Blog Tuinbouw, Cindy van Rijswick

Cindy van Rijswick

Zon, zee en kassen vol kansen in Turkije

Hopelijk genoot u van de mooie zomer in Nederland of elders. Dat elders kan zomaar Turkije geweest zijn. Turkije stond vorig jaar op de zevende  plaats in de ranglijst van populairste vakantiebestemmingen van Nederlanders. Ik was zelf in Tsjechië, dat (geheel onterecht natuurlijk) niet eens in de top 10 staat.
Overigens gedijen niet alleen toeristen goed in een zonnig en droog klimaat aan de kust. Dit geldt namelijk ook voor veel groentesoorten en sierteeltproducten. Er staan niet voor niets maar liefst 61.000 hectare plastic en glazen kassen in Turkije. Dit areaal is met een derde toegenomen tussen de jaren 2000 en 2010, onder meer door de bevolkingstoename in Turkije, economische groei en gestegen export naar opkomende markten als Rusland en Irak.

Uitdaging om productiviteit, kwaliteit en diversiteit te verbeteren

De ontwikkeling in de bedekte teelt in Turkije heeft echter geen gelijke tred gehouden met die in de toeristische infrastructuur. Door een gebrek aan productiviteit, kwaliteit, diversiteit en voedselveiligheidsgaranties is de concurrentiepositie van Turkije in de EU doorgaans zwak ten opzichte van Spanje en Nederland. In Rusland hebben Turkse producten (nog) wel een ijzersterke positie. Het is verbazingwekkend om te zien dat met tape en kit een kleine glazen kas in Turkije al veertig jaar lang een gezin van een inkomen kan voorzien. Minder dan twee procent van het areaal is up-to-date, ongeveer vergelijkbaar met een moderne Spaanse plastic kas. De schaarse moderne tuinbouwprojecten van glas zijn zelden winstgevend in Turkije. Door een gebrek aan teeltkennis zijn de kg-opbrengsten te laag om de investering terug te verdienen. Niet zelden wordt er bijvoorbeeld bespaard op de verkeerde zaken. Substraat wordt meerdere jaren gebruikt, het uitgangsmateriaal is slecht, er wordt niet voldoende gestookt enzovoort.

Kansen voor toeleveranciers en investeerders met kennis en kapitaal

Met de juiste mix van teeltkennis en kapitaal kan Turkije topposities als vakantieland en als tuinbouwland blijven innemen. Het land vormt een mooie springplank naar opkomende markten in de regio en naar de steeds kwaliteitsbewustere Turkse consument. Ik ben verschillende keren in Turkije geweest en het viel me op dat er bij het ontbijt, lunch én diner tomaten (en andere groenten) op tafel staan. Vaak zijn het dan wel van die grote losse tomaten, niet de meest smaakvolle. Snacktomaatjes, pruimtomaten en noem ze allemaal maar op zijn nog nauwelijks beschikbaar. De markt voor bloemen en planten staat zelfs nog helemáál in de kinderschoenen. Ook de interesse voor veilig en milieuvriendelijk geproduceerde producten neemt snel toe, vooral nu supermarktketens in het straatbeeld verschijnen. Of Turkije als springplank voor Nederlandse tuinbouwondernemers enige meerwaardeheeft betwijfel ik echter. Voor toeleveranciers en investeerders met teeltkennis biedt dit schitterende land wel kansen. En ik denk dat ik al weet waar ik volgende zomer op vakantie ga!