Update

Commerciële vastgoedmarkt trekt aan

4 februari 2019 11:11

Door de aantrekkende economie en de lage rente trekt de vastgoedmarkt op dit moment aan. Er wordt zowel meer verhuurd als geïnvesteerd in vastgoed. De Rabobank is nauw betrokken bij de ontwikkelingen in de commerciële vastgoedmarkt en deelt regelmatig cijfers en trends over de verschillende deelmarkten zoals kantoren, winkels, huurwoningen en bedrijfsruimtes. Benieuwd naar de recente ontwikkelingen en vastgoedbeleggingen in jouw branche? Je leest het hieronder.

Twee vastgoedbeleggers staan op dak gebouw en schudden elkaar de hand

Economische vastgoedontwikkelingen

De vastgoedmarkt trekt aan door de lage rentestand en de wereldwijde stijging van het beschikbare kapitaal bij vastgoedbeleggers. Investeren in vastgoed is de laatste tijd populair omdat je er relatief hoge rendementen mee kunt halen vergeleken met andere beleggingscategorieen. Dit zorgt ervoor dat de vraag naar vastgoed toeneemt en de prijzen stijgen, vooral in steden.

De vastgoedmarkt is erg gevoelig voor wisselingen in de economie. Zodra er veranderingen in financiële markten zijn, heeft dit impact op de verschillende deelsectoren. Zo zien we vooral de vraag naar woningen, logistiek vastgoed (zoals distributiecentra) en de hotelsector (toerisme en zakelijke markt) stijgen. Daarentegen is er in de winkel-, kantoren- en bedrijfsruimtemarkt (te) veel aanbod en minder vraag. In de particuliere woningmarkt is juist weinig aanbod en een stijgende vraag.

Maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot veranderingen vastgoed

Een krimp in onze bevolking zorgt in delen van ons land voor een dalend gebruik van vastgoed, terwijl de vraag in stedelijke gebieden door urbanisatie juist stijgt. Dit zorgt voor een verdere tweedeling in Nederland en zal ook leiden tot een toename van verschillen in waardeontwikkeling van vastgoed.

Een steeds minder bedrijven en consumenten zijn bereid om langjarige verplichtingen aan te gaan voor hun huisvesting: ze hechten meer waarde aan flexibiliteit. Zij gaan over tot huur in plaats van koop. Deze verschuiving van koop naar huur is gunstig voor professionele vastgoedbeleggers. Tegelijkertijd leidt een verschuiving van langlopende naar kortlopende huurcontracten tot minder inkomenszekerheid voor vastgoedbeleggers.

Innovatie in vastgoedmarkt

Innovatie in de vastgoedbranche zien we vooral terug bij grotere spelers in de markt die inzetten op sensortechnologie en data. Hierdoor krijgen we steeds meer inzicht in de prestaties en het gebruik van een gebouw of gebied. Denk bijvoorbeeld aan sensoren die ervoor zorgen dat je energie kunt besparen of mee kunt opwekken, of waarmee je meet welke ruimtes nou echt gebruikt worden. Sensoren en data helpen je om een pand slimmer en zelfvoorzienender te maken. Een voorbeeld is kantoorgebouw 'The Edge' (ontwikkeld door OVG Real Estate) dat in gebruik is door Deloitte.

Op termijn verwachten we dat het verdienmodel bij vastgoedbeleggers verandert doordat zij steeds meer diensten gaan combineren. Zo biedt woningbelegger Vesteda haar bewoners in samenwerking met BMW elektrische deelauto's aan.

“Innovatie in vastgoed zien we vooral bij grotere spelers die inzetten op sensortechnologie en data.”

Gebouwen moeten energiezuiniger worden. Dat staat in het energieakkoord en het klimaatakkoord van Parijs. Concreet betekent dit dat alle kantoren vanaf 2023 energielabel C moeten hebben. Waarschijnlijk wordt deze regel doorgetrokken voor andere vastgoedtypes. Koplopers in de markt zetten hierin zelf stappen. Zo leggen ze de lat voor energielabels hoger en laten ze zichzelf via certificaten beoordelen (bijvoorbeeld BREEAM, WELL-certificaat of GRESB).

Circulair ondernemen is ook een snelgroeiend onderdeel in de vastgoedsector. Steeds meer panden staan leeg en worden getransformeerd naar iets anders. Hierbij worden materialen zoals isolatie steeds vaker hergebruikt. De grote spelers in de markt richten zich op circulaire verdienmodellen waarbij gebouwen in zogenaamde materiaalpaspoorten worden opgeslagen. Zo’n materiaalpaspoort van een gebouw biedt inzicht in welke materialen bij de bouw zijn gebruikt, en hoe ze zijn verwerkt. Dat maakt het hergebruiken en terugwinnen van materialen bij de sloop of demontage veel eenvoudiger en geeft bouwwerken meer waarde. Een voorbeeld hiervan is de Madaster Foundation, die ook door de Rabobank ondersteund wordt.

Rabo Real Estate Finance doet onderzoek naar onder andere duurzaamheid, transformatie en innovatie in de vastgoedmarkt en werkt samen met verschillende partners. Benieuwd waar jouw kansen liggen? Neem vrijblijvend contact op.