Personeelstekort in ouderenzorg vraagt om creatieve oplossingen

Personeel maximaal inzetten, verdere toepassing van functiedifferentiatie en arbeidsmigratie. Volgens Willem Grool, COO van uitzendorganisatie Highcare zijn dat de quickwins om het tekort aan zorgmedewerkers in de ouderenzorg op te vangen. “Gediplomeerde zorgmedewerkers zitten niet thuis.”

“Er is absoluut een tekort aan personeel in de ouderenzorg. De oorzaken daarvan zijn ingewikkeld, omdat veel maatschappelijke ontwikkelingen van invloed zijn. De complexiteit van de zorg is toegenomen, waardoor een zorginstelling hoger opgeleid personeel nodig heeft. De vergrijzing bij medewerkers gaat veel sneller dan verwacht. Opleidingen lopen achter de vraag van de markt aan én de financiering van de zorg werkt niet mee. Daarnaast zijn er door de schaarste op de hele arbeidsmarkt gewoon minder mensen voor de zorg beschikbaar. Bovendien is het door de economische ontwikkeling voor gezinnen minder noodzakelijk dat beide partners fulltime werken. Tenslotte willen jonge mensen met een MBO- of HBO-opleiding verpleegkunde liever in een dynamische omgeving als een ziekenhuis werken. De ouderenzorg is voor een 22-jarige veelal geen sexy vak.”

Flexibelere arbeidsvoorwaarden

Volgens Grool, zelf afkomstig uit de zorg, is de meest eenvoudige oplossing voor het personeelstekort om het huidige personeel van een instelling zo maximaal mogelijk in te zetten. “Een parttimer meer uren laten maken, lukt vaak door met flexibelere arbeidsvoorwaarden te werken. Het keurslijf van een cao biedt instellingen alleen weinig ruimte om te variëren in het arbeidsvoorwaardenpakket.

“Een 22-jarige heeft andere wensen dan een 40- of een 60-jarige. Als uitzendbureau kunnen we daar gemakkelijker op anticiperen, zonder dat het tot hogere kosten leidt. Zie arbeidsvoorwaarden als communicerende vaten. Soms wil de een iets van het een, en soms van het ander. Door daar flexibel mee om te gaan, kun je werk passender maken bij de behoeften van de zorgprofessionals.”

Slimmer omgaan met functiedifferentiatie

Als het personeelstekort acuut is, biedt volgens Grool het verder toepassen van functiedifferentiatie kansen. “De zorgzwaarte is de laatste jaren toegenomen. Een zorginstelling wil daarom vaak meer verzorgenden van niveau 3 inzetten, maar die zijn er onvoldoende. Door niveau-2-medewerkers extra op te leiden, kunnen ze extra taken uitvoeren. Een afdeling waar twee verzorgenden IG van niveau 3 nodig zijn, kan dan bijvoorbeeld een combinatie van een verpleegkundige van niveau 4 met een helpende van niveau 2 inzetten. Een andere oplossing is om meer met verpleegkundig specialisten te werken. Zij zijn gewend om op afstand de juiste kwaliteit van zorg te bieden. Door kritisch naar het takenpakket, de handelingen en de functie-inhoud te kijken, zijn andere combinaties mogelijk.”

Investeren in arbeidsmigratie

In Nederland zijn er niet veel gediplomeerde zorgmedewerkers te activeren om in de ouderenzorg te werken, benadrukt Grool. “Instellingen proberen flexpools te maken, maar als ze daar zorgprofessionals voor vinden, krijgen ze meteen een vast(-er) dienstverband. Je zult dus op de een of andere manier moeten toevoegen aan de markt van gediplomeerde zorgprofessionals. Ik ben ervan overtuigd dat we meer moeten kijken naar arbeidsmigratie. In landen als Spanje en Hongarije is nog zorgpersoneel dat graag naar Nederland komt én de taal wil leren. Highcare staat in de startblokken om dat op te pakken en zoekt daarvoor een partner die mee wil investeren. Een uitzendorganisatie kan dat niet alleen. Het grote voordeel van zorgmedewerkers uit Spanje en Hongarije, is dat zij hoger opgeleid en zorginhoudelijk heel deskundig zijn. Het kost ongeveer een half jaar voordat ze inzetbaar zijn, daarna verwacht ik dat een zorginstelling drie tot vier jaar plezier van deze investering heeft.”

Uitdagend vak

“We zijn in een fase beland dat we alle kleine beetjes bij elkaar moeten schrapen. Voor de korte termijn is een palet aan activiteiten nodig, voor de lange termijn is het belangrijk dat het imago van de ouderenzorg beter wordt. Jonge mensen hebben bij ouderenzorg nog steeds het beeld van ouderen in een rolstoel waarmee je in een kring een liedje zingt. De ouderenzorg is juist hartstikke ingewikkeld, met veel complexe en gecombineerde problematiek. Zorginhoudelijk zijn ouderen echt een interessante doelgroep. Als ik bijvoorbeeld zie hoe toegewijd de wijkverpleging in hun werk is. Mensen zijn soms zo ziek thuis. Verpleegkundigen zijn daar iedere dag bezig om te zorgen dat het goed blijft gaan. Het is een ingewikkeld, uitdagend en mooi vak. Dat moeten we meer aan mensen laten zien.”

Contact

Rabobank