Industrie-update oktober 2019

Industrie-update oktober 2019

Geen tijd om het artikel te lezen? Ga direct naar:

    Kansen om te groeien in onzekere tijden

    Het zijn onzekere tijden voor de Nederlandse maakindustrie. Zo laat het CBS cijfers zien dat de productie al twee kwartalen krimpt, gaat VDL Nedcar minder auto’s produceren en rapporteert Tata Steel een teruglopende vraag naar staal. Daar bovenop leiden de eerste nieuwsberichten over een mogelijke recessie in Duitsland tot angst voor de Nederlandse economie. De Rabobank heeft ondanks deze negatievere berichtgeving zes trends geïdentificeerd in de maakindustrie waar je als ondernemer je voordeel mee kunt doen. In deze update aandacht voor deze trends.

    Dagproductie daalt

    Ondanks de aanhoudende economische groei, lijken de eerste haarscheurtjes zichtbaar in de maakindustrie. Hoewel in de sector zowel het aantal vacatures als de werkgelegenheid verder steeg, lijkt de sector de afgelopen maanden toch wat stoom te verliezen. De sector produceert nog steeds op een hoog niveau, maar de toename van de productie is al tijden zwak. En sinds maart is er zelf sprake van een krimp op jaarbasis, zie figuur 1.

    Gemiddelde dagproductie industrie

    Investeringen en vertrouwen blijven goed

    Ondanks dat 2019 een minder goed jaar dan 2018 lijkt te worden, blijft de Nederlandse industrie fors investeren en blijft het producentenvertrouwen goed. Dit blijkt uit de PMI-index die maandelijks wordt gepubliceerd. De PMI-index meet de prestaties van de verwerkende industrie. Een score hoger dan 50 geeft aan dat het producentenvertrouwen in Nederland positief is en groeit ten opzichte van de maand daarvoor (zie figuur 2). De PMI-index is echter duidelijk minder positief dan in 2017 en 2018. Ook het CBS rapporteert een minder positief producentvertrouwen.

    PMI ontwikkeling

    Doe je voordeel met deze zes trends

    Elk bedrijf in de maakindustrie krijgt in meer of mindere mate te maken met macro-ontwikkelingen. Hoe anticipeer je hierop als bedrijf en hoe zorg je dat omzet en winstgevendheid op niveau blijven? Door slim in te spelen op deze zes trends, creëer je nieuwe kansen voor je bedrijf in deze onrustige tijden. De trends:

    1. Manarm produceren
    2. Dienstverlening toevoegen
    3. Verschuiving van hardware naar software
    4. Maatwerk leveren tegen lagere kosten
    5. Werk maken van circulaire business modellen
    6. Nieuwe samenwerkingsvormen aangaan


    Manarm produceren

    Om de internationale concurrentie aan te kunnen, is het belangrijk om naast een onderscheidend product ook de productiviteit te verhogen. Steeds meer bedrijven gaan manarm produceren door te investeren in robotisering en automatisering. Robotisering wordt door bedrijven steeds vaker gezien als oplossing voor het personeelstekort. Bedrijven moeten zich echter wel realiseren dat manarm produceren om andere kennis en vaardigheden vraagt bij het personeel. Zorg daarom voor bijscholing en betrek de medewerkers direct bij nieuwe ideeën.

    Dienstverlening toevoegen

    Dienstverlening krijgt een steeds grotere rol in het businessmodel van maakbedrijven, naast − en soms ten koste van − de traditionele productverkoop (van bezit naar gebruik). Zo verandert de service van een kostenpost in een kans om de klant beter van dienst te zijn en daarmee extra omzet te genereren, vaak tegen betere marges. Een voorbeeld van deze dienstverlening in de praktijk is dat bedrijven naast het maken van machines, ook zorgen voor onderhoud en levering van onderdelen. Het wordt als het ware een full service.

    Voor veel maakbedrijven is het een uitdaging om hun dienstverlening te kapitaliseren: klanten zijn niet gewend om ervoor te betalen. Een bijkomend voordeel van dienstverlening is dat je dichter bij je klant komt te staan. Je weet beter wat er speelt en kan zo sneller reageren op commerciële kansen.

    “Naast het maken van machines, zijn onderhoud en levering van onderdelen ook onderdeel van de business.”

    Van hardware naar software

    Hardware blijft zeer belangrijk in de maakindustrie. Tegelijkertijd ziet de Rabobank dat software steeds belangrijker wordt. Software kan dataprocessen namelijk efficiënter maken en machines beter laten communiceren. Vanwege deze redenen groeien de investeringen in software harder dan in hardware.

    Ook op productniveau neemt het belang van software en elektronica toe. Software speelt een steeds belangrijkere rol in prototyping; het biedt de mogelijkheid om een beter en meer duurzaam product te ontwerpen. Het onderscheidend vermogen van een bedrijf zal dan ook steeds meer komen van software/elektronica.

    Maatwerk leveren tegen lagere kosten (mass customization)

    Bij standaardproducten komen de marges steeds verder onder druk te staan omdat het eenvoudig is om online producten te vergelijken. Terwijl de consument steeds vaker maatwerk wil tegen een goede prijs en korte levertijd. Ze zijn bereid een hoger bedrag te betalen voor ‘gepersonaliseerde’ producten. Een gevolg daarvan is dat het aantal gevraagde productvarianten enorm stijgt, terwijl de gemiddelde seriegrootte daalt. Massamaatwerk (mass customization) is het antwoord op deze veranderende marktvraag en combineert eigenlijk het beste van maatwerk en massaproductie.

    Binnen massamaatwerk moeten nieuwe producten of onderdelen snel op de markt worden gebracht en de productie moet worden afgestemd op ‘low volume, high mix’-principe. Dit vraagt om een goede afstemming tussen productontwikkeling, werkvoorbereiding, productie en sales. Ook hier speelt automatisering een grote rol. Een slimme oplossing is om producten modulair samen te stellen. Zo kunnen modules efficiënt geproduceerd worden, terwijl de klant tegelijkertijd het gewenste maatwerk krijgt.

    “Maatwerk leveren tegen lagere productiekosten is een win-win situatie voor klant en producent.”

    Werk maken van circulaire business modellen

    De (maak)industrie is een grootverbruiker van energie en (schaarse) grondstoffen. De maatschappelijke en politieke druk om duurzaam te ondernemen neemt dan ook toe. Omdat grondstoffen steeds schaarser (en duurder) worden is de trend dat grondstoffen vaker hergebruikt worden of dat er wordt gekozen voor minder schaarse grondstoffen. In de circulaire economie bestaat afval niet meer.

    Bedrijven hebben verschillende mogelijkheden om (meer) circulair te ondernemen. Zo kunnen er afspraken gemaakt worden met andere bedrijven over de inname van grondstoffen die hergebruikt kunnen worden, of door eigen producten bij einde van de levensduur weer in te zamelen en te gebruiken als grondstof. Ook reststromen zoals water en warmte worden steeds vaker hergebruikt. Daarnaast kan een bedrijf zorgen dat een product langer meegaat en eenvoudig en makkelijk te onderhouden is, waardoor het gebruik van (grond)stoffen wordt gereduceerd. Bedrijven versterken hun concurrentiepositie door circulair te ondernemen en transparant te zijn over de wijze waarop ze omgaan met grondstoffen en energie.

    “Circulair ondernemen is geen hype maar een nieuwe realiteit voor de maakindustrie.”

    Nieuwe samenwerkingsvormen

    De technologische ontwikkelingen in de industrie gaan erg snel. Enerzijds zorgt dit voor een toenemende specialisatie, anderzijds tot nieuwe vormen van samenwerking. Als bedrijf kun je niet overal goed in zijn. Het wordt steeds belangrijk om de juiste (kennis)partners te kiezen. Dit gaat veel verder dan de traditionele opdrachtgever-leverancier relatie. Als voorbeeld: OEM’s (Orginal Equipment Manufacturers) willen niet alleen dat er onderdelen worden geleverd, maar besteden het ontwerpen en assembleren van die onderdelen ook steeds vaker uit.

    Op steeds meer plekken in het land ontstaan initiatieven om regionaal samen te werken door productiefaciliteiten te delen en gezamenlijke productontwikkeling en marktbewerking ter hand te nemen. Samenwerking vraagt uiteraard wel om vertrouwen en goede afspraken. Start daarom met een inventarisatie hoe je meer kansen kunt benutten door intensiever samen te werken met andere bedrijven en kennisinstellingen.

     

    De rol van de Rabobank bij deze trends

    Ook de Rabobank speelt met haar dienstverlening in op deze trends. Zo adviseert onze partner RoboValley over robotisering, ondersteunen we de trend van bezit naar gebruik met leaseoplossingen, hebben we speciale aantrekkelijke financieringsvormen voor duurzame initiatieven en brengen we bedrijven regionaal bij elkaar om circulair ondernemen aan te jagen. Benieuwd wat dit voor jou kan betekenen? Onze accountmanagers en sectorspecialisten gaan graag met je in gesprek over deze trends.

    Tip! Ben je benieuwd hoe andere ondernemers aan de slag gaan met deze trends? In de volgende updates lees je daar meer over.


    Relevante publicaties

    Ondanks de aanhoudende economische groei, lijken de eerste haarscheurtjes zichtbaar. Ook is het producentenvertrouwen minder positief. Benieuwd naar de uitgebreide inzichten en weten wat jij er mee kunt?

    Nederland: eerste haarscheurtjes lijken zichtbaar Producentenvertrouwen minder positief Innoveren? Maak niet dezelfde fouten als je buurman Zo krijg je medewerkers in de innovatiestand Succesvol innoveren begint niet met een goed idee

    Kees de Schipper

    Kees de Schipper

    • Sectorspecialist
    • Industrie
    (06) 82 47 37 89 LinkedIn
    Yorick Cramer

    Yorick Cramer

    • Sectorspecialist
    • Industrie
    (06) 51 11 28 29 LinkedIn