Mobiliteitsupdate juni 2018

Zowel goede tijden als onzekere tijden voor de mobiliteitssector

De wereld van mobiliteit bevindt zich in een interessante tijd. Aan de ene kant zien we dat het op veel vlakken de goede kant op gaat. Zo zit de autoverkoop nieuw weer in de lift, is het fiscale overheidsbeleid gestabiliseerd, stijgt de import en export van occasions en zet de trend van private lease verder door. Toch broeit er ook iets onder de motorkap. Van margeherstel is veelal nog geen sprake en in veel branches dienen nu belangrijke keuzes te worden gemaakt. Een aantal van deze keuzes bespreken we in deze update.

Groei, maar beperkt herstel

Toekomst Tesla onzeker
De kritiek rond Tesla en Elon Musk blijft maar aan. Na het grootste kwartaalverlies ooit en de berichten rondom de productieaantallen die maar niet gehaald worden; wordt nu ook de Tesla Model 3 steeds meer onder vuur genomen. De remmen zouden onvoldoende werken, de afwerking zou te matig zijn, de auto heeft teveel windruis en een (te) harde vering. Ondertussen probeert Tesla het tij te keren, onder andere door een interne reorganisatie en het invliegen van vele vliegtuigen vol apparatuur om de productielijn voor batterijen in Nevada goed lopend te krijgen. Ondanks de tegenslagen en negatieve berichten lijkt Tesla het op de rit te krijgen. Als de lopende band goed draait, ligt het productieniveau nu op ongeveer 3500 model 3’s per week. Betekent dit dat de doelstelling van 5000 model 3’s per week eind juni toch haalbaar is? 

Private lease is en blijft hot 
Private lease overtreft alle verwachtingen. Waar eind 2016 de teller op 64.000 leasecontracten stond, was dat begin 2018 al ruim boven de 100.000 (VNA, 2018). Een getal dat eerder pas voorzien werd voor eind 2020. De prognose voor 2020 is inmiddels naar boven bijgesteld tot 200.000 auto’s. Dit komt neer op een jaarlijkse netto groei van 30.000 tot 40.000 stuks. De meeste private leaserijders vallen in de leeftijdscategorie 26-55 jaar, maar ook steeds meer ouderen lopen er warm voor. Private lease kan gezien worden als een overstap naar, en misschien ook wel onderdeel van Mobility as a Service.

Meer forenzen op de fiets vanaf 2020 
Voor het eerst sinds jaren is de fietsverkoop in Nederland gestegen. Van 928.000 stuks in 2016, naar 958.000 afgelopen jaar, met daarbij een recordomzet van € 976 miljoen. Een positieve ontwikkeling in de branche, ondanks dat de marges en winst achterblijven. De regels rondom de leasefiets worden vereenvoudigd en vanaf 1 januari 2020 zullen mensen met een “fiets van de zaak” bijtelling moeten betalen. De hoogte hiervan is nog onbekend. 

Update: jaarprognose autoverkoop
Mede door de sterke stijging van het aantal leaseregistraties kan de jaarprognose van de het aantal nieuw verkochte auto’s naar boven worden bijgesteld. De Rabobank verwacht dat deze uit zal komen rond de 430.000 auto’s.

Vooruitzichten

Toename in garageformules en werkplaatsconcepten
In het gevecht om de werkplaatsklant wordt het belang van werkplaatsconcepten steeds groter. Van de ruim 3300 universele autobedrijven die BOVAG lid zijn, heeft reeds 40-45% een concept of formule omarmd (ten Buuren, 2018). Dit percentage zal waarschijnlijk de komende jaren verder toenemen. 

Het belang om zowel met de klant als de steeds complexere auto verbonden te blijven groeit. Dit is een van de belangrijkste redenen waarom steeds meer autobedrijven zich aansluiten bij een formule of concept. Telematica oplossingen zullen dan ook een van de belangrijkste criteria zijn bij het kiezen van een concept of formule. De top 10 werkplaatsconcepten telt inmiddels al ruim 1600 aangesloten autobedrijven (aftersales magazine, 2018). Welk concept het best bij een ondernemer past hangt erg af van de wensen. Is er behoefte aan technische ondersteuning of juist aan marketing? En hoeveel support en flexibiliteit is gewenst? 

Onzekere toekomst voor schadeherstelbedrijven
Haal de menselijke factor uit de auto en je zal heel veel minder ongelukken krijgen. Maar wat opvallend is, is dat de overgangsperiode naar het autonoom rijden niet een sterke negatieve impact op de schadeherstelsector hoeft te hebben. 

Wel zou het tot een vertraging in de afname van het aantal schades kunnen leiden, omdat bestuurders de autopilot teveel kunnen gaan vertrouwen en daardoor zelf minder opletten, ook als er ingegrepen moet worden. 

Daarnaast is er nog de mismatch tussen de wel en niet connected en autonome auto’s. Voor autonoom rijden moet de mens niet zozeer leren omgaan met de computer, maar de computer met de mens. 

Merk Erkend Schadeherstel wordt van groot belang
Betekent dit dat er in de komende 10 jaar niet veel zal veranderen in de schadeherstelsector? Nee. Het aantal schadeherstelbedrijven zal waarschijnlijk sterk afnemen, terwijl de gemiddelde omzet per bedrijf toeneemt, al zal dit waarschijnlijk niet genoeg zijn om een daling van de totale omzet in de sector tegen te gaan. Daarnaast zal Merk Erkend Schadeherstel van steeds groter belang worden. Ook dit heeft (deels) te maken met autonoom rijden. Wanneer auto's niet meer door de mens worden bestuurd, dan zal de fabrikant in veel gevallen aansprakelijk kunnen worden gesteld. Fabrikanten en verzekeraars zullen daarom in het geval van schadereparaties strengere eisen gaan stellen. Grote kans dat ze de reparatie overlaten aan merkerkende schadeherstellers, omdat ze er 100% zeker van willen zijn dat de autonome rijsystemen perfect blijven functioneren. 

Personeelstekorten op korte termijn, overschot op lange termijn

Personeelstekort in de autobranche is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering. Ruim 22% van alle bedrijven die auto’s en motoren verkopen of repareren gaf aan het begin van het tweede kwartaal aan tegen problemen aan te lopen door personeelstekorten. Gespecialiseerde autoreparateurs hebben hier het meeste last van (CBS, 2018).

Meer veelzijdige monteurs nodig
De vereiste vaardigheden van een monteur veranderen. Zo moet deze niet alleen van conventionele auto’s (benzine/diesel) kennis hebben, maar ook steeds meer van elektrische auto’s, elektronica en autonome rijsystemen. En juist deze monteurs, die naast sleutelen ook goed om kunnen gaan met computers en diagnose apparaten, zijn moeilijker te vinden. Daarnaast moet de moderne monteur vaak nog over sociale vaardigheden beschikken en communicatief sterk zijn. Steeds meer bedrijven verhogen de transparantie van de werkzaamheden door de monteur zelf aan de klant uit te laten leggen welke werkzaamheden verricht zijn en waarom. 

Digitalisering is de 'smeerolie' in de transformatie van de sector 
De digitale transformatie is in volle gang en de ICT sector is de 'enabler' van deze digitale transformatie. Een van de sectoren waar deze digitale transformatie in hoog tempo plaatsvindt is de mobiliteitssector. Nieuw geproduceerde auto’s zijn voornamelijk software gedreven. Het gemiddelde waarde aandeel van software in een auto is op dit moment, voor een D-segment auto, ongeveer 10% en dit groeit met ruim 10% per jaar. De verwachting is dat in 2030 ongeveer 30% van de totale waarde van een auto zal liggen in software. 

Lees meer over digitalisering in mobiliteit

Waterstof als brandstof, afgeschreven of kans?

Naar aanleiding van de vorige kwartaalupdate kwamen veel vragen binnen over waterstof, het alternatief voor batterij elektrische auto’s. Hoe kijkt de Rabobank hier tegenaan en gaat een doorbraak van de waterstofauto de batterij elektrische auto in de weg staan? 

100% waterstof is 100% schoon! Toch?
Eén van de meest gegeven argumenten voor waterstof is dat het een schone brandstof is en direct en indirect veel minder vervuilend is dan de grote batterijen die in batterij elektrische auto’s gaan (BEV’s). Het “verbruiken” van waterstof verloopt inderdaad erg schoon, enkel water(damp) en elektriciteit zijn de “restproducten”. Maar voor de (duurzame) productie van waterstof is veel energie nodig en er gaat relatief veel energie verloren bij het terug omzetten van waterstof naar elektriciteit en water. In totaal is voor de gehele waterstofcyclus (productie, opslag, omzetting in brandstofcel naar elektriciteit), ruim 2 keer zoveel energie nodig dan het op- en ontladen van een batterij.

Het argument dat waterstof schoner is dan elektrische auto’s gaat dan ook niet zomaar op. Daar staat dan wel weer tegenover dat het produceren van een groot accupakket veel energie kost.

Waterstof zeker nog niet uit beeld
Betekent dit dat waterstof geheel afgeschreven is? Dat niet, het heeft nog twee troefkaarten in handen ten opzichte van de batterij elektrische auto: de range en de tanktijd. Deze zijn vergelijkbaar met een benzine auto. Toch worden de nadelen van de batterij elektrische auto snel ingelopen. We zijn niet heel ver verwijderd van het punt dat de batterij elektrische auto op dit vlak kan gaan concurreren met de waterstof auto. 

Waterstof zou wel goed aan kunnen sluiten bij de energie transitie, waarbij overtollige duurzaam geproduceerde elektriciteit omgezet kan worden in waterstof en op deze manier kan worden opgeslagen in plaats van “verspild”. Waterstof heeft dus wel zeker een kans in deze wereld, maar de batterij elektrische auto heeft, ook met alle bestaande beperkingen, op dit moment een duidelijke voorsprong. 

Contact

Rabobank