Duurzaamheid landen beoordelen

Hoe meet je de duurzaamheid van landen?

Rabobank breidt het assortiment duurzame fondsen verder uit. Nieuw in het assortiment is het Pimco Global Bond ESG Fund, een fonds dat wereldwijd belegt in staats- en bedrijfsobligaties. Dit duurzame fonds houdt expliciet rekening met de duurzaamheid van landen en bedrijven waarin wordt belegd. Maar hoe bepaal je eigenlijk de duurzaamheid van landen?

ESG analyse

De meeste beleggers weten inmiddels wel dat je bedrijven kunt beoordelen op duurzaamheid. Dat je dit ook met landen kunt doen is veel minder bekend. Terwijl dit toch tot interessante inzichten leidt. Steeds meer fondshuizen zetten zelf een duurzaamheidsrating systeem voor landen op of kopen deze informatie in bij derden. Net als bij de beoordeling van de duurzaamheidsprestaties van bedrijven, kan er een driedeling worden gemaakt met betrekking tot de duurzaamheidsdimensies. Hoe gaat een land om met:

  • natuur & milieu
  • zijn bevolking
  • hoe wordt het land bestuurd?

In het Engels heet dat een ESG analyse (Environment, Social en Governance).

Fondshuizen maken een ESG analyse omdat ze denken er beter door te kunnen beleggen, of omdat ze bepaalde ethische criteria hanteren. Het ASN Duurzaam Obligatiefonds, dat vooral in Europees staatspapier belegt, hanteert bijvoorbeeld strikte duurzaamheidscritera ten aanzien van landen. De focus op mens, milieu en goed bestuur dwingt de belegger in staatsobligaties in ieder geval tot een lange termijn focus. En vaak rollen daar betere analyses en dus beleggingsresultaten uit, is het idee. Robeco gebruikt een ‘landenrating’ om het gewicht van landenobligaties binnen haar Euro Government Bonds fonds en haar Global Total Return Bond Fund te bepalen. Terwijl deze laatste fondsen toch niet bekend staan als specifiek duurzaam.

In de praktijk zijn er drie niveaus of dimensies te onderscheiden waarop fondshuizen de duurzaamheidsaspecten van landen meewegen in hun beleggingsproces.

1. Sancties door de VS en/of Europa

Het meest basale niveau dat door fondshuizen wordt gehanteerd, is het respecteren van sancties die worden uitgevaardigd door de VS en/of Europa. Overtreding van dergelijke wettelijke sancties op landen als Noord Korea, Soedan, Iran of Syrië kan leiden tot een boete. Ook sancties opgelegd door de Verenigde Naties vallen hieronder.

2. Minimumnormen

Een tweede laag van uitsluitingen die toegepast kan worden is het hanteren van minimumnormen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de vrijheid van meningsuiting en mensenrechten (Freedom House Index) of het toepassen van de doodstraf. Ook dat kan leiden tot uitsluiting op voorhand, maar in dit geval naar aanleiding van zelfgekozen criteria en niet zozeer wetgeving.

3. Relatieve prestaties van een land

Een derde dimensie die kan worden aangebracht, is door te kijken naar de relatieve prestaties van een land. Hoe doet een land het ten opzichte van vergelijkbare landen, gemeten aan de hand van een brede set van duurzaamheidsindicatoren? Maakt een land werk van het reduceren van de CO2-uitstoot? Of hoe is het gesteld met de inkomensongelijkheid (de zogenoemde GINI coëfficiënt)? En komt er veel corruptie voor (Transparency International Index)? Maatstaven ten aanzien van mensenrechten - zoals de eerder genoemde Freedom House Index – zijn ook een vast onderdeel van de beoordeling van de relatieve prestaties van een land. De totaalscore op deze brede set aan indicatoren, kan vervolgens worden gebruikt om bepaalde landen te over- of onderwegen in de portefeuille. Of er niet in te beleggen.

Op de websites van Candriam en RobecoSam zijn voorbeelden te zien van hoe deze beoordelingen in de praktijk worden samengesteld.

De duurzaamheidsprestaties van Zweden volgens Candriam

Hoe meet je de duurzaamheid van landen?

Wij zien dat steeds meer fondshuizen waarmee we samenwerken dergelijke ESG-analyses meewegen bij hun beleggingen in staatsobligaties. Ondanks de verschillende methodes die daarbij gehanteerd worden, is het beeld dat hieruit ontstaat vaak opvallend hetzelfde. De Scandinavische landen scoren meestal erg hoog, West-Europese landen een voldoende en Nederland staat te boek als een subtopper. Buiten Europa bevinden zich de landen waartegen sancties lopen en die soms ronduit slecht scoren op bepaalde duurzaamheidsaspecten. Door die, soms grote, verschillen neemt de toegevoegde waarde van ESG analyses alleen maar toe.

Achtergrondinformatie

Lees meer over democratie, politieke vrijheid en mensenrechten op Freedomouse.org.

Lees meer over corruptie op Transparency.org.

Lees het Candriam ESG Country Report op Candriam.org.

Lees de RobecoSAM Country Sustainability Ranking Update op RobecoSAM.com.

Auteur: Gert van de Paal

Contact

Rabobank