Biologische landbouw boer in weiland met koeien

Biologische landbouw

Verder op deze pagina:

    Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    De biologische landbouw onderscheidt zich van de gangbare landbouw door onder meer:

    • het nagenoeg uitsluiten van antibiotica
    • geen toepassing chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen
    • geen gebruik van kunstmest
    • geen teelt op substraat
    • geen toepassing van genetische modificatie

    Daarnaast staat bij dierlijke productie het soorteigen gedrag centraal en zijn er eisen gesteld aan de diergezondheidszorg.

    Consumenten kiezen meer biologisch

    De biologische sector is de afgelopen jaren sterk gegroeid en geprofessionaliseerd. Consumenten kiezen meer voor biologische voeding, omdat biologisch in de beleving van de consument gezonder en duurzamer is.

    Ook dierwelzijn en smaak zijn koopargumenten. Deze trend zal zeker de komende tien jaar naar verwachting nog doorzetten, waardoor het marktaandeel voor biologische voedingsproducten verder zal groeien. Dit biedt kansen voor agrarische ondernemers die willen omschakelen. Afzet via korte ketens draagt bij aan een beter verdienmodel en prijsvorming is goed.

    Verlaging van kostprijs

    Schaalvergroting, specialisatie en verkorting van de keten zullen leiden tot een verlaging van de kostprijs. Hiermee wordt immers een grotere efficiëntie in productie, verwerking en logistiek gerealiseerd. Een toename van het productievolume maakt tevens een betere afstemming van vraag en aanbod mogelijk. Het toetreden van grote afzetorganisaties en verwerkers zorgt voor meer stabiliteit van de keten.

    Noodzakelijke ondernemerseigenschappen

    Biologische ondernemers hebben niet alleen kennis van en inzicht in de markt nodig, maar ook op het gebied van verwerking en afzet. Naarmate de keten verder professionaliseert kan de aandacht van de ondernemer zich meer verplaatsen naar de primaire bedrijfsvoering. Dit biedt mogelijkheden voor een grotere groep ondernemers om aan te sluiten of om te schakelen. Noodzakelijke ondernemerschapseigenschappen blijven:

    doorzettingsvermogencreativiteitflexibiliteitzakelijkheidvoldoende financieel fundament

    “Biologische ondernemers moeten kennis van en inzicht in de markt hebben én op het gebied van verwerking en afzet.”

    Economie

    Afgelopen jaar is het aantal gecertificeerde landbouwbedrijven met 6% gegroeid. De grootste groei zat in de toename van het aantal akkerbouwbedrijven. In Nederland zijn momenteel ongeveer 1.850 bedrijven met een biologische bedrijfsvoering (Bron: SKAL). Het biologische areaal is landelijk ongeveer 4% (circa 71.000 ha). Provincie Flevoland is koploper met 13% biologisch landbouwareaal (met name akkerbouw) en de provincie Gelderland is koploper met het aantal biologische bedrijven (392).

    Omzet, marktaandeel en groeimarkten

    De omzet van biologische voedingsmiddelen in 2018 is gegroeid tot ongeveer 1,6 miljard euro. Het marktaandeel is ruim 3,4% en zal naar verwachting stijgen. Het grootste afzetkanaal is via supermarkten.

    De belangrijkste groeimarkten voor de komende jaren zijn:

    • bedrijfsrestaurants
    • catering
    • vliegtuigmaatschappijen
    • instituties (ziekenhuizen, verzorgingshuizen)

    Duurzaamheid

    Biologische bedrijfsvoering vraagt om een groter oppervlakte per dier. Veel biologische bedrijven maken gebruik van de ontwikkeling van natuur in de regio. Dit past goed bij de extensieve bedrijfsvoering.

    Door goede afspraken te maken met de betreffende (natuur)instanties kunnen ondernemers een vergoeding krijgen voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuurgebieden.

    Innovatie

    Innovaties in de branche hebben betrekking op de ontwikkeling en verwerking van nieuwe producten met toegevoegde waarde die eveneens goed aansluiten bij consumententrends zoals transparantie, vers, voeding en gezondheid.

    Maatschappij

    Veel biologische bedrijven zijn multifunctioneel actief in agrarisch natuurbeheer, agrotoerisme en streekproducten. De openstelling en openheid van de bedrijfsvoering versterkt de belevingswaarde van biologisch voor de maatschappij.

    Het biologisch keurmerk vervult in de supermarkt een belangrijke functie in de communicatie met de consument en staat borg voor tracking & tracing. Om dit keurmerk te krijgen moet immers aan specifieke eisen zijn voldaan.

    Wet- en regelgeving

    In Nederland verzorgt Skal de controle op biologische productie en verwerking, en de toekenning van het biologisch keurmerk. Er geldt een wettelijke aansluitplicht voor boeren, verwerkers en handelaren die producten onder biologisch keurmerk in de handel brengen.

    Daarnaast mogen licentiehouders van de biologische dynamische BD-Vereniging het handelsmerk 'Demeter' voeren als ze aan de gestelde voorwaarden voldoen. Ook hiervoor voert Skal de controle uit. De door Skal toegepaste normen zijn overgenomen van de EU-normen.

    Lees meer op Skal.nl

    Aanbod Rabobank

    Rabobank als financiële dienstverlener

    • Rabo Groenfinanciering voor duurzame projecten.
    • Impactlening voor gecertificeerde ondernemingen.
    • Borgstellingskrediet voor ondernemers in omschakeling.

    Rabobank als maatschappelijk partner

    Vanuit de Growing a better world together-strategie wil de Rabobank bijdragen aan een duurzame voedselvoorziening. Biologische landbouw heeft veel aandacht voor mens, dier en natuur, en past goed in deze strategie.

    De Rabobank is sponsor van de 'Ekoland Innovatieprijs'. Ook neemt de Rabobank deel aan de landelijke Biobeurs.

    Laatste update: december 2019