Ga verder met samenwerken

Veehouderij

De veehouderij bevindt zich in een interessant tijd. Waar liggen kansen? Wat zijn de economische vooruitzichten? En wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving? In welk deel van de sector je ook actief bent, wij praten je bij.

Het laatste nieuws uit de veehouderijsector

Trends en ontwikkelingen

Wat kun je als veehouder in 2019 verwachten? Lees hieronder de belangrijkste trends en ontwikkelingen voor de legpluimvee-, melkgeiten-, melkvee- en vermeerderingsector.

Legpluimvee

Verduurzaming legpluimveesector versnelt

In zowel binnen- als buitenland stijgt de vraag naar eieren met een hoger dierwelzijnsclaim. Daarbij kun je denken aan biologisch, vrije uitloop, Tierschutz geprüft en het Beter Leven Keurmerk.

Een trend die daarnaast steeds belangrijker wordt, is de voorkeur voor lokale productie. Vooral in Duitsland als belangrijkste exportmarkt geldt deze specifieke voorkeur. De eieren met de hoogste waarde vormen de bovenkant van de lokale markt. Deze wordt dan ook steeds meer met producten uit Duitsland c.q. de regio ingevuld.

Voor exporteurs zoals Nederland geldt het tegenovergestelde. Zij worden steeds meer gedwongen om de onderkant van de markt te voorzien.

Markt meer in balans

De markt voor eieren is aardig in balans. De verschillen tussen de diverse segmenten zijn wel groot. We zien de volgende ontwikkelingen:

Kooieieren worden steeds meer vervangen in de industrie, en zullen alleen in tijden van krapper aanbod nog worden gevraagd. Deze houderij zal in Nederland de komende jaren verder krimpen.De vraag naar 1-ster Beter Leven neemt toe doordat dit de basis in de Nederlandse retail wordt.Productie van scharreleieren zal steeds meer voor de industrie plaatsvinden, waarbij kostprijs relevanter wordt.Het toegenomen aanbod van biologische en vrije uitloop vraagt een nieuwe balans in vraag en aanbod waardoor prijzen onder druk staan.Investeringen in maatschappelijke issues zoals verlaging van emissies vragen financieringsruimte, uit eigen middelen dan wel via financiers.

De verwachting is dat de markt in 2019 een bovengemiddelde voerwinst zal laten zien door voorgaande ontwikkelingen. Vanzelfsprekend verschilt dit per deelsegment.

Melkgeiten

Melkgeitensector optimaliseert komende jaren

De melkgeitensector is in 15 jaar tijd gegroeid tot een professionele sector met relatief grote bedrijven. Nederland is in Europa het enige land dat groeit in productieomvang. Daarmee is Nederland steeds meer leidend in de markt aangezien het grootste deel van de productie wordt geëxporteerd. Dit vraagt om leiderschap van de Nederlandse verwerkers, maar zeker ook van de melkgeitenhouders.

De geitenzuivelmarkt biedt kansen omdat het product relatief gezond en mager is en weinig allergenen kent. De maatschappelijke weerstand tegen de sector is echter toegenomen. Het verhoogde risico op longontsteking uit het VGO-onderzoek en de Q-koorts spelen de sector parten. De sector zal rondom deze thema’s een nog actievere rol moeten oppakken.

 

De stevige groei van het aanbod aan geitenmelk en de stop op uitbreidingen zorgt voor de volgende uitdagingen in 2019: 

Door de groei van de geitenstapel zal de productie aan geitenmelk in 2019 boven de 400 mln. kg uitkomen, een verdubbeling in 6 jaar tijd.De geitenzuivelprijzen stonden door de snelle groei onder druk. In 2019 heeft de markt deze groei geabsorbeerd en ligt de opbrengstprijs weer boven het niveau van 2018.De gehaltes in de melk liggen dit jaar lager, anders zou de melkprijs hoger liggen.De stop op uitbreidingen in tien provincies geeft de ruimte aan de sector om de maatschappelijke issues op te pakken.Melkgeitenhouders kunnen deze periode gebruiken om hun bedrijfsvoering te optimaliseren nu groei niet meer tot de mogelijkheden behoort.

De melkgeitensector kan zeker weer kansen gaan bieden, maar dan zullen de genoemde issues eerst opgelost moeten worden.

Melkvee

Duurzame meerwaarde in een groeiende wereldmarkt

De wereldmarkt voor zuivel groeit. In Nederland kunnen we hierop inspringen door niet alleen te melken maar meer waarde toe te voegen. De belangrijkste thema’s in de melkveehouderij zijn:

intrede van veestapel- en productiebeperkende maatregelen (onder meer fosfaatrechten) die impact hebben op sector-, regionaal- en bedrijfsniveauvolatiliteit (wisselingen) van melkprijzenoplopende (vaste) kostenduurzaamheid (waaronder mineralen, de emissie van broeikasgassen en ammoniak, biodiversiteit en dierenwelzijn)maatschappelijke acceptatie

Als reactie op de hoge (vaste) kostenstructuur en de (productie)beperkende maatregelen zal de zuivelketen zich moeten blijven focussen op een optimale verwaarding van zijn producten en een efficiënte productie op de primaire bedrijven.

Wereldwijde vraag zuivelproducten groeit

De groeiende vraag naar zuivelproducten is onder andere toe te schrijven aan de bevolkingsgroei in Azië, (Noord-)Afrika en het Midden-Oosten en het groeiend besteedbaar inkomen in ontwikkel(en)de gebieden en de daarmee gepaard gaande dieetverandering. In de ontwikkelde gebieden stijgt vooral de vraag naar diversiteit aan (hoogwaardige) zuivelproducten, in veelal kleinere verpakkingen. Verder zien we de volgende trends: 

De Europese consumptie van melk neemt al jaren af door vergrijzing van de bevolking (zuigelingen consumeren de meeste melk), kleinere huishoudens, toename van het aantal personen in de hogere inkomensgroepen en het on-the-go-eetpatroon.Door liberalisering van de Europese markt zijn Europese melkprijzen in sterkere mate onderhevig aan prijsfluctuaties in de wereldmarkt. Door de hoge (vaste) kostenstructuur heeft de Nederlandse melkveesector moeite om hier snel en adequaat op te anticiperen.Het belang van duurzaamheid neemt toe door enerzijds wet- en regelgeving vanuit de overheid (ammoniak, mest) en anderzijds door wensen/productie-eisen vanuit zuivelcoöperaties en retail (bijvoorbeeld biodiversiteit, energie en klimaat) en verwachtingen vanuit de samenleving (bijvoorbeeld landschap, dierenwelzijn, koe in de wei). De belangstelling voor de melkveehouderij groeit bij de consument en burger. Dit vergt van melkveehouders een voortdurende bereidheid tot dialoog met de omgeving over duurzaamheidsitems. De drie belangrijke onderwerpen zijn:
- behoud van weidegang (het niveau in 2017 was 80,4% t.o.v. 81% in 2012).
- dierenwelzijn en -gezondheid (IBR, BVD, Paratbc, antibioticagebruik en levensduur van de veestapel).
- mineralenkringlopen: het produceren onder het nationaal fosfaatplafond met invulling van mestverwerking en grondgebondenheid.
Naast de liberalisering van de Europese markt legt de voornamelijk nationale, toenemende regelgeving steeds meer beperkingen op aan de sector. En wordt de kostprijs steeds verder opgedreven.
Varkenshouderij

Varkenshouderij verkeert nog altijd in onzekerheid

Het jaar 2019 kenmerkte zich door bijzondere omstandigheden die impact hadden op marktvraag en mogelijkheden voor bedrijfsontwikkeling. Als gevolg van Afrikaanse Varkenspest is het aantal varkens wereldwijd met meer dan 10% gedaald. Door de lagere productie is een hoge marktvraag naar varkensvlees ontstaan, met een opwaartse trend van vleesprijzen tot gevolg.

Ook voor de Nederlandse zeugen- en vleesvarkensbedrijven heeft dit geleid tot bovengemiddelde voerwinsten in 2019. De situatie rondom Afrikaanse Varkenspest is nog altijd niet onder controle. Herstel van de productie zal naar verwachting meerdere jaren duren waardoor de marktprijsverwachting voor 2020 ook bovengemiddeld is. Daarbij is wel de kanttekening te plaatsen dat een eventuele besmetting van Afrikaanse Varkenspest in Nederland een serieuze bedreiging vormt.

De trend dat in Nederland het aantal bedrijven met varkens afneemt is niet nieuw. In 2020 wordt dit versterkt door de Saneringsregeling Varkenshouderij en mogelijk andere ontwikkelingen als gevolg van de bestaande stikstofproblematiek. Om bedrijven toekomstbestendiger te maken, wordt er veel geïnvesteerd in verdere verduurzaming en minder in opschaling op bedrijfsniveau.

Vermeerdering

Broedeimarkt kent een fragiele balans

Door een stevige vraag vanuit Rusland is de prijsvorming in de eerste helft van 2019 positief geweest. Door de marktsplitsing tussen reguliere en traaggroeiende rassen op de binnenlandse markt blijft afstemming van vraag en aanbod van groot belang.

Exportkansen van broedeieren voor traaggroeiende vleeskuikens zijn beperkt. Vermeerderaars moeten er voor waken dat ze het moeten ontgelden op dit gebied. De exportafhankelijkheid van de Nederlandse broeieisector blijft met 50-60% hoog. De sector blijft hierdoor gevoelig voor ontwikkelingen in exportlanden waar ze zelf geen invloed op heeft. Kwaliteit, kostprijs, volume en gevrijwaard van dierziektes (AI) blijven belangrijke randvoorwaarden.

 

De markt voor broedeieren lijkt beter in balans te zijn dan een jaar geleden. We zien de volgende ontwikkelingen: 

Voor de binnenlandse markt zijn opbrengstprijzen licht hersteld met een stijging van 1,2 cent sinds januari. Met een dalende trend in de voerprijzen lopen de voerwinsten hierdoor weer op.De export van broedeieren loopt gestaag door, waarbij de traditionele afzet naar Rusland is gestegen en die naar o.a. Irak weer wat is afgenomen.De sterke afhankelijkheid van exportmarkten maakt de sector blijvend gevoelig voor externe ontwikkelingen waar ze zelf geen grip op heeft.De vermeerderingssector is een kapitaalsintensieve sector die om stevige reserves vraagt om marktschommelingen en productierisico’s op te kunnen vangen.Om maatschappelijk geaccepteerd te blijven moet de sector blijven investeren in verlaging van emissies.

Sectorspecialisten veehouderij

Onze sectorspecialisten zijn op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in de veehouderijsector. Zij houden je op de hoogte over ontwikkelingen per branche, wereldwijde trends en nieuws over de binnen- en buitenlandse economie. Heb je een vraag of wil je graag met hen in gesprek? Je kunt hen bereiken via onderstaande gegevens.

Marijn Dekkers

Marijn Dekkers

  • Sectorspecialist
  • Melkveehouderij
030 21 63203 LinkedIn
Jeroen van den Hurk

Jeroen van den Hurk

  • Sectorspecialist
  • Veehouderij
030 21 605 11 LinkedIn
René Veldman

René Veldman

  • Sectorspecialist
  • Paarden- en varkenshouderij
030 21 52029 LinkedIn