Circulaire online kledingkast mikt op groene revolutie

Waarom moeten de textiel- en mode-industrie op de schop?

Onderneemster Hanh Vlooswijk schrok zich een hoedje toen ze de ongemakkelijke waarheid achter de kledingindustrie ontdekte, die na de oliesector als meest verontreinigend te boek staat. Ook de grillige modewereld doet een vervuilende duit in het zakje, want de kleding wordt daar expres zo ontworpen dat-ie niet lang meegaat. Dat móét anders, dacht Vlooswijk. Haar bedrijf WAUWcloset is een wake-upcall voor de hele sector.

WAUWcloset (WAUW staat voor What Are U Wearing) is een soort digitale kledingkast, waarin vrouwen naar hartenlust kunnen browsen door modieuze tops, blouses, jurken, truien, jumpsuits, blazers, vesten – van casual kleding tot unieke kledingstukken van exclusieve designermerken. Ook accessoires zoals tassen, haarsieraden, oorbellen, ringen en armbanden glimmen je tegemoet als je de online kast opent. Al deze items kunnen via WAUWcloset worden bewonderd en besteld. Er is alleen één groot verschil met de standaard webwinkels: hier koop je geen kleding, maar krijg je via een lidmaatschap toegang tot de kledingkast. Een soort "Netflix voor kleding", noemt Vlooswijk het.

Het werkt heel simpel: via de website word je lid voor een vast bedrag per maand en vervolgens kun je uit meer dan tienduizend artikelen kiezen. De items worden gratis opgestuurd en na het dragen gereinigd. Zo ligt de drempel een stuk lager om een luxe galajurk voor die ene avond aan te schaffen – je betaalt immers niet de volle mep, wat natuurlijk best zonde is bij een kledingstuk dat je waarschijnlijk maar één keer aantrekt. Maar het mes snijdt aan twee kanten. Met de huurconstructie wordt een duurzame kledingkringloop gecreëerd, waardoor er veel minder overproductie (en dus milieuverontreiniging) plaatsvindt. Zo draagt Vlooswijk met haar onderneming bij aan het verduurzamen van de textielindustrie. En daarin gaat ze veel verder dan alleen kledingverhuur: van recycling en upcycling tot aan duurzame was processen, 'pashokjestechniek' met artificial intelligence – om het aantal retourzendingen te beperken – én een goed werkklimaat voor haar medewerkers.


Onderneemster Hanh Vlooswijk WAUWcloset


Iets terugdoen voor de samenleving
"Toen ik zo'n tien jaar in de textielindustrie werkte, wist ik op een zeker moment dat ik deel uitmaakte van een groot probleem", zegt ze, "namelijk extreme milieuvervuiling. Daar wilde ik iets aan veranderen. Mijn streven was juist bijdragen aan een betere wereld. Vooral omdat ik als Vietnamese vluchteling in Nederland alle kansen heb gekregen om een zorgeloos leven op te bouwen, was die overtuiging voor mij extra sterk. Ik wilde nu iets terugdoen voor de maatschappij. De vraag was alleen: wat? Het modevak zelf vond ik nog altijd geweldig, dus ik zat in een spagaat. Daarom ben ik me gaan verdiepen in de duurzame ontwikkelingen in de kledingindustrie. Ik merkte dat er (gelukkig!) al veel gebeurt om de sector schoner te maken. Er bestaat bijvoorbeeld een techniek om van afgedankte melk nieuwe stoffen te produceren, en het leek me interessant om daar iets mee te doen. Maar dat stond nog in de kinderschoenen en ik wilde juist nú iets doen, iets wat op korte termijn en structureel impact maakt."

Vlooswijk dook tijdens haar zoektocht naar duurzaamheid onder andere in de wereld van tijdelijke kledij. "Het komt vaak voor dat iemand kleding maar één of twee keer draagt", zegt ze. "Een mooi pak voor een sollicitatie bijvoorbeeld, of een bruiloftsjurk. En 49 procent van de vrouwen heeft een miskoop in haar kast hangen, met het prijskaartje er nog aan! Het huren van kleding is dus een hele logische oplossing voor verschillende gelegenheden. Ik ontdekte dat er wel bedrijven bestaan die kleding verhuren, maar die concepten komen allemaal op hetzelfde neer: uiteindelijk moet je, linksom of rechtsom, alsnog tot aankoop overgaan."


Geslaagd huwelijk
Tijdens een bezoek aan een beurs in Milaan viel het kwartje. Vlooswijk leerde er over een kledingwasserij in China, met maar liefst zestien miljoen abonnees. En in Amerika heb je Rent-the-Runway, dat al tien jaar lang negen miljoen abonnees bedient. Dus waarom zou zoiets in Nederland niet werken? Wat daar mogelijk bij helpt, bedacht ze toen, is de samenwerking opzoeken met het bedrijf van haar man, Vendrig IJsselstein, een wasserij die al zestig jaar ervaring heeft met het verhuren, wassen en repareren van bedrijfskleding. Vlooswijk: "Dankzij onze strategische samenwerking kan ik van hun professionele kledingbeheersysteem en retourlogistiek leren om sneller op te schalen."

Het was een gouden greep, want inmiddels werken de twee ondernemingen als een geoliede machine samen. "Mijn bedrijf is inmiddels ook gevestigd in het pand van de wasserij", zegt Vlooswijk. "De kledingstukken die de leden dragen worden daar met de nieuwste duurzame technieken gereinigd en krijgen meteen een RFID-chip mee." Inmiddels is het bedrijf van haar man ook mede-investeerder van WAUWcloset.


App WAUWcloset


Rampzalige vervuiling
Maar hoe groot zijn de problemen in de kledingindustrie nu echt? Volgens Vlooswijk is het niet mis. "De textielindustrie is wereldwijd verantwoordelijk voor acht procent van de totale CO2-uitstoot, voor dertig procent van alle watervuiling en voor maar liefst een derde van alle microplastics in het milieu", legt ze uit. "Om het concreet te maken: per T-shirt of jeansbroek belandt er een half kopje gif in het milieu door alle middelen die gebruikt worden om de stoffen te bewerken. Tel daar de 'wegwerpfilosofie' in de mode-industrie bij op, en je hebt een gevaarlijke cocktail in handen. Want alles is gericht op kortetermijngebruik, waardoor onnodig overgeproduceerd wordt. Juist door te recyclen en upcyclen kun je kleding een veel langer leven geven, en toch blijven genieten van de laatste mode. Dat is ook wat ik mensen duidelijk probeer te maken. Er zijn alternatieven om je kledingkast te 'vergroenen'. Mode hóéft helemaal niet zo schadelijk te zijn."

"Wist je dat er elke seconde tien complete truckloads aan kleding worden verbrand?", vervolgt ze. "En stel je eens voor: als elke Nederlander drie kledingstukken minder per jaar zou kopen, staat de uitstoot-reductie gelijk aan 3.500 minder rondjes om de aarde in een vervuilende auto. Oftewel: als alle leden van de bank besluiten dit te doen, wordt er al 412 keer minder rond de aarde gereden. Zo simpel kan het zijn." Maar behalve minder kleding kopen, benadrukt ze dat het minstens net zo belangrijk dat je weet waar je kleding vandaan komt: "Kies voor de juiste merken, die niet alleen duurzaam zijn maar ook transparant over de productieketens."

De schoonheid van imperfectie
Met WAUWcloset wil Vlooswijk laten zien dat het op  vele terreinen anders kan. Béter kan. "Een circulaire moderevolutie is echt hard nodig. Onbeperkt kleding dragen zonder het te hoeven kopen, dat kan de toekomst zijn. En wat het maakproces betreft valt er ook veel winst te behalen. Zo denken we bij de productie al vooruit over recycle- en upcyclemogelijkheden. Kan van deze witte jurk straks een blauwe blouse worden gemaakt? Zo niet, wat kunnen we dan wel met het materiaal?" Diezelfde visie hanteert ze voor het interieur van haar bedrijf. "Onze meubels willen we upcyclen en op die manier blijven gebruiken. Want waarom altijd alles vernieuwen? Als iets 'op' is, kun je er altijd weer iets anders van maken. Ook kun je je afvragen wanneer iets aan vervanging toe is. Is slijtage echt lelijk? We moeten leren om de schoonheid van imperfectie te waarderen. In de Japanse levensfilosofie 'wabi-sabi' (niet te verwarren met 'wasabi') wordt dat mooi uitgelegd. Ouderdom, verval: het hoort bij het leven en wie bepaalt wat mooi is en wat niet? Omarm die imperfectie!"

Met het re-designen en upcyclen wil Vlooswijk op termijn ook sociale werkplekken creëren, om zodoende ook tegemoet te komen aan het menselijke aspect.


Onderneemster Hanh Vlooswijk WAUWcloset


Bewustzijn vergroten
Pas een jaar bouwt ze nu aan haar onderneming, maar dankzij alle ervaringen is ze al in staat mensen en bedrijven om haar heen te helpen. "Intussen hebben we een nauwkeurige database aangelegd", vertelt ze. "Zo zien we hoe vaak iets gedragen wordt en wanneer iets stuk gaat – en ook hoe dat komt. Op basis van die info kunnen we tegen een fabrikant zeggen: als je die ritssluiting wat steviger maakt, gaat dat kledingstuk langer mee. Ook zijn we de bestelprocessen aan het optimaliseren en ontwikkelen we gratis online stijl-, kleur- en bodytesten voor onze leden, zodat ze betere keuzes kunnen maken en miskopen voorkomen. Last but not least geven we workshops en zijn er stylisten in de showroom beschikbaar om klanten te adviseren."

Behalve de productie, gebeurt het wassen van de kleding ook zo milieuvriendelijk mogelijk. Met waterbesparende technieken, lage temperaturen, slimme zeepdispensers en krachtige filters die microplastics tegenhouden, doen Vlooswijk en Vendrig IJsselstein er alles aan om het milieu minimaal te belasten.

Internationale erkenning
Voordat ze haar eigen bedrijf oprichtte, was Vlooswijk overigens werkzaam bij Rabobank Rijn en Veenstromen, en later ging ze bij de duurzaamheidsafdeling van de centrale organisatie in Utrecht aan de slag. Daar werd het eerste zaadje geplant voor haar ambitie om zelfstandig te worden, dankzij alle inspirerende duurzame initiatieven waar ze mee in aanraking kwam. Ook zag ze in dat dit dé manier was om iets te doen waar haar hart echt sneller van ging kloppen, door haar passie voor mode en kleding met haar duurzame dromen te combineren. Op kantoor bij de bank werd al snel duidelijk wat ze echt wilde. "Ik hielp anderen regelmatig met kleding- en stijladvies", vertelt ze. "Zo had ik een collega die vaak koude handen en armen had. Ik vroeg of ze toevallig nog een paar lange sokken in een lade had liggen en adviseerde haar om de onderkant eraf te knippen, voor haar handen. Zo heb je een nieuw paar 'armwarmers'. Ja, het was toen al een echte hobby van me, haha!"

Vorig jaar in november won WAUWcloset de YEP AWARD 2020 tijdens de wereldwijze verkiezing The Global Best Practices Award. Het doel van die verkiezing is het belonen van bedrijven die koploper in hun sector zijn wat innovatie en product- en marktontwikkeling betreft. "Eigenlijk kwam die prijs veel te vroeg", zegt ze bescheiden. "Ik moet het nog waarmaken." Toch is de award een geweldige aanmoediging en een mooie bevestiging dat haar idealen gezien en geprezen worden. Vlooswijk: "Hopelijk is het een voorbeeld voor de hele textiel-, mode- en wasserij-industrie. De coronaperiode heeft mijn geloof en vertrouwen ook versterkt dat een omslag mogelijk is. Als je ziet wat er in ons leven binnen een jaar allemaal is veranderd. Dat kúnnen wij mensen blijkbaar, maar soms hebben we wel een duwtje nodig. En dat duwtje geef ik graag."

Ben jij betrokken bij een coöperatieve samenwerking van Rabobank? Meld het initiatief dan bij de redactie van Rabo &Co via raboencoredactie@rabobank.nl. Wie weet komt jouw inspirerende voorbeeld in aanmerking voor een publicatie op dit platform!