Europese varkensmarkt begint moeizaam aan 2026

In Europa daalden in december zowel de varkens- als de biggenprijzen, tegen de gebruikelijke seizoenstrend in. Deze daling zetten in januari door, met de forse prijsdalingen in Noordwest-Europa, waaronder Nederland en Duitsland. In week 2 van 2026 lag de gemiddelde EU varkensprijs 17% lager dan een jaar eerder, terwijl de biggenprijzen met 38% lager waren.

De belangrijkste oorzaak van deze verzwakking van de markt was de uitbraak van Afrikaanse varkenspest (AVP) bij wilde zwijnen in Spanje eind november, die leidde tot handelsbeperkingen. Op 28 november 2025 werd in Catalonië een uitbraak van AVP geconstateerd bij twee dode wilde zwijnen in de buurt van Barcelona. Op het moment van schrijven waren er zestig gevallen geregistreerd, allemaal bij wilde zwijnen, binnen een straal van zes kilometer rond de eerste uitbraak. Catalonië huisvest ongeveer 23% van de totale varkenspopulatie van Spanje, met zo'n 5000 varkensbedrijven (acht miljoen varkens). Binnen een straal van twintig kilometer rond de uitbraak bevonden zich 39 varkensbedrijven, die onder quarantaine zijn geplaatst maar waarvan er geen enkel positief testte op AVP.

Japan, de Filipijnen, Mexico, Maleisië en Thailand stopten import Spaans varkensvlees

In 2024 exporteerde Spanje 2,5 miljoen ton varkensvlees, waarvan 60% naar de EU27+VK ging en 40% naar derde landen. Exporten uit niet-getroffen regio’s (buiten de straal van twintig kilometer van de eerste uitbraak) naar EU27+VK gaan door volgens de principes van regionalisatie. Ook een deel van Spanjes belangrijkste markten buiten de EU accepteert nog steeds varkensvlees uit niet-getroffen regio’s, zoals China en Zuid-Korea – samen goed voor 24% van de totale Spaanse varkensvleesexport. Andere markten, waaronder Japan (goed voor 8%), de Filipijnen (goed voor 6%), Mexico, Maleisië en Thailand, hebben de import uit Spanje echter volledig stopgezet.

Deze restricties hebben geleid tot een groter aanbod op de Europese markt en daarmee tot extra neerwaartse druk op de prijzen. Sinds de eerste uitbraak op 28 november is de prijs van Spaanse levende varkens met 30% gedaald. De biggenprijs daalde tegen het einde van 2025 met 35%, maar in de tweede week van januari leek die te herstellen. Dit herstel was echter voornamelijk te danken aan de toeslag die gebruikelijk boven op de genoteerde prijs wordt toegepast en die nu in de prijs is verwerkt.

De handelsstromen passen zich naar verwachting aan. Europese exporteurs zoals Nederland en Denemarken zullen waarschijnlijk een deel van de voor Spanje gesloten markten overnemen. Tegelijkertijd zullen ook andere wereldwijde exporteurs proberen deze kansen te benutten. Hierdoor blijft het totale aanbod naar verwachting hoog in het eerste kwartaal van 2026. En dat gebeurt in een markt die al ruim voorzien is, met een productie in de EU27+VK die in september 2025 3,6% hoger lag dan een jaar eerder. De zeugenstapel in de EU13-landen[1] is in de eerste helft van 2025 slechts licht gedaald (-0,7%), terwijl deze in de acht grootste varkensvleesproducerende landen van Europa stabiel bleef ten opzichte van eind 2024. Volgens voorlopige CBS-gegevens van eind november 2025 is de Nederlandse zeugenstapel echter met 7% afgenomen vergeleken met een jaar eerder.

[1] EU13 omvat de landen Oostenrijk, België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Ierland, Italië, Nederland, Polen, Roemenië, Spanje, Zweden.

De recente dalingen van Europese varkensprijzen hebben Europa meer prijsconcurrerend gemaakt op de wereldmarkt. Dit gaat echter ten koste van de marges van producenten, die inmiddels negatief zijn geworden. Zelfs met een gunstig vooruitzicht voor voerkosten zal de druk op de marges in het eerste kwartaal en mogelijk in de eerste helft van 2026 aanhouden, omdat het aanbod moet worden verlaagd om beter aan te sluiten op het vraagniveau. RaboResearch verwacht dat de Europese varkensvleesproductie in de eerste helft van 2026 boven het niveau van vorig jaar zal liggen, maar dat het aanbod in de tweede helft van 2026 waarschijnlijk zal krimpen, vooral door een productiedaling in Spanje.

Export van biggen blijft lager in 2026, ondanks herstel

De export van biggen vanuit Nederland naar Spanje en ook naar Duitsland vertoont sinds de uitbraak een dalende trend (zie figuur 2). RaboResearch verwacht herstel in de vraag in het eerste kwartaal, maar waarschijlinlijk zal het totale exportvolume onder het niveau van vorig jaar blijven. De verminderde vraag zal de komende maanden druk blijven uitoefenen op de biggenprijzen en de marges van zeugenhouders. Daarom kan de diversificatie van exportbestemmingen voordelig zijn voor zeugenhouders. Terwijl lagere biggenprijzen gunstig zijn voor de vleesvarkenshouders, zullen deze in het eerste kwartaal naar verwachting toch te maken krijgen met verliezen door de recente daling van de karkasprijzen.

In december 2025 stelde China zijn definitieve antidumpingheffingen vast op niveaus tussen 4,9% en 19,8%, wat lager is dan de voorlopige tarieven. Deze heffingen blijven vijf jaar van kracht. Hoewel dit lagere tariefniveau de markttoegang verbetert ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel blijven de extra kosten voor Europese varkensvleesexporteurs aanzienlijk.

De voorlopige heffingen, die sinds medio september 2025 golden, leidden in september tot een daling van de Europese varkensvleesexport naar China. De EU export van varkensvlees naar China daalde in september met 33% (29 duizend ton) ten opzichte van een maand eerder. Dankzij de hogere exportvolumes naar andere bestemmingen – waaronder de Filipijnen (+43%; 9 duizend ton), Zuid Korea (+22%; 3 duizend ton) en het VK (+9%; 4 duizend ton) – bleef de totale EU export echter gelijk aan het niveau van augustus (zie figuur 3). De uitvoer naar China nam in september af vanuit Nederland (-38%), Spanje (-32%) en Denemarken (-20%).

In oktober 2025 herstelde de Europese export, met een stijging van 14% in totale volumes en een toename van 38% richting China ten opzichte van september. Dit herstel was echter slechts gedeeltelijk: met 80 duizend ton bleef de uitvoer naar China in oktober onder het gemiddelde van de eerste acht maanden van het jaar (97 duizend ton).

Na jaren van vrije import heeft ook Mexico quota ingevoerd voor rund- en varkensvlees tot en met 31 december 2026. Voor varkensvlees past het land een heffing toe van 16% op importen boven het totale quotum van 51 duizend ton. De VS is de grootste leverancier van geïmporteerd varkensvlees in Mexico, maar is vrijgesteld van het quotum vanwege een afzonderlijke handelsovereenkomst tussen de VS en Mexico (USMCA). De directe impact op Europese exporten blijft beperkt, aangezien Mexico minder dan 1% van de totale EU export importeert. De impact op Brazilië kan echter groter zijn, omdat de Braziliaanse uitvoer naar Mexico de afgelopen drie jaar gestaag is gestegen: van 29 duizend ton in 2023 naar 77 duizend ton in 2025. Dergelijke handelsbelemmeringen kunnen de verdere groei van de Braziliaanse varkensvleesexport naar Mexico afremmen, waardoor volumes worden doorgeschoven naar andere bestemmingen, zoals Azië. Dit creëert extra concurrentie voor Europese exporteurs.