accountmanager Banking4Food Kring Limburg nauw betrokken bij deze bijzondere bedrijfsovername. Volgens hem is deze 'case' een fantastisch praktijkvoorbeeld dat inspiratie kan bieden voor jonge agrariërs en agrariërs die nog geen opvolger hebben. Om dit onderwerp extra te benadrukken heeft Rabobank samen met het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) het programma 'Boer zoekt Boer' ontwikkeld, waarmee we begeleiding en een netwerk bieden om buitenfamiliaire bedrijfsovernames te ondersteunen.


Onlangs heeft een eerste van een drietal webinars plaatsgevonden, waar ruim 500 personen aan deelnamen. Kijk deze gerust terug, maar volg ook de aankomende webinars.

Ben jij betrokken bij een coöperatieve samenwerking van Rabobank? Meld het initiatief dan bij de redactie van Rabo &Co via raboencoredactie@rabobank.nl. Wie weet komt jouw inspirerende voorbeeld in aanmerking voor een publicatie op dit platform!