De Bouwagenda: prachtige voorzet, nu gaan scoren

Leontien de Waal

Leontien de Waal

In een recordtempo hebben de Taskforce Bouw en de Bouwcoalitie gewerkt aan de Bouwagenda die op 28 maart is aangeboden aan het demissionaire kabinet. Er is sinds november vorig jaar met grote inspanning gewerkt aan het inzichtelijk maken van 10 uitdagingen, 8 uitgangspunten, 6 overkoepelende thema's, 11 roadmaps en een actieprogramma met 10 punten. Hallo lezer, bent u daar nog??

Kwaliteitssprong

Respect voor degenen die de schouders eronder hebben gezet om deze toekomstige bouwopgave, reikend van woningbouw tot en met infrabouw, in kaart te brengen in een omvangrijk document van 82 pagina's. De Bouwagenda mikt op een kwaliteitssprong (hoger maatschappelijk rendement op investeringen), een schaalsprong (grootschaliger toepassen nieuwe technieken), een circulaire bouweconomie en ten slotte een stevige verbetering van de productiviteit. Op korte termijn gaat de Taskforce in samenwerking met de Bouwcoalitie aan de slag met het concreet invulling geven aan de 11 roadmaps. In de tussentijd heb ik alvast nagedacht over enkele vragen, opmerkingen en tips.

Wie doet wat en wanneer?

De Bouwagenda laat nog in het midden wie de kar gaat trekken, hoe alle acties bij elkaar het verschil gaan maken en hoe de bouw een sector wordt met een hogere productiviteit en een beter maatschappelijk rendement. De Bouwagenda houdt een pleidooi voor een bouwsector 3.0. In de bouwsector 3.0. werkt de hele keten wél echt samen en staat een maximaal maatschappelijk rendement voorop. Wat betekent dit voor het midden-, klein- en grootbedrijf, en de zzp'er in de verschillende branches? Is er een rol voor iedereen weggelegd en hoe gaat die rol veranderen? Het helpt bedrijven, professionals en werknemers als ze weten waarin ze onderscheidend vermogen moeten aanbrengen en hoe ze hun verdienmodel en maatschappelijke relevantie richting de toekomst kunnen waarborgen. Hoe zien de bouwpartners er in de bouwsector van 2030 uit? Welke profielen zijn te onderscheiden?

Integraliteit gewaarborgd?

De roadmaps en de overkoepelende thema's zijn allemaal relevant en noodzakelijk, maar het is zoeken naar onderlinge samenhang. Vanuit de bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen zijn circulariteit, duurzaamheid, functionaliteit en digitalisering grote thema's voor de sector. Het is interessant om meer te lezen over een integrale benadering van de bouwopgave. Zo is er bijvoorbeeld een aanzienlijke opgave om het rioleringsstelsel op een klimaatbestendige manier te vervangen. Tegelijkertijd ligt er een uitdaging om de energie-infrastructuur toekomstbestendiger te maken, rekening houdend met decentrale duurzame opwekking en energieleverende gebouwen. Het is intelligent als vervangingsopgaves kunnen worden gekoppeld aan opwaarderings-en verduurzamingsopgaves. Erg efficiënt als de straat voor uw huis of bedrijf maar één keer open hoeft. En het is helemaal top als slim combineren ook leidt tot een betere leefbaarheid en vitaliteit op gebiedsniveau. Met inzet van nieuwe technologie (smart data, remote sensoring, BIM) kan alles tot in detail worden voorbereid, waardoor de uitvoering straks eenvoudiger wordt. Dat maakt de bouw tegelijkertijd aantrekkelijk als high-techsector met interessante carrièreperspectieven.

Revolutie of evolutie?

De Bouwagenda pleit voor een revolutie. De revolutie moet volgens de architecten van de Bouwagenda komen uit een nieuwe manier van samenwerken. Opdrachtgevers en de markt komen samen tot een bouwcultuur waarin naar nieuwe oplossingen wordt gezocht. Revolutie betekent ook dat er meer aandacht naar de voorbereiding van het bouwproces gaat en dat er gezocht moet worden naar radicaal nieuwe concepten. Dus flink investeren in onderzoek, ontwikkeling en nieuwe materialen, producten, processen en diensten ontwikkelen. Of is ieder bouwproject een innovatie op zichzelf met hoge ontwikkelkosten? Helpt het als er nog meer variatie komt? Je zou ook uit kunnen gaan van gestandaardiseerd maatwerk waarbij zoveel mogelijk de 'legostenen' uit voorbije projecten op slimmere wijze worden gecombineerd. Bovendien valt er veel moois aan innovaties te 'lenen' uit de industrie.

Icoonprojecten

Incrementeel vernieuwen, dat uitgaat van evolutie, is al een uitdaging op zich zo blijkt telkens weer. Door in aanbestedingen meer rekening te houden met innovaties en het aspect prijs minder zwaar te laten wegen, kan er meer gericht worden geïnnoveerd. Icoonprojecten zijn fantastisch, mits ze inspireren tot opschaling en bredere toepassing van best practices. Er is niets tegen radicaal vernieuwen wanneer het echt nodig is, maar wellicht geeft de 80/20 regel in de verhouding evolutie/revolutie ook al goede resultaten. Uit alle landelijke en regionale initiatieven die zijn opgesomd bij de roadmaps zijn vast lessen te leren die elders kunnen worden toegepast.

En wat kost het?

De Bouwagenda vraagt tot en met 2021 ongeveer 7 miljard euro aan het nieuwe kabinet voor het realiseren van de ambities. Na deze periode blijft er 2 miljard euro per jaar nodig. Dit moet worden gerealiseerd door verplichtende regelgeving, subsidies en lastenverlichting. De financiële paragraaf in de Bouwagenda laat keurig zien op welke gebieden actie en beleidsintensivering nodig is en hoeveel daarmee is gemoeid. In een meer gedetailleerde financiële uitwerking zou het interessant zijn om te zien in hoeverre er rekening gehouden kan worden met logische vervangingsmomenten. Bij ingecalculeerde uitgaven voor onderhoud en renovatie gaat het dan om de meerkosten van een meer hoogwaardige vervanging. Naast logische vervangingsmomenten zou een expliciete koppeling vanuit productiviteitsverbetering naar de investeringen interessant zijn. Door de Bouwagenda-aanpak moet het mogelijk zijn om tegen 30% lagere kosten te bouwen. McKinsey belicht in een recent bouwrapport zeven concrete tips om zelfs 50 tot 60% productiviteitsstijging te realiseren. In welke subsector, bij welke (bouw)activiteiten zijn de grootste kostenreducties te behalen? Als dat in beeld is kan je daarop met elkaar gerichter sturen.

Met de nieuwe Bouwagenda ligt de bal klaar op de doellijn. Nu is het een kwestie van scoren. Ik wens de sector, van overheid, opdrachtgever tot en met eindgebruiker, veel energie, spelplezier en goals toe. Samen aan zet om een 'Nederlands elftal'-syndroom te voorkomen.

Utrecht, 3 april 2017

Meer over de Bouwagenda

Nieuwsgierig naar wat de Bouwagenda voor u als ondernemer betekent?

Lees de Bouwagenda op debouwagenda.com

Bekijk de video op vimeo.com

Vanaf 13 april: het Vastgoedbericht 2017

Door de integratie van FGH Bank in de Rabobank ontstond eind 2016 de grootste vastgoedfinancier van Nederland: Rabo Real Estate Finance. Met het Vastgoedbericht 2017 zetten wij de traditie van FGH Bank voort om jaarlijks de korte- en langetermijntrends in de vastgoedsector te belichten, voorzien van onze visie. Vanaf 13 april vindt u het Vastgoedbericht 2017 op deze site.

Contact

Rabobank