Verder op deze pagina:

    Uitvaartverzorging, mortuaria en crematoria vallen binnen de sector dienstverlening. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Vraag en aanbod uitvaartdiensten groeit

    De visie van de Rabobank voor de korte- en middellangetermijn is gematigd positief. De vraag naar uitvaartdiensten zal de komende jaren blijven toenemen. Ook zien wij het aanbod toenemen, waarbij er meer gespecialiseerde ondernemingen ontstaan, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid of in het vervullen van persoonlijke wensen. Door de toegenomen concurrentie ontstaat er prijsdruk.

    Economie

    Het aantal overledenen stijgt volgens het CBS tot 2037 jaarlijks met circa 1,3%. Dit zorgt voor voldoende vraag naar diensten van uitvaartondernemingen. Na 2037 blijft het aantal overledenen stijgen, maar vlakt de groei geleidelijk af naar 0 tot 1% per jaar. Vanaf 2039 zal het aantal sterftes naar verwachting groter zijn dan het aantal geboortes. Na 2055 gaat het aantal overledenen dalen.

    In tien jaar tijd is het aantal uitvaartondernemingen sterk gestegen: van 985 in 2008 naar 2.030 op 31 december 2018. Die stijging is vooral te danken aan zzp’ers. Uit de Stand van de Uitvaartbranche blijkt dat het aantal eenmanszaken in 2008 ongeveer 57% van het totaal was. In 2018 liep dat percentage op tot ruim 78%. Het aantal crematoria steeg de afgelopen vijf jaar met 35% naar 104. De concurrentie in de branche neemt toe en daarmee ook de prijsdruk.

    Duurzaamheid

    Een trend van de afgelopen jaren is de duurzame uitvaart. Steeds meer mensen kiezen voor een groene invulling van hun begrafenis of crematie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een milieuvriendelijke kist (zowel qua fabricatie als qua afbreekbaarheid van de kist). Ook het aantal en de populariteit van natuurbegraafplaatsen neemt toe. Daarnaast zien we ook budgetbedrijven en prijsvechters die goedkoop begraven of cremeren aanbieden. Deze trends hebben invloed op het dienstenpakket van uitvaartondernemingen.

    Uitvaartorganisaties worden verplicht om milieuvriendelijker te werken door bijvoorbeeld betere technieken in te zetten bij het cremeren, waardoor er minder schadelijke stoffen vrijkomen. Dit vraagt om extra investeringen voor uitvaartondernemers met een eigen crematorium. Begin 2019 is de eerste elektrische crematie-oven in werking gesteld.

    Ook zijn er nieuwe alternatieven voor begraven of cremeren. Uit een studie van TNO in opdracht van Yarden naar de milieueffecten van oude en nieuwe uitvaarttechnieken is gebleken dat de milieubelasting bij resomeren en cryomeren zeer beperkt tot nihil is. Resomeren is het ontbinden van het lichaam met een speciale vloeistof. Bij cryomeren wordt gebruik gemaakt van bevriezing. Het gebruik van deze nieuwe technologieën is op dit moment nog niet toegestaan, maar resomeren wordt wel onderzocht als alternatief. Een andere nieuwe methode is ecoleren, een vorm van cremeren waarbij het lichaam wordt omgezet in poeder.

    In de branche wordt gewerkt met het SKU Keurmerk Uitvaart. Keurmerkhouders kunnen zich ook aanmelden bij GreenLeave. Deze uitvaartondernemers integreren duurzaamheid in hun bedrijfsvoering.

    "Klanten willen een meer persoonlijke invulling van de uitvaart."

    Innovatie

    De branche kan innoveren door nieuwe of bestaande technologieën toe te passen. Denk aan het gebruiken van videotechnologie bij uitvaarten. De uitvaart wordt gefilmd of er worden tijdens de uitvaart foto's van de overledene getoond. Dit maakt de uitvaart persoonlijker en geeft nabestaanden in het buitenland de mogelijkheid om de uitvaart te volgen.
    Ook in het gedenken van de overledene zijn er steeds meer mogelijkheden. Denk hierbij aan een tatoeage of een diamant waar de as van de overledene in is verwerkt. Dit zorgt voor een diversificatie in de vraag van de nabestaanden, en daarmee voor een breder dienstenpakket bij grote uitvaartondernemingen en een specifiek aanbod bij kleine ondernemingen.

    RememberMe.nl lanceerde begin 2019 de (gratis) uitvaart planningtools. Deze bestaan uit een wensenlijst, lijst van praktische zaken, genodigdenlijst en draaiboek. Een uitvaart voorbereiden voor jezelf of een naaste wordt op deze manier een stuk gemakkelijker. Planningtools voor de uitvaart zijn een nieuw begrip in Nederland.

    Maatschappij

    Binnen het segment van de zelfstandige uitvaartorganisaties is de markt voor uitvaarten transparanter geworden door vergelijkingssites. Hierdoor staan de marges voor 'standaard' begrafenissen onder druk. Kleine ondernemingen moeten ofwel tegen zeer lage kosten kunnen werken of zich specialiseren, bijvoorbeeld op thema's als duurzaamheid of innovatieve diensten.

    Klanten willen een informelere en meer persoonlijke invulling van de uitvaart. De koffie en cake bij een uitvaart worden steeds vaker ingeruild voor een borrel met hapjes. Ook zijn er steeds meer wensen voor wat betreft de uiterlijke versiering van de kist of natuurbegrafenissen. Dit zorgt voor een grotere diversiteit binnen de branche en stimuleert ondernemingen om het dienstenpakket te verbreden (grote ondernemingen) of samenwerkingsverbanden aan te gaan (kleinere, specialistische ondernemingen). Ook zijn de islamitische uitvaartorganisaties in opkomst.

    Gezinnen worden kleiner en familieleden wonen op grotere afstand van elkaar. Het regelen van de uitvaart wordt daardoor een zwaardere belasting voor de nabestaanden. Ondernemingen in de uitvaartbranche kunnen klanten aan zich binden door service te bieden, waarbij zij de last bij de familie zoveel mogelijk wegnemen.

    Wet- en regelgeving

    Sinds 1991 hebben we in Nederland te maken met de Wet op de lijkbezorging. De medewerkers van de uitvaartondernemingen dienen op de hoogte te zijn van de bepalingen uit deze wet. Dit vraagt om opleiding en begeleiding van het personeel. Er zijn geen wettelijk verplichte vakdiploma's.

    Laatste update: januari 2020