twee mannen uit de groothandelsector overleggen achter laptop

Detail- en groothandel update februari 2019

    Het blijft voor ondernemers belangrijk om in te spelen op fundamentele veranderingen vanuit demografie, klantgedrag, technologie en concurrentie. In deze detail- en groothandel update blikken we terug en kijken we vooruit naar belangrijke trends in de wereld van beide sectoren.

    In deze publicatie staan de volgende ontwikkelingen centraal:

    Terugblik: afzwakkende groeiDe groei zet door in 2019, maar dat houdt niet iedereen uit de problemenFranchise blijft waardevol, maar het is hoog tijd voor een nieuw modelInnovatie is belangrijk, maar wat kunnen kleine ondernemers doen?Kansen voor groothandel in optimalisatie van de totale ketenvoorraad

    Minder groei in 2019 en 2020

    Voor zowel de detailhandel als de groothandel is er nog steeds sprake van groei in 2018. De meest recente cijfers over 2018 (derde kwartaal) laten een groei zien van 0,9% voor non-food retail en 5% voor de groothandel.

    Wel is er sprake van afzwakkende groei. Met name in de non-food retail is dit te zien. Het consumentenvertrouwen - een belangrijke indicator voor non-food retail - is nog steeds positief maar laat al enige tijd een dalende trend zien.

     

    Economische verwachtingen bijgesteld

    De groei van de groothandel blijft op een hoog niveau maar wordt deels gestut door hogere prijzen van olie en andere grondstoffen. Voor 2019 en 2020 zijn de economische groeiverwachtingen door diverse instituten zoals het CBS naar beneden bijgesteld. Ook de NEVI inkoopmanagersindex, een indicator voor de groothandel, laat een dalende trend zien.

    omzetgroei

    Inspelen op structurele veranderingen blijft belangrijk

    De vooruitzichten voor de Nederlandse detail- en groothandel zijn positief. De marktomstandigheden blijven goed ondanks dat er sprake is van een duidelijke verzwakking van de omzetgroei en de vertrouwensindicatoren. Het inspelen op structurele veranderingen is echter belangrijker dan het meeliften op de groei van de consumptie. Beide sectoren zijn in fundamentele verandering door zaken als steeds snellere digitalisering, veranderend klantgedrag en versterkte concurrentie.

    Groei verschilt per branche

    Retailers profiteren van de voortgaande consumptiegroei maar de groei per subsector verschilt. De groothandel wordt positief gedreven door de export maar ook hier kunnen de groeicijfers verschillen, afhankelijk van de ontwikkeling in de eindmarkt. De groeiverwachtingen voor de detail- en groothandel zijn voor 2018, 2019 en 2020 respectievelijk 3,5%, 3,0% en 2,6%.

    De shift naar online zet door

    Als online sneller groeit dan de totale markt, dan heeft dat in een verdringingsmarkt een impact op fysieke winkels en winkelgebieden. Zeker in combinatie met het verschuiven van bestedingen naar het buitenland of ‘consumer-2-consumer’. De klant lijkt het niet belangrijk te vinden of een nieuw businessmodel wel of niet winstgevend zijn. De Nederlandse klant kiest vandaag de dag voor het nieuwste gemak.

    Franchisemodel staat onder druk

    Het is hoog tijd voor een nieuw franchisemodel dat klaar is voor een goede toekomst van vrijheid in gebondenheid. Verstedelijking is negatief in kleinere plaatsen waar juist veel franchiseformules actief zijn. De voortdurende groei van online vraagt om nieuwe samenwerkingsafspraken over de verdeling van kosten en opbrengsten en concurrentie neemt toe. Ook veranderen de verwachtingen van consumenten.

    “Voor kleine retailers en groothandels is samenwerking de enige optie om te kunnen innoveren.”

    Door de veranderingen in de markt, is minder behoefte aan fysieke franchise-winkels die anders en beter moeten worden. Daarbij is ‘Financieringscapaciteit’ door franchisenemers minder relevant geworden omdat er meer dan voldoende geld in de markt beschikbaar is om eventuele groei te financieren.

    De kracht van franchising

    Het ondernemerschap van de franchisenemers is krachtig, zeker in combinatie met een sterke formule. Franchisenemers kunnen optimaal inspelen op behoeften en voorkeuren van lokale consumenten. Ook kunnen ze signalen van klanten snel en goed naar hun formule vertalen en zorgen voor een goede band met de lokale gemeenschap waardoor ze vaak een hoge gunfactor hebben. Daarbij lopen ze harder dan filiaalhouders omdat hun inkomen gekoppeld is aan hun prestaties. Franchise heeft dus in potentie toegevoegde waarde, maar die moet wel steeds bewezen worden.

    Franchise blijft waardevol, maar het kan anders.

    Franchiseorganisaties kunnen niet blijven stilzitten en hopen dat alle issues vanzelf overwaaien. Franchise blijft waardevol, maar moet moderniseren. Nieuwe wet- en regelgeving zou daarbij verdere spanning kunnen zetten op de relatie tussen franchisegever en -nemers.

    De wederzijdse toegevoegde waarde van franchisenemer en -gever biedt drie belangrijke aanknopingspunten om het franchisemodel te moderniseren:

    1. Ga op een andere manier om met online verkopen.
    2. Kijk kritisch naar het vestigingsnetwerk.
    3. Heroverweeg de eigendoms- en governancestructuur.

    Hoe kleine ondernemers kunnen innoveren

    Innovatie is belangrijk om goed te kunnen blijven inspelen op veranderingen in de markt. Maar hoe moeten kleinere ondernemingen dit nu aanpakken? Zij missen ten slotte de innovatieve kracht van start-ups en de schaal van grote bedrijven waardoor ze dreigen in de verdrukking te komen. Samenwerking is voor hen de enige optie.

    Samenwerken in een innovatieplatform

    De snelste weg is dat er vanuit een bestaand samenwerkingsverband (bijvoorbeeld een franchiseorganisatie, een inkoopcombinatie of een branchevereniging) een innovatieplatform wordt gecreëerd in samenwerking met kennisinstellingen en start-up incubators. Het voordeel van zo’n platform is dat alle kennis vanuit de business en de innovatieve kracht van start-ups met elkaar gecombineerd wordt.

    Innovatie in de praktijk

    Door krachten te bundelen via een innovatieplatform, vindt innovatie gestructureerd en doelgericht plaats. Zo kunnen retailers/groothandels die in contact staan met klanten aangeven waar hun klanten behoefte aan hebben. De kennisinstellingen kunnen dit vervolgens vertalen in onderzoek dat de start-ups weer gebruiken om oplossingen te bedenken. Deze nieuwe ideeën kunnen getoetst worden aan de praktische businesskennis van retailers/groothandels en tot slot op kleine schaal worden getest in de praktijk voordat ze worden uitgerold.

    Wie neemt het initiatief?

    De introductie van het innovatieplatform brengt natuurlijk wel wat praktische uitdagingen met zich mee. Zo is goede en snelle communicatie tussen de deelnemers van het platform essentieel. Dit zal gestuurd moeten worden door een 'lean and mean' platform management. Ook de verdeling van de kosten is een issue waarbij we ons kunnen voorstellen dat er een combinatie wordt gemaakt van een 'vast' abonnement en een 'variabele' fee die gekoppeld is aan het gebruik maken van een door het platform bedachte innovatie.

    “Het regelen van praktische issues rond het platform is meer dan de moeite waard.”

    De Rabobank denkt dat het meer dan de moeite waard is om aan deze - en andere - issues te gaan werken. Het innovatieplatform versterkt niet alleen de positie van de kleine spelers maar ook van het samenwerkingsverband dat een dergelijk platform gaat opzetten. Het is ten slotte een uitgelezen kans om de toegevoegde waarde voor de aangesloten deelnemers te bewijzen.

    innovatieplatforms

    Hoge ketenvoorraad kans voor groothandel

    De klant bepaalt steeds meer wat er in de waardeketen geproduceerd moet worden, terwijl veel waardeketens nog 'aanbodgestuurd' werken. In de praktijk betekent dit dat iedere partner in de keten eigen beslissingen neemt over voorraadniveaus op basis van eigen inschattingen van de vraag. Met als gevolg: teveel voorraad.

    Deze extra voorraden kosten kapitaal en verhogen het risico van incourante voorraden. Groothandels kunnen de regie nemen in de oplossing van ‘vraaggestuurde’ waardeketens en daarmee veel toegevoegde waarde leveren.

    Groothandel bij uitstek geschikt om dit op te lossen

    Als de groothandel de regie neemt in het veranderen naar ‘vraaggestuurde’ waardeketen, kan het veel toegevoegde waarde leveren aan zowel klanten als leveranciers die beide profijt hebben bij lagere voorraden.

    Stap 1: inschatten van de totale marktvraag en het daarbij behorende totale voorraadniveau op basis van verschillende data over (klantvoorkeuren, productieplanningen en levertijden). Stap 2: verdelen van dit totale voorraadniveau over de verschillende partners in de keten. Stap 3: die totale voorraad inzichtelijk en beschikbaar maken zodat het voor de eindklant niets uitmaakt waar de voorraad zich bevindt. Hij kan uit deze voorraad putten, waar, wanneer, hoe en bij wie hij maar wil.

    De groothandel moet twee dingen doen om de regie te voeren over de oplossing van het voorraadprobleem: (i) het verzamelen, analyseren en delen van data en het op basis daarvan nemen van beslissingen (ii) het opnieuw ontwerpen en organiseren van de keten vanuit het oogpunt van de eindklant, inclusief logistiek en IT. Exact de twee punten waar de kracht van groothandels moet liggen.

    Zin om te sparren? Jos Voss en Olaf Zwijnenburg geven klanten en de Rabobank richting in de uitdagende non-food retail- en groothandelssector. We begrijpen de uitdagingen en spreken de taal. Neem gerust contact op via jos.voss@rabobank.com of olaf.zwijnenburg@rabobank.nl.

    Ook interessant voor jou:

    Blijf je graag op de hoogte over alle trends en ontwikkelingen in de sector? Hieronder vind je relevante publicaties

    Het waardewiel biedt kansen voor retailers Het is hoog tijd voor een nieuw franchisemodel Lees hier de Retail Update februari 2019 Lees hier de Rabobank Retail update januari 2019