Nieuwe wet loontransparantie: wat moet je doen en weten?
"Iedereen heeft het over de salarissen," zegt John Pijfers, Riskconsultant Pensioen bij Rabobank. "En terecht, daar gaat de wet over. Maar loon en pensioen zitten aan elkaar vast. En dat is een kant die er in dit verhaal makkelijk bij inschiet."
Sinds de Wet loontransparantie in aantocht is, krijgt John er bij ondernemers steeds dezelfde vraag bij. Wat betekent dit nu eigenlijk voor mij? Voordat we bij zijn eigen vakgebied komen, eerst het belangrijkste: wat gaat er veranderen door deze wet?
Wat verandert er precies?
De Wet loontransparantie komt voort uit een Europese richtlijn. Het kabinet wil de wet per 1 januari 2027 laten ingaan, maar dat is nog niet definitief: het wetsvoorstel ligt sinds mei 2026 bij de Tweede Kamer en moet daarna ook nog langs de Eerste Kamer. Op onderdelen kan er dus nog iets wijzigen. Het doel is gelijke beloning voor gelijk of gelijkwaardig werk, ongeacht of je man of vrouw bent. Je moet straks ook kunnen laten zíen dat beloning in jouw bedrijf eerlijk gaat.
In de praktijk komt het op een paar dingen neer. Je vermeldt het salaris of de salarisbandbreedte al in de vacature. Je mag een sollicitant niet meer vragen naar het vorige salaris. Medewerkers krijgen het recht om te weten hoe de beloning in hun functie is opgebouwd en hoe die zich gemiddeld verhoudt tot collega's die gelijkwaardig werk doen. En je werkt met een functiewaarderingssysteem dat is gebaseerd op objectieve criteria. Het gaat daarbij niet alleen om het kale salaris, maar ook de beloning als geheel: ook vaste toeslagen en bonussen tellen mee.
Voor grotere werkgevers komt daar een rapportageplicht bovenop. Zij moeten periodiek gaan rapporteren over de loonverschillen tussen mannen en vrouwen binnen hun organisatie, waarbij de grootste werkgevers als eerste aan de beurt zijn. Blijkt er in een functiecategorie een onverklaarbaar verschil van vijf procent of meer, dan moet je dat onderzoeken en die salarissen recht trekken.
"Dit deel gaat over de wet zelf," zegt John. "Salaris, beloning, vacature, rapportage. Belangrijk om te weten. Maar er zit nog een laag onder, en die wordt bijna altijd overgeslagen."
De laag eronder: het pensioen
Die laag is precies zijn expertisegebied. Hoewel de wetgeving rond loontransparantie vooral de aandacht vestigt op beloning, wijst John erop dat de gevolgen verder reiken dan alleen het salaris. Pensioen blijft in discussies over loonverschillen vaak onderbelicht, terwijl loon en pensioen nauw met elkaar zijn verweven. Verschillen in beloning werken immers door in de pensioenopbouw en uiteindelijk in het pensioeninkomen.
"Pensioen wordt opgebouwd over je salaris," legt hij uit. "Een lager loon betekent een lagere pensioengrondslag, dus jaar na jaar een lagere premie. En die premie kan al die tijd niet renderen. Zo stapelt een loonverschil zich op."
Dat verklaart waarom de pensioenkloof tussen mannen en vrouwen nog groter is dan de loonkloof. In de Europese Unie scheelt het in pensioen gemiddeld zo'n vijfentwintig procent. "Een verschil dat in het maandsalaris nog te overzien is, wordt in het pensioen een veelvoud," zegt John. "Simpelweg omdat het zich over een hele loopbaan opbouwt."
En dat is juist goed nieuws
Hier zit volgens John de positieve kant van deze wet, die vaak ondersneeuwt. Want als het salaris de belangrijkste bouwsteen van het pensioen is, dan werkt eerlijker belonen ook door in eerlijker pensioen.
"Als lonen door deze wet dichter bij elkaar komen, komen de pensioenen dat op termijn ook," zegt hij. Dat gaat niet van vandaag op morgen, benadrukt hij, omdat pensioen zich over jaren opbouwt. De pensioenkloof verdwijnt er ook niet automatisch mee. Daar spelen namelijk meer factoren een rol dan alleen loonverschillen. "Maar het is een beweging de goede kant op. En dat is precies waarom je pensioen in dit verhaal niet moet vergeten."
"Behandel loon en pensioen niet als twee losse dossiers," zegt John. "Ze horen bij elkaar. Deze wet is een mooie aanleiding om ze eindelijk eens in samenhang te bekijken."
Wie verder kijkt dan salaris, onderscheidt zich als werkgever
Het wetsvoorstel ligt er en de invoering komt eraan. Anders dan bij veel regelgeving ben je hier nog op tijd, en die ruimte kun je gebruiken om je rustig in te lezen en voor te bereiden.
Gebruik die tijd ook om verder te kijken dan het salaris alleen. Daar ligt volgens John de echte winst van deze wet: "Wie loon en pensioen nu al in samenhang bekijkt, begrijpt straks het hele plaatje en kan zich onderscheiden als werkgever."
Zo kan Rabobank helpen
Wil je weten wat de wet loontransparantie voor jouw organisatie betekent, en hoe loon en pensioen bij jou samenhangen? Maak een afspraak met een van onze pensioenadviseurs. In een gesprek breng je het samen in kaart.