Potplantenteelt

Potplantenteelt omvat de teelt van sierplanten, sierbomen en bloembollen, de teelt van perkplanten onder glas en de teelt van potplanten onder glas.

Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends. We bespreken de ontwikkelingen op het gebied van:

Kleiner volume verwacht voor komende jaren

Voor de komende jaren verwachten wij een kleiner volume, door het toenemende bestedingsniveau in een aantal landen in Europa. Kansen zijn te benutten in de consumenten- en bedrijvenmarkt. Met name planten met een verhaal (onder andere luchtzuivering, gezondheid, werksfeer/klimaat) zijn in opmars en vertalen zich in goed financieel rendement. Daarnaast sluiten planten goed aan bij consumententrends in de woonbeleving. Er ontstaan nieuwe mogelijkheden doordat afzetpartijen zich richten op marktsegmenten met specifieke doelgroepen en aankoopmomenten. De afzet van planten wordt (nog steeds) gestimuleerd door de phalaenopsis.

Afzet
De afzet buiten de veiling om neemt toe, met name perkplanten die telers direct aan de retail leveren. Telers organiseren zich (soms) verdergaand in een telersvereniging waarbij voorwaarts in de keten wordt samengewerkt.

Afzet vindt plaats:

  • via de klok
  • via bemiddeling (veilingen Royal FloraHolland, Rhein-Maas en Plantion)
  • rechtstreeks via handelaren en exporteurs

Bij alle afzetmethoden faciliteert de veiling de administratieve en financiële transactie.

Export
De export is gericht op de groot-Europese markt. De belangrijkste afzetlanden zijn Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Uitbreiding wordt gezocht in het Midden-Oosten, Oost-Europa en Noord-Afrika. De sector is gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen zoals Brexit en de Ruslandsancties.

Verduurzaming potplantenteelt
De sector staat voor verdere verduurzaming. Nederland heeft daarbij een goede uitgangspositie, vanwege:

  • (gesloten) kasteelt
  • recirculatie
  • omschakeling naar duurzame energiebronnen

Visie op perspectief
Het areaal potplanten zal stabiliseren na een eerdere krimp. Planten dragen bij aan een beter werk- en leefklimaat (in huis, tuin en kantoor) waardoor leef- en werkprestatie tot 10% kunnen verbeteren. Dergelijke claims kunnen zorgen voor een consumptietoename. Op de belangrijkste markt, Duitsland, groeit de leeftijdsgroep die veel planten koopt nog steeds.

Economie

De verkoop van potplanten is afhankelijk van de economische ontwikkeling. Vaak gaat het om een impulsaankoop in de geschenkencategorie, maar ook emotie speelt een rol, bijvoorbeeld bij Moederdag. Of de consument koopt een plant die past bij het interieur van vandaag. Door het aantrekken van de economie neemt de vraag in bestaande en nieuwe markten toe.

Kansen
Opkomend is de hang naar beleving. Dit biedt kansen. Planten zorgen voor sfeer en een bewezen beter woon- en werkklimaat met hogere arbeidsprestaties. Deze extra effecten worden nog maar beperkt verzilverd in marketing.

De Rabobank verwacht dat de afzetmarkt de komende jaren beperkt groeit. Productinnovatie in distributie (PostNL als toetreder, maar ook nieuwe internetplatforms) en de aansluiting bij mode- en lifestyletrends kunnen zorgen voor extra consumptiegroei.

Duurzaamheid

De consument stelt nog beperkt eisen aan de duurzaamheid van het product, maar dit neemt wel toe. Een maatschappelijk gewenste verantwoorde productiewijze op het gebied van arbeidsomstandigheden, energie en gewasbescherming (neonicotinoïden die mogelijk bijen doden) geeft extra druk.

Ngo’s dringen via de retail aan op een verantwoorde productiewijze. De sector pakt dit op via het Platform Duurzame Sierteelt.

Platform Duurzame Sierteelt

Hierin zitten onder andere:

  • Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO)
  • Royal FloraHolland (RFH)
  • Vereniging voor Groothandelaren in Bloemkwekerijprodukten (VGB)
  • Tuinbranche Nederland
  • Plantum
  • Anthos
  • Stichting MPS
  • de Rabobank

De Rabobank verwacht dat de internationale concurrentiepositie verbetert als de sector stappen zet op het gebied van duurzaamheid. Enkele retailers stellen duurzaamheidseisen om te mogen leveren. Hiermee wordt duurzaamheid license to deliver.

Innovatie

De potplantensector is innovatief ingesteld en is daarbij vooral gericht op technologie. Er is te winnen aan marktgerichte innovatie, zoals:

  • online verkoop
  • data-uitwisseling in de keten
  • tegemoetkomen aan de veranderende klantvragen en het veranderende consumentengedrag (waar krijgt de teler informatie over klantgedrag vandaan?)

De orderomvang daalt door de online trend, waardoor het aantal orders toeneemt. Grootschalige bedrijven zien zich uitgedaagd hierin te schakelen. Voor kleinere bedrijven zijn kleinere orders beter te managen.

Bij modern sierteeltondernemerschap hoort innovatie in:

  • de energieneutrale kas
  • aardwarmte
  • logistieke processen
  • moderne camerasorteer- en verpakkingslijnen
  • circulariteit afvalstromen
  • recirculatie watergebruik
  • energieschermen

Competenties op het gebied van innovatie, samenwerken, klantfocus en verandervermogen horen in een toekomstgericht bedrijf aanwezig te zijn.

Maatschappij

De samenleving stelt meer eisen aan het omgevingsbewustzijn van bedrijven. Zijn er bijvoorbeeld voorzieningen om lichtuitstoot te verminderen? Hiervoor gelden wettelijke kaders.

De sierteeltondernemer maakt vaak gebruik van buitenlandse medewerkers, al dan niet via een gecertificeerd uitzendbureau.

Wet- en regelgeving

Er zijn een aantal zaken waar de branche rekening mee dient te houden.

  • Duurzaamheidseisen drukken wettelijk en bovenwettelijk op de sector.
  • Voor nieuwbouw van kassen is een vergunning nodig. De Rabobank heeft de voorkeur voor Groen Label kassen.
  • Eisen voor het huisvesten van werknemers op het bedrijf of de huurlocatie verschillen per gemeente.
  • Aan uitzendbureaus worden eisen gesteld via NEN-certificering.
  • Afhankelijk van exportbestemming stelt retail eisen aan bedrijfscertificering, zoals MPS-kwalificatie A, B of C, of Milieukeur-certificering. Het afzetkanaal bepaalt welk certificaat geldt.
  • Door de aangescherpte verzekeringseisen is een brandwerend scherm voor alle teelten onder glas sinds 1 januari 2017 verplicht.
  • Sinds 1 januari 2018 mogen bedrijven in de glastuinbouw geen ongezuiverd drainwater meer lozen op het oppervlaktewater.

Lees meer over regelgeving voor glastuinbouw op Helpdeskwater.nl

Aanbod Rabobank

Rabobank als maatschappelijk partner
De Rabobank heeft goede contacten met de belangenbehartiger LTO Glaskracht.

De bank is actief in het Coalitie HOT-traject (Herstructurering Ontwikkeling Tuinbouw) om het toekomstperspectief van de sector te verbeteren en een bijdrage te leveren aan de reconstructie.

Op het gebied van duurzaamheid:

  • zijn er goede contacten met de ngo's
  • zijn we lid van Floriculture Sustainable Initiative (FSI)
  • participeren we in het Platform Duurzame Sierteelt
  • zijn we partner van Benefits of Nature (BON)

We financieren nagenoeg alle aardwarmtebronnen in de glastuinbouw, omdat we zien dat de fossiele brandstoffen eindig zijn en aardwarmte een rendabel en duurzaam antwoord is.

We hebben een sterk (inter)nationaal netwerk in de sierteelt en zijn daardoor in staat veel kennis op te doen. Deze kennis zetten we in om de juiste bedrijven te financieren en onze klanten succesvoller te laten zijn.

Laatste update: januari 2018

Gerelateerde branches

Groothandels in bloemen en planten

Snijbloementeelt

Contact

Rabobank