Box 3, pensioen en belastingdruk: wat brengt Prinsjesdag 2026?

‘De toekomst van box 3 blijft onzeker’, stelt Susanna. ‘De Wet werkelijk rendement box 3 ligt in de Eerste Kamer, maar het kabinet wil dat dit wetsvoorstel voorlopig wordt geparkeerd’. Het kabinet wil meer tijd nemen voor een ander stelsel, waardoor belasting over daadwerkelijk gerealiseerde vermogenswinsten breder in beeld komt. In zo’n systeem, een vermogenswinstbelasting, wordt pas belasting geheven wanneer bijvoorbeeld aandelen verkocht worden. ’Ook eerder genoemde mogelijke aanvullende maatregelen, zoals een lager tarief of een hogere vrijstelling, staan voorlopig stil’.

Het kabinet gaat graag het gesprek aan met zowel de Tweede als de Eerste Kamer over het vervolg en staat daarbij open voor nieuwe inzichten. ‘Het is de verwachting dat pas over een half jaar duidelijkheid komt over hoe het nieuwe stelsel eruit komt te zien’, zegt Susanna. De kans dat er per 1 januari 2028 een nieuw stelsel wordt ingevoerd, lijkt daarmee erg klein.

Voor je vermogensplan bevestigt dit vooral een bekend uitgangspunt: je eigen doelen en beleggingskeuzes blijven leidend. Fiscale wijzigingen kunnen daarna reden zijn om bij te sturen.

Ook voor vastgoedbezitters heeft het uitstel van de nieuwe box 3-wet gevolgen. ‘Zij blijven voorlopig te maken houden met de huidige regels’, vertelt Susanna. ‘Een belangrijk pijnpunt daarin is dat kosten voor vastgoed niet aftrekbaar zijn, terwijl de opbrengsten wel worden belast. In de Wet werkelijk rendement box 3 zou dat veranderen. ‘Nu het kabinet dit wetsvoorstel voorlopig wil parkeren in de Eerste Kamer, blijft ook voor vastgoedbezitters de fiscale onzekerheid langer bestaan.’

Je kunt met belastingvoordeel pensioen opbouwen tot een salaris van 137.800 euro. Die grens blijft tot en met 2032 gelijk. Omdat salarissen ondertussen wel stijgen, kun je bij een hoger inkomen relatief minder pensioen opbouwen. Verdien je meer dan dit bedrag, dan is het goed om te kijken hoe je je pensioen eventueel zelf kunt aanvullen.

De extra defensie-uitgaven worden deels betaald via de inkomstenbelasting. ‘De lastenverzwaring komt in de vorm van tariefsverhogingen voor de eerste en de tweede schijf in de inkomstenbelasting’, zegt Susanna. Daarnaast worden de tariefschijven gedeeltelijk bevroren. De tariefschijven worden normaal verhoogd met een percentage afgeleid van de inflatie. Nu gebeurt dat slechts voor 48%.
De grens van de derde schijf, het toptarief, wordt helemaal bevroren op ongeveer 1,5 maal het modaal inkomen.

'Daardoor betaal je uiteindelijk meer belasting, zonder dat je een nieuw belastingtarief of een aparte heffing op je aanslag ziet’, aldus Susanna. De hogere belastingdruk ontstaat daardoor wat meer onder de oppervlakte.

Voor ondernemers worden een aantal fiscale voordelen verder versoberd. De zelfstandigenaftrek daalt in 2027 naar 900 euro (2026: 1.200 euro). De startersaftrek verdwijnt helemaal (2026: 2.123 euro). Daardoor kunnen ondernemers minder van hun winst aftrekken en betalen zij meer belasting.

Ook stakingsaftrek gaat omlaag. In 2027 daalt deze met 75% naar 908 euro (2026: 3.630 euro). In 2030 verdwijnt deze aftrek helemaal. Ook de meewerkaftrek wordt stap voor stap afgebouwd.

Daartegenover staat dat de energie-investeringsaftrek (EIA) stijgt van 40% naar 45,5%.

De innovatiebox biedt bedrijven een lager effectief belastingtarief van 9% over winst uit zelf ontwikkelde innovaties. Binnen de innovatiebox bestaat een vereenvoudigde forfaitaire regeling. Daarmee mag een vast deel van deze winst in de innovatiebox worden opgenomen, zonder vooraf overleg met de Belastingdienst en zonder al te ingewikkelde berekeningen.
Het maximale bedrag hiervoor is nu 25.000 euro per jaar. Het kabinet verhoogt dit maximum naar 100.000 euro per jaar.

‘De innovatiebox wordt aantrekkelijker en eenvoudiger voor innovatieve MKB-bedrijven’, vertelt Susanna. ‘Op dit moment wordt de forfaitaire regeling nog weinig gebruikt. Doordat het kabinet het maximum verhoogd, kunnen meer MKB-bedrijven gebruikmaken van de regeling’.