zuivelupdate-rabobank-september

Zuivelupdate september 2019

Geen tijd om het artikel te lezen? Ga direct naar:

    Bescheiden groei melkproductie houdt markten in balans

    De Rabobank verwacht dat de groei van de melkproductie in de zuivel-exporterende regio’s in de tweede helft van 2019 ook bescheiden zal blijven. Hopelijk bieden verbeterde weersomstandigheden in de drogere gebieden van Nederland de mogelijkheid om de ruwvoervoorraden enigszins aan te vullen met een goede snede gras in de laatste maanden van het groeiseizoen. In de zuivelupdate gaat de Rabobank in op actuele ontwikkelingen en belangrijke trends in de zuivelsector. In deze update:

    • De groei van de melkproductie in zuivel-exporterende regio’s blijft ook in de tweede helft van 2019 beperkt.
    • Europa blijft kampen met de naweeën van de recente droogte.
    • Groei van de Nederlandse melkproductie kantelt in de laatste vier maanden van 2019.

    Mondiale zuivelmarkten redelijk in balans

    Mondiale zuivelmarkten zijn ook in het tweede kwartaal van 2019 redelijk goed in balans gebleven. Mondiale prijzen voor basiszuivelproducten zijn op een relatief hoog niveau gebleven en melkprijzen in belangrijke zuivel-exporterende landen, zoals Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten, bieden ruimte voor een gezonde marge. Europa is hierop vooralsnog een uitzondering.

    Desondanks blijft de groei van de melkproductie in de tweede helft van 2019 bescheiden. Mondiale zuivelmarkten lijken hierdoor ook in de resterende maanden van 2019 goed in balans te blijven.

    Onzekerheden blijven een factor

    Naar beneden bijgestelde economische vooruitzichten, de gevolgen van de Afrikaanse varkenspest en onzekerheden omtrent de Brexit en andere geopolitieke ontwikkelingen, zoals handelsoorlogen, blijven factoren die uiteindelijk nadelige effecten kunnen hebben op mondiale zuivelmarkten alsook melkprijzen in Nederland.

    Melkprijsontwikkelingen in Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten

    In Nieuw-Zeeland handhaaft Fonterra vooralsnog de melkprijsverwachting van NZD 6,25 tot NZD 7,25 per kilogram vet en eiwit voor het seizoen 2019-2020 (juni-mei). De Rabobank verwacht een melkprijs van NZD 7,15 per kilogram vet en eiwit. De Amerikaanse melkprijs (US-all) is sinds januari met USD 2,10 (+12,7%) gestegen naar USD 18,70 per cwt. Ervan uitgaande dat de voerkosten gaan dalen, lijken de marges voor Amerikaanse melkveehouders verder te gaan verbeteren richting het einde van het jaar. Voor beide landen geldt dat deze melkprijzen, onder de huidige omstandigheden, ruimte bieden voor een gezonde marge.

    Minimale stijging EU-melkprijs

    Tijdens de eerste twee maanden van het derde kwartaal is de gemiddelde EU-melkprijs minimaal gestegen ten opzichte van juni (+ EUR 0,09 per 100 kilogram) tot EUR 33,51 per 100 kilogram in augustus. Deze stijging komt voornamelijk door de premie voor zomermelk die melkverwerkers hanteren in enkele landen, zoals Frankrijk. De basismelkprijs bij de meeste grote coöperatieve melkverwerkers in Noordwest Europa is vrij stabiel gebleven tijdens deze periode. Rekening houdend met premies voor wintermelk, verwacht de Rabobank geen grote wijzigingen in de gemiddelde EU-melkprijs in de laatste vier maanden van 2019.

    EU-basiszuivelproducten

    In juli en augustus is de EU-boterprijs met €335 (-8,4%) gedaald tot €3,631 per ton. Dit wakkerde geruchten aan over hoge voorraden en kopers die hun posities al nagenoeg hadden afgedekt voor de aankomende zes maanden. De Rabobank verwacht dat de EU-boterprijs de bodem in 2019 al heeft bereikt, gezien de concurrerende prijs van EU-boter in internationale markten en lage handelsvolumes binnen Europa in de afgelopen maanden. Begin september was er sprake van een prijsverschil van circa €30 per ton met Oceanië.

    De prijs voor EU-magere melkpoeder heeft daarentegen de stijgende lijn vast kunnen houden. In de eerste twee maanden van het derde kwartaal is de prijs van magere melkpoeder gestegen tot €2,091 per ton (+€71 of +3,5%) begin september. Desondanks ligt de prijs nog steeds circa €250 per ton lager dan die in Oceanië.

    Tijdens dezelfde periode bewoog de EU-prijs voor (Goudse) kaas vooral zijwaarts tot een niveau van €3,073 per ton (-€71 of -0,7%) begin september. Prijzen voor weipoeder zijn met €68 gedaald tot €705 per ton.

    Prijzen EU-basiszuivelproducten

    Beperkte groei melkproductie

    In het tweede kwartaal is de melkproductie in de voornaamste zuivel-exporterende landen met 0,05% gedaald ten opzichte van het tweede kwartaal van 2018.

    In Nieuw-Zeeland kende het nieuwe seizoen een flitsende start. In dit deel van het seizoen zijn de melkvolumes echter bescheiden.

    In de Verenigde Staten was de afgelopen maanden zelfs sprake van een daling van de melkproductie. Ook in de tweede helft van 2019 wordt rekening gehouden met een beperkte groei van de melkproductie.

    Droogte en aanhoudende tekorten in bodemvocht blijft de melkproductie in voornamelijk Noordwest-Europa parten spelen. In delen van onder andere Duitsland, Frankrijk, Nederland en Polen zijn tekorten in bodemvocht nog steeds aanzienlijk. Door opgelopen voerkosten zijn marges verder onder druk komen te staan.

    De Rabobank verwacht dat in de tweede helft van 2019 de groei van de melkproductie in de belangrijkste zuivel-exporterende regio’s onder de 0,5% zal blijven.

    Melkproductie in zuivel-exporterende regio’s. Periode mei - juli ‘19 t.o.v. mei - juli ’18.

     

    Verschil in %Verschil in volume (mln. kg)
    EU*+0,1%+34
    VS-0,2%-43
    Nieuw-Zeeland+3,0%+39
    Australië
    -8,9%-174
    Argentinië-1,5%-39
    Uruguay-4,3%-21
    Brazilië*+3,0%+107
    Bron: diverse nationale bronnen, Rabobank, 2019 *EU betreft schatting *Brazilië betreft april – juni ’19 t.o.v. april – juni ‘18

    Verenigde Staten: beperkte groei melkproductie houdt aan

    De Amerikaanse melkproductie is in drie maanden tot en met juli 2019 met 0,2% gedaald. Hiermee blijft de groei van de Amerikaanse melkproductie over de eerste zeven maanden stabiel (=0,0%) ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Ondanks de verbeterde melkprijzen en marges verwacht de Rabobank dat de toename van de Amerikaanse melkproductie vooralsnog bescheiden zal blijven. Melkverwerkers zijn momenteel terughoudend met het accepteren van extra melk en regionaal is er sprake van een gebrek aan verwerkingscapaciteit. Voor geheel 2019 verwacht de Rabobank een toename van de melkproductie van slechts 0,2%. Voor 2020 wordt een groei van circa 1% verwacht. De groei van de Amerikaanse zuivelconsumptie voor 2020 wordt ingeschat op 0,8%. Hierdoor zal de toename van de Amerikaanse exportoverschotten beperkt blijven.

    Nieuw-Zeeland: nieuwe seizoen kent vliegende start

    Onder milde weersomstandigheden en met een goede grasgroei tijdens het begin van de lente, is het seizoen 2019/2020 (juni-mei) met een vliegende start begonnen. In juni en juli steeg de melkproductie met respectievelijk 14% (+28 mln. kg) en 5% (+12 mln. kg). De melkvolumes zijn in dit deel van het seizoen echter nog laag. Na augustus (de periode waarin de meeste koeien afkalven) zal de melkproductie fors toenemen. Voor september en oktober is er een verhoogd risico op wisselvallig en kouder weer, mogelijk zelfs met sneeuw op het zuidereiland. Dit kan nadelig zijn voor de groei van de melkproductie. Afhankelijk van de weersomstandigheden tijdens de belangrijkste maanden voor de Nieuw-Zeelandse melkproductie verwacht de Rabobank een groei van de melkproductie tussen de -1% en +1% ten opzichte van het seizoen 2018/2019. Toen waren de weersomstandigheden tijdens de eerste helft van het seizoen buitengewoon goed.

    Chinese zuivelimport boven verwachting

    De Chinese zuivelimporten zijn in het tweede kwartaal, met een groei van 24% ten opzichte van het tweede kwartaal van 2018, boven verwachting hoog gebleven. Deze cijfers zijn exclusief handelsstromen in wei-producten. Voorraden zijn momenteel dan ook relatief hoog. Voor de tweede helft van 2019 verwacht de Rabobank een daling (-2,0%) in de Chinese zuivelimporten. Voor geheel 2020 wordt een gematigde groei van 3,0% voorzien.

    Hoe ga jij in 2020 investeren?

    Het najaar is het investeringsseizoen voor veehouders, akkerbouwers en andere agrarische bedrijven. Zoek je een tractor, melkrobot of iets anders? En ga je voor nieuw of 2e hands? 

    Lees hoe je het aanpakt

    EU-melkproductie gestegen in tweede kwartaal

    In het tweede kwartaal van 2019 is de EU-melkproductie met 0,5% (218 mln. kg) gestegen ten opzichte van vorig jaar. Hiermee komt de groei over de eerste zes maanden van dit jaar uit op +0,3% (250 mln. kg). De grootste volumegroei werd genoteerd in Ierland (394 mln. kg of 10,0%), gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (223 mln. kg of 2,9%). In Duitsland en Frankrijk, de twee grootste melk producerende landen in de EU, daalde de productie met respectievelijk 0,5% (-76 mln. kg) en 1,1% (-139 mln. kg). Voor juli verwacht de Rabobank een groei van maximaal 0,5%.

    Marges onder druk door gestegen voerkosten

    Tijdens de eerste zes maanden van 2019 is de EU-productie van melkvet en melkeiwit met respectievelijk 36,300 ton (1,1%) en 37,500 ton (1,4%) gestegen. Kortom, er wordt dikkere melk geleverd. Deze ontwikkeling is ook in Nederland zichtbaar. In de belangrijke melk producerende regio’s in Noordwest-Europa is door de lage (ruw)voervoorraden begin dit jaar en beperkte grasgroei dit seizoen relatief veel bijgevoerd. Daarnaast worden de eerste en tweede snede gras, die nog van relatief goede kwaliteit en volume zijn, momenteel ook al aangewend in enkele regio’s. Voerkosten lopen hierdoor op en met het huidige niveau van de melkprijzen in Europa betekent dit dat marges op veel melkveebedrijven onder druk staan.

    Impact droogte op melkproductie

    Vooruitkijkend naar de tweede helft van 2019 en het eerste kwartaal van 2020, verwacht de Rabobank dat de gevolgen van de recente droogte en aanhoudende tekorten in bodemvocht nog steeds zichtbaar blijven, ondanks de recente regenval. In de wintermaanden zullen ruwvoervoorraden in belangrijke melk producerende regio’s in Noordwest-Europa beperkt zijn. Daarnaast wijzen de huidige marges en het sentiment onder melkveehouders ook niet op een sterke groei van de melkproductie de aankomende zes maanden. Hierdoor zullen de omstandigheden tijdens de start van het groeiseizoen wederom erg belangrijk zijn voor de groei van EU-melkproductie in 2020.

    EU-melkproductie stijgt tot boven niveau 2018

    Door de lage referentiemaanden in 2018 verwacht de Rabobank voor de tweede helft van 2019 wel een groei van de EU-melkproductie van circa 0,9%. Hiermee eindigt de EU-melkproductie voor geheel 2019 ongeveer 0,6% boven het niveau van 2018.

    Melkproductie in EuropaEU-zuivelproductie januari - juni 2019 t.o.v. januari - juni 2018.

    Verschil in %
    Kaas=0,0%
    Boter+2,6%
    Magere melkpoeder+2,3%
    Volle melkpoeder-2,4%
    ZMB, 2019

    EU-export boter en melkpoeder gestegen

    Gesteund door de concurrerende prijzen is de export van EU- boter en EU-magere melkpoeder in de drie maanden tot en met juli met respectievelijk 53,2% (18.650 ton) en 20,3% (43.580 ton) gestegen. De Verenigde Staten, Saoedi Arabië, Japan en China waren de belangrijkste afnemers van boter, terwijl de export van magere melkpoeder naar China ook sterk steeg.

    De export van kaas is in dezelfde periode met 1,2% (2.520 ton) gestegen, terwijl de handelsvolumes in volle melkpoeder met 10% (8.780 ton) zijn gedaald.

    EU-zuivelexport mei - juli 2019 t.o.v. mei - juli 2018.

    Verschil in %
    Kaas+1,2%
    Boter+20,3%
    Magere melkpoeder+53,2%
    Volle melkpoeder-10,3%
    Eurostat, 2019

    Groei Nederlandse melkproductie kantelt

    In de eerste acht maanden van 2019 is de Nederlandse melkproductie met 2,1% (-203 mln. kg). gedaald ten opzichte van 2018. In deze periode is de vetproductie met slechts 1,1% (4,6 ton) gedaald.

    Zoals verwacht was augustus het kantelpunt in de groeicurve van de Nederlandse melkproductie. In augustus is de melkproductie namelijk met 0,8% (9 mln. kg) gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Hoofdzakelijk door de lage referentiemaanden eind 2018, zal de groei van de melkproductie ook in de resterende maanden van 2019 doorzetten. De Rabobank verwacht dat hierdoor de melkproductie in 2019 net onder het niveau van 2018 eindigt.

    NL-melkproductie (verschil t.o.v. dezelfde periode vorig jaar).

    2019Verschil in %Verschil in volume (mln. kg)
    juni-2,7%-32
    juli-1,5%-18
    augustus+0,8%+9
    januari t/m augustus-2,1%-203
    Bron: ZMB, RVO, 2019

    Het bepalende karakter van het weer

    De huidige melkprijzen zijn gemiddeld net voldoende om aan alle verplichtingen te voldoen en de liquiditeitspositie in stand te houden. Regionaal zijn er wel verschillen zichtbaar als gevolg van de droge omstandigheden en aanhoudende tekorten in bodemvocht. Door de beperkte grasgroei en ruwvoervoorraden zijn de voerkosten toegenomen en komen marges onder grotere druk te staan.

    De Rabobank verwacht dat de melkprijzen ook de aankomende twee maanden vrij stabiel zullen blijven. Hopelijk bieden verbeterde weersomstandigheden in drogere gebieden van ons land de mogelijkheid om de ruwvoervoorraden enigszins aan te vullen met een goede snede gras in de laatste maanden van het groeiseizoen.

    Programma aanpak stikstof’ (PAS)

    Het PAS is volop onder de aandacht in de nationale media en politiek. Op het moment van schrijven van deze Zuivelupdate is er nog veel onduidelijk over de beslissingen die de politiek gaat nemen. Toch zal ook de melkveehouderij rekening moeten houden met extra eisen omtrent de emissie van stikstof

    Het eind van het jaar is in zicht en hiermee het moment om de fosfaatplanning te actualiseren. Fosfaatprijzen zijn fors gedaald gedurende het jaar. De beslissing kan nu vallen om vast te stellen wat de omvang van de veestapel zal zijn de rest van het jaar.

    De herfst is een goed moment om de liquiditeit weer eens onder de loep te nemen. De laatste snede gras, de maisoogst, het zicht op toeslagrechten en nog uit te betalen toeslagen van de melkverwerker kunnen zorgen voor een minder duidelijk beeld. Regeren is vooruit zien. Het plannen van voervoorraden en liquiditeit is hier een onderdeel van.

    Neem contact op met je accountmanager wanneer je wilt sparren om de mogelijkheden te bespreken om voor jouw bedrijf een passende oplossing te vinden.

    Marijn Dekkers

    Marijn Dekkers

    • Sectorspecialist
    • Melkveehouderij
    Richard Schepers

    Richard Scheper

    • Zuivelanalist RaboResearch
    • Food & Agriculture