
Energielabelplicht voor monumenten: wat betekent dit voor jou als ondernemer?
Voor beschermde monumenten geldt vanaf 29 mei 2026 een energielabelplicht bij de verkoop, verhuur of verlenging van huuroverkomsten. Daarmee komt de uitzondering voor beschermde monumenten te vervallen. Voor de meeste woningen en utiliteitsgebouwen was een energielabel namelijk al verplicht. En dit biedt kansen. Hoewel er (nog) geen minimale labeleisen worden gesteld, kan verduurzaming bijdragen aan een lager energieverbruik. Een beter energielabel kan samenhangen met lagere energielasten en invloed hebben op de waarde van vastgoed, afhankelijk van het type pand en de getroffen maatregelen.
Verduurzamen
Met het oog op behoud en toekomstbestendigheid werkt de sector actief aan de verduurzaming van monumenten. Monumenten kunnen, net als andere gebouwen, een bijdrage leveren aan klimaatdoelstellingen. Monumenten kunnen een rol spelen in het verminderen van CO₂-uitstoot en energieverbruik.
De ambitie van de monumentensector is om in 2020 de CO₂-uitstoot te reduceren met 40%. In 2040 is dat 60% als gemiddelde over alle beschermde monumenten in Nederland. Tegelijkertijd staat het behoud van cultuurhistorische waarden voorop.
De verduurzaming van monumenten vraagt daarom om maatwerk: oplossingen die passen bij het karakter van het pand en recht doen aan de historische waarde. Maar hoe pak je dit als pandeigenaar aan? En welke stappen kun je nu al zetten om jouw monumentale pand klaar te maken voor de toekomst? Rabobank kan je ondersteunen bij het verkennen van mogelijkheden en het verkrijgen van inzicht in verduurzamingsmaatregelen, subsidies en financieringsopties.
Wat kan ik doen om mijn monument te verduurzamen?
Ook bij monumentale panden zijn, afhankelijk van het type pand en de mogelijkheden binnen de monumentale kaders, verschillende verduurzamingsmaatregelen mogelijk.
Het is belangrijk om de balans te bewaken tussen verduurzaming en cultuurhistorische waarde. Vaak gaat het om slimme, minder ingrijpende oplossingen die passen bij het gebouw. Er is vaak meer mogelijk dan op het eerste gezicht wordt aangenomen, bijvoorbeeld:
Hulpmiddelen
Voor hulp bij het verduurzamen, zijn er voor eigenaren van monumenten verschillende hulpmiddelen beschikbaar. Een eerste stap naar verduurzaming begint bij het krijgen van inzicht. Dat kan bijvoorbeeld met een energiescan of maatwerkadvies. Het beste is een duurzaam monumentenadvies waarbij specifiek wordt gekeken naar wat er mogelijk is binnen de kaders van een beschermd monument.
Daarna is er mogelijk een vergunning nodig. Voor vergunningen en regelgeving is afstemming met gemeente, provincie of monumentenzorg nodig; bij zichtbare ingrepen is vaak een omgevingsvergunning vereist.
Verder bestaan er verschillende kennispagina’s en tools die je kunnen helpen bij het verduurzamen van een monument.
Subsidies
Voor monumenteneigenaren zijn verschillende subsidies beschikbaar. De belangrijkste regelingen zijn:

Contact
Naast deze landelijke regelingen zijn er mogelijk ook op provinciaal niveau subsidies beschikbaar. Raadpleeg daarvoor de website van de provincie waar het vastgoed zich bevindt. Wil je aan de slag met verduurzamen? Neem contact op met een van onze adviseurs.
We denken graag met je mee over mogelijke maatregelen, subsidies en financieringsopties die passen bij jouw situatie.