Oma en kleindochter zijn samen aan het tekenen.

Vermogen nalaten aan je kleinkinderen: zo regel je dat via je testament

Jouw vermogen helpt bij het realiseren van plannen voor de toekomst—voor jezelf én voor je (klein)kinderen. Je kunt vermogen al tijdens je leven schenken, maar ook kiezen voor overdracht na je overlijden. In je testament kun je dan vastleggen dat een deel van je vermogen naar je kleinkinderen gaat. In dit artikel lees je hoe dit werkt en wat de gevolgen zijn.

Legaat aan kleinkinderen

In een testament bepaal je wie jouw vermogen erft. Meestal zijn dat de partner en kinderen. Wil je dat ook je kleinkinderen iets ontvangen, dan kun je hen een legaat nalaten. Zij worden dan geen erfgenaam, maar krijgen wél een vastgelegd bedrag. Zo’n bepaling wordt ook wel een ik opa of ik oma legaat genoemd. Vaak gaat het om een bedrag ter hoogte van de vrijstelling voor erfbelasting: € 26.230 (2026).

Een legaat is een schuld van de nalatenschap. Zonder aanvullende afspraken krijgen erfgenamen hierdoor minder. Je kunt er ook voor kiezen het legaat ten laste te laten komen van het erfdeel van het kind dat de ouder is van het kleinkind. Daarmee voorkom je verschillen tussen kinderen die meer of minder (klein)kinderen hebben.

Directe uitbetaling of later

Standaard is een legaat zes maanden na overlijden opeisbaar, tenzij je dit anders regelt. Bij een legaat betekent dit vaak dat kleinkinderen eerder een uitbetaling ontvangen dan kinderen. Zeker bij een langstlevende testament, waarbij de kinderen pas bij overlijden van de langstlevende ouder hun erfdeel uitbetaald krijgen.

Je kunt het legaat ook later opeisbaar maken, bijvoorbeeld na overlijden van de langstlevende grootouder of van de ouders van het kleinkind. Tot dat moment kan er rente worden bijgeschreven.

Fiscale gevolgen

Kleinkinderen hebben een vrijstelling van € 26.230 (2026). Over het meerdere tot € 158.669 (2026) geldt een tarief van 18% erfbelasting en daarboven 36%. Deze tarieven liggen aanzienlijk hoger dan die voor kinderen (10% en 20%), maar met een legaat kun je juist belasting besparen als het ten laste komt van het erfdeel van jouw kinderen waarover zij 20% erfbelasting betalen.

Is een legaat pas opeisbaar na overlijden van bijvoorbeeld de langstlevende grootouder en wordt er geen rente vergoed? Dan kan mogelijk een grotere besparing van erfbelasting worden gerealiseerd. Dit kan gunstig zijn op familieniveau, maar ook leiden tot verschillen tussen wat de kinderen en de kleinkinderen uit de erfenis krijgen. De keuze voor een dergelijk legaat aan de kleinkinderen is maatwerk. Je notaris kan je hierover adviseren.

In de inkomstenbelasting telt een legaat aan meerderjarige kleinkinderen mee in box 3, als geldvordering of als netto uitgekeerd bedrag. Bij minderjarige kleinkinderen wordt dit vermogen toegerekend aan de ouder(s).

Welke keuze past bij jou?

Met een legaat aan kleinkinderen kun je een deel van je nalatenschap direct naar hen laten gaan. Dat heeft financiële en fiscale gevolgen voor zowel de kinderen als de kleinkinderen. Ook kunnen andere factoren een rol spelen, zoals wie het vermogen (al dan niet tijdelijk) beheert voor het kleinkind.

Een vermogensplanner gaat graag in gesprek over de vererving van jouw vermogen. In een Vermogensplan Overlijden krijg je inzicht in de effecten van jouw keuzes én in de mogelijkheden van een passend testament.