Hoe u gênante flaters in het Duits en Engels voorkomt

Nederlanders denken vaak dat ze goed Engels en Duits kunnen spreken – ook bij het zakendoen over de grens. In de praktijk valt het echter vaak tegen en kan het voor vervelende situaties zorgen. Twee taalexperts vertellen over de meest gemaakte taalblunders, welke gevolgen die kunnen hebben en hoe u die als ondernemer voorkomt.

In de afgelopen jaren is heel wat onderzoek gedaan naar de handel tussen Duitsland en Nederland. Twee conclusies kunnen dan worden getrokken. "De eerste is dat het goed gaat. Duitsland is de belangrijkste handelspartner van Nederland. Maar het blijkt ook dat er tot 10 procent méér handel kan worden gedaan wanneer Nederlanders iets meer moeite zouden doen om goed Duits te spreken."

Avontuur bij de oosterburen. Lees het verhaal van Van Gog Kwekerijen.

Steenkolenduits

Aan het woord is Reinhard Wolff, in Duitsland geboren en getogen psycholoog, consultant en auteur van onder meer het boek 'Lass mal sitzen. Het wonderlijke steenkolenduits van Hollanders'. Wolff: "Duitsers vinden het vaak heel gezellig en grappig als Nederlanders Duits praten. Maar als er serieus zaken moeten worden gedaan, haken ze af. Denken: nu is het mooi geweest met dat 'Nederlandse' Duits."

Niet dat Nederlandse ondernemers nou meteen perfect Duits moet spreken. Nee, het gaat er volgens de schrijver vooral om dat de Nederlandse ondernemer zich verdiept in de zakencultuur en de taal van de ander. "Laat zien dat u de moeite neemt om goed Duits te spreken. Englisch ist ein muss, aber Deutsch ein (grosses) Plus."

Nederlands letterlijk vertaald naar het Duits

Waar u vooral op dient te letten als u Duits gaat praten? "Nederlanders kletsen maar raak en gooien er een ümlaut op, of zetten Duits klinkende uitgangen achter hun woorden. Of Nederlandse woorden worden letterlijk vertaald naar het Duits." Falsche Freunde, noemt Wolff dit. "Woorden in beide talen lijken precies hetzelfde, vaak betekent zo’n woord helemaal niets, of iets compleet anders."

Dure escortdame

Zo zeggen Nederlanders vaak 'wir verführen es' als ze bedoelen 'iets vervoeren van A naar B'. "In het Duits betekent verführen echter dat er iemand wordt verleid. Verder is bevestigen (akkoord geven) niet befestigen, maar bestätigen. Als u iets befestigt in het Duits, hang u iets op aan de muur. Iets maken (produceren) is niet machen maar: herstellen. Belasting is Steuern, geen Belastung. En als er een doos wordt afgeleverd, gaat het om ein Karton, niet: eine Dose. Mensen drinken eine Dose cola of bier, oftewel een blikje."

Waar Wolff zeer verbaasd van opkeek, was toen iemand een collega voorstelde aan een Duitse zakenpartner met: Sie ist eine richtige Professionelle. "Hij bedoelde: ze is een echte professional. Maar wat hij zei was dat ze een dure escortdame is."

Oorlogstaal

In de categorie pijnlijk zijn zaken die te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog. "Producten worden geleverd aan de Bundeswehr, het Duitse leger. De Wehrmacht bestaat niet meer. Die was heel specifiek actief tijdens de oorlog." Ook verwijzingen naar de Nederlandse Spoorwegen (NS) zullen een schrikreactie bij de oosterburen verzoorzaken: ze zullen wellicht onbewust denken aan het National Sozialismus, aldus Wolff.

Investeer in een agent of volg een taalcursus

Adviesbureau Gateway to Germany geeft als tip een Duitse agent in dienst te nemen als u als bedrijf wil acquireren in Duitsland of als u de eerste stappen zet op de Duitse markt. Wolff: "Het kost wat, maar het voordeel om Duitsers aan te spreken in hun moedertaal is groot. Het is het geld zeker waard."

En loop anders zelf langs een Talencentrum voor een beginnerscursus Duits. "Als de banden al zijn gesmeed maakt het minder uit, maar bij de eerste introductie is het belangrijk dat men goed Duits spreekt. Men zegt wel eens dat het in Duitsland drie keer zo lang duurt om voet aan de grond te krijgen als in Nederland. Kwaliteitsbewijs is belangrijk, ondernemers moeten keer op keer bewijzen dat ze goede zaken leveren, betrouwbaar zijn. Duits spreken hoort daarbij. De belangrijkste blunders liggen niet in de taal, maar in iemands houding ten opzichte van de ander."

Engels spreken blijkt lastig

En hoe zit het dan met Engels, de taal van het internationaal zakendoen? Onderzoek wijst uit dat Nederlanders de Engelse taal het best beheersen in vergelijking met andere landen waar het niet de moedertaal is. Maar ook daar blijken Nederlanders zichzelf een tikkeltje te overschatten, aldus Buffi Duberman, taalcoach en -docent en schrijver van het boek '100 ways to save your ass in English'. Ze is geboren in New York (VS), heeft gestudeerd in Cambridge (VK) en is woonachtig in Den Bosch (NL).

Op de Nederlandse radio zijn alleen Engelse liedjes te horen, merkt ze op. "Nederlanders kunnen Netflix volgen zonder ondertiteling, Engelse boeken lezen. Ze worden voortdurend blootgesteld aan het Engels. Dus ja, hun ogen en oren begrijpen Engels. Maar de mond, die wil nog wel eens haperen. Het Engels op een accurate en natuurlijke manier gebruiken, dat lukt Nederlanders vaak niet. Het is functioneel en it gets the job done. Maar mooi is het niet."

Is de deal nou rond of nog niet?

Waar veel Nederlanders de fout in gaan is bijvoorbeeld het gebruik van when en if. "Bij zakelijke onderhandelingen zeggen veel Nederlanders: when we agree, we will do that. Het woord 'when' impliceert dat er een commitment is gedaan, dat de deal is gesloten. Bij het gebruik van 'if', gaat het om een hypothetisch geval, de deal is nog niet rond. Eén woord kan dus een hele deal in een verkeerd licht plaatsen."

Ook merkt Duberman verwarring over verleden en tegenwoordige tijd. "Zo stelde ooit iemand van Akzo Nobel zich aan me voor en vertelde 'I have worked for Philips for two years'. Hè, maar u werkt toch voor Akzo Nobel, dacht ik. Vaak wordt de present perfect verkeerd gebruikt. In het Nederlands betekent 'Ik heb gewerkt' dat iets voorbij is. In het Engels betekent 'I have worked' dat iets nog bezig is. Om aan te geven dat het echt voorbij is, gebruikt men 'I worked'."

Bot en direct

Engelse uitglijers hebben volgens Duberman vaak met stijl te maken. "Nederlanders worden in het buitenland vaak als bot gezien. Nederlanders komen meteen to the point. Die directheid werkt ook door in het Engels en dat kan behoorlijk agressief overkomen. Zo hoor ik Nederlanders vaak zeggen: 'No. It’s impossible', waar je in het Engels zou zeggen: 'Unfortunately, that’s not possible' of 'It’s not possible at the moment'."

"Ik noem dit altijd het slecht nieuwsbroodje: iets negatiefs in iets moois, iets zachts verpakken. Een andere zin die Nederlanders vaak gebruiken is: 'Are you going to do that or not?' Dat is echt superbedreigend. Ik zou verwachten dat diegene een paardenkop in mijn bed gaat leggen. Zegt u dus aan het eind van de zin 'Aren’t you? ' Dus: 'You are going to do that, aren’t you? '"

Het voorkomen van uitglijders in het Engels

De woordenschat die Nederlanders hebben, is doorgaans groot, maar wordt ingezet voor elke situatie. "Mensen blijven schilderen met dezelfde kleuren." Formeel en informeel Engels bijvoorbeeld zijn twee heel andere dingen, aldus Duberman. "In het Nederlands bestaat er 'u' en 'jij'. In het Engels alleen 'you'. Dat wordt gebruikt voor zowel de Queen als de bakker. Packaging is daarom ook hier superbelangrijk. 'Can you help me?', vragen alle Nederlanders. Maar om dat beleefder en formeler te maken is het beter om 'could' te gebruiken, of nog zachter: 'would', of 'would you mind', of 'please'."

Hoe u uitglijders in het Engels kunt voorkomen? "Door open te staan voor feedback. Laat uw Engelse teksten lezen aan een native speaker, vraag hoe het is gesteld met uw Engelse spreektaal. Tijdens het zakendoen gaan mensen heus niet uw Engels corrigeren. Maar die feedback is belangrijk. Anders zal uw Engels nooit beter worden."

Lees verder over de ervaringen van Nederlandse ondernemers in de VS.

Begin op tijd met uw voorbereiding op de Brexit. Bekijk het stappenplan en download de checklist.

Contact

Rabobank