Revolutionaire niet-dierlijke voedselinnovatie legt start-up geen windeieren

Hoe vervang je het 'onvervangbare' kippenei-eiwit?

Eiwit uit kippeneieren is een belangrijk bestanddeel in de voedingsindustrie, maar niet erg duurzaam. Het bedrijf FUMI Ingredients ontwikkelde een alternatief, uit biergist, en won daarmee de Rabo Duurzame Innovatieprijs.

Kippenei-eiwit. Je ziet het niet, maar het zit in tal van producten die je tegenkomt in de supermarkt: pannenkoekenmix, cake, mayonaise, vleesvervangers. Zonder het ingrediënt kippenei-eiwit zouden al deze levensmiddelen snel uit elkaar vallen. Eiwit heeft namelijk de bijzondere eigenschap dat het ingrediënten aan elkaar plakt. En het heeft nog meer handigheden voor de voedselverwerkende industrie: je kunt eiwit opkloppen tot schuim (handig voor bijvoorbeeld koekjesfabrikanten) en je kunt er olie en water mee mengen (prettig voor producenten van sauzen).

Een veelzijdig bestanddeel dus, dat kippenei-eiwit, maar niet erg duurzaam. Want de producenten van het eiwit, kippen, eten, drinken, poepen en worden vervoerd. Dit alles leidt ertoe dat voor één kilo ei-eiwit maar liefst veertig kilo CO2 wordt uitgestoten.

Miljarden eieren
Als het aan Corjan van den Berg, medeoprichter van start-up FUMI Ingredients in Wageningen, ligt, gaat dat drastisch veranderen. Van den Berg, tot voor kort assistent professor Bioprocess Engineering aan Wageningen University & Research, ontwikkelde samen met zijn promovendus Edgar Suarez Garcia een vervanger voor kippenei-eiwit uit micro-organismen. "In vergelijking met de gangbare productiemethode genereren wij met ons proces negentig procent minder CO2, want er zijn geen kippen meer nodig om het eiwit te produceren", legt Van den Berg uit in het laboratorium van FUMI Ingredients, gevestigd in een kas van de Wageningse universiteit. Hij schat dat een derde van alle eieren in de wereld worden verwerkt tot eiwitpoeder. "Dan hebben we het over miljarden en miljarden eieren per jaar."

Samen met Suarez Garcia bestudeerde Van den Berg vier jaar lang hoe zij een eiwit-vervanger konden halen uit algen. Hoewel algen te duur bleken en bovendien niet op grote schaal voorhanden, besloten de onderzoekers om samen een bedrijf op te zetten om toch een vervanger van kippenei-eiwit te gaan produceren. Niet van algen, maar van afval uit brouwerijen. "We krijgen biergist van brouwerij Nevel in Nijmegen, een kleine brouwer die heerlijk bier maakt", vertelt Van den Berg. "Daarvan hebben we meringues (een koekje van schuimdeeg – red.) gemaakt. Aanvankelijk smaakten die een beetje naar bier, maar dat is inmiddels verholpen."

Veganisten
FUMI Ingredients wil zijn klanten vooral zoeken in de vleesvervangende industrie. Van den Berg: "In zeventig procent van alle vleesvervangers wordt nu nog dierlijk kippenei-eiwit toegepast, iets wat veganisten helemaal niet willen. Je hebt het dan over duizenden tonnen eiwit per jaar." Ook de bakkerij-branche gebruikt veel kippenei-eiwit, het belangrijkste dierlijke ingrediënt ter wereld. "Maar die sector is veel groter, die hoeveelheid kunnen wij als start-up nog niet aan."

Want tot nu toe werkten Van den Berg en zijn compagnon met een proefopstelling op laboratoriumschaal, waar ze slechts een paar gram eiwit-vervanger kunnen produceren. Maar dat gaat veranderen: in oktober 2019 was FUMI Ingredients een van de drie winnaars van de Rabo Duurzame Innovatieprijs. Van den Berg: "Ik kreeg echt een brok in mijn keel toen ik dat hoorde. We zijn al zo lang bezig en dan komt eindelijk die erkenning!" Met de gewonnen 20.000 euro gaat FUMI Ingredients een mini-fabriek bouwen, die dit jaar klaar moet zijn. Samen met industriële partners kan het bedrijf daarin testen of hun product net zo goed werkt als eiwitten uit kippeneieren en de productie uitbreiden. "Het geld was dus ontzettend welkom!"