Week 8, Kwetsbaar

Hogere diersoorten zijn niet groter omdat ze gecompliceerder zijn. Ze zijn gecompliceerder omdat ze groter zijn.’ - J.B.S. Haldane, On Being the Right Size, 1926.

Naarmate iets groter is neemt complexiteit toe. Met een lengte van 272cm was Robert Wadlow de langste mens die ooit heeft geleefd. Door een ‘goedaardige’ tumor in zijn hypofyse maakte hij veel te veel groeihormonen aan. Zijn lichaam bleef groeien, ook toen hij als volwassene al lang uitgegroeid zou moeten zijn. Sterk was Robert echter niet. Om te kunnen lopen had hij een wandelstok nodig en zijn benen ondersteunde hij met metalen beugels. Dat is ook een vorm van complexiteit.


Afbeelding Robert Wadlow 1


Volgens wetenschapsjournalist Debora MacKenzie lijkt het of een zich ontwikkelende samenleving voorbij een bepaald complexiteitsniveau steeds kwetsbaarder wordt. Uiteindelijk komt zij tot een punt waarin zelfs een relatief kleine verstoring het geheel kan doen instorten. Om te blijven groeien moeten samenlevingen steeds problemen oplossen. Maar ieder opgelost probleem betekent nog meer complexiteit.


Afbeelding Robert Wadlow 2


Hoe herken je het punt waar complexiteit je kwetsbaarder maakt in plaats van weerbarstiger? Robert Wadlow’s benen en voeten waren door zijn snelle groei wat ongevoelig geworden. Hij bemerkte in eerste instantie niet dat er door het schuren van de metalen beugel een blaar op zijn enkel was ontstaan die ontstoken raakte. Toen de ernst van de situatie duidelijk werd, was het te laat. Robert stierf, slechts 22 jaar oud. Zijn enorme lichaam, dat tot dan toe steeds oplossingen had gevonden voor de uitdagingen als gevolg van zijn continue groei, moest het antwoord op een eenvoudige ontsteking schuldig blijven.


Week 8 Arne foto 3


Ik denk de laatste weken vaak aan Robert Wadlow. Ik kijk naar oude filmpjes en foto’s waarin hij een lintje doorknipt, een basketbal in een netje legt, of alleen maar wordt aangegaapt. Nergens doet zijn blik vermoeden dat hem een tragedie boven het hoofd hangt. Niemand lijkt bezorgd, ook zijn vader niet. Gewoon een vriendelijke jongeman, vertegenwoordiger van een schoenenfabrikant, een lokale beroemdheid waarmee iedereen gezien wil worden. In een van de filmpjes zien we Robert met aan zijn zijde vier jonge vrouwen. Alle vier reiken ze naar zijn arm, maar als een vogel die niet kan vliegen heft Robert zijn vleugels op. Net buiten bereik. En ik verbeeld me dat hij ons wil waarschuwen dat we met hem, de vleesgeworden complexiteit, beter geen relatie aan kunnen gaan.


Afbeelding Robert Wadlow 4


Misschien dat we het punt waarin grotere complexiteit leidt tot grotere kwetsbaarheid vaak pas achteraf kunnen identificeren. En misschien kunnen we daar in veel gevallen niet eens zoveel aan doen. Het overkomt je. Het leek een goed idee. Complexiteit is nu eenmaal complex. Van te voren of achteraf, het maakt uiteindelijk niet zoveel uit. Robert’s dood zou pas echt zinloos zijn als we er vervolgens niet naar zouden handelen.