Familie Poulen voor hun duurzame huis

Duurzaam wonen zonder concessie op comfort

Voor Jem en Marianne Poulen is het tegenwoordig een sport om te zien hoeveel groene energie ze dagelijks opwekken. "Zelfs op een willekeurige frisse novemberdag nog 23 kilowatt", laat Jem tevreden op de energie-app van zijn smartphone zien. Sinds ze zijn verhuisd naar hun zelfgebouwde volledig duurzame woning, produceert het gezin meer energie dan ze zelf verbruiken. Op een mooie zomerse dag wekken Marianne en Jem Poulen maar liefst 100 kilowatt groene stroom op.

Het gezin Poulen woont er prachtig, daar aan de rand van Westzaan. Vanuit hun woonkamer hebben ze een fenomenaal uitzicht over de veenweiden die het landschap in de Zaanstreek kenmerken. Bang dat hun uitzicht ooit wordt geblokkeerd door nieuwe bouwplannen van de gemeente hoeven ze niet te zijn. Het slootje langs de achtertuin markeert de grens van het Natura 2000 gebied het Westzijderveld.

Zoek onafhankelijk advies

"Toen wij de kans kregen om ons eigen huis te gaan bouwen, hebben we geen seconde getwijfeld over de milieu-eisen waaraan onze nieuwe woning moest voldoen", zegt Jem. "Wij zijn ons al lang bewust van de impact van de mens op de natuur en het klimaat. Als we zelf gingen bouwen, wilden we alles dan ook zo duurzaam mogelijk doen."

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want bij het bouwen van een duurzame woning komt heel wat kijken. Hoeveel zonnepanelen heb je nodig? Of toch liever zonnecollectoren? Hoe werkt een warmtepomp? Is een warmte-koudeopslag noodzakelijk? Waar moet je bij het ontwerpen van de woning nog meer rekening mee houden? Kun je genoeg hypotheek krijgen en alle ideeën realiseren?

"Voor we aan de slag gingen hebben we zelf een duurzame denktank samengesteld van drie adviseurs die ons konden helpen met de beste oplossingen voor elektra, bouwmaterialen en warmte en warm water", zegt Jem. Hij kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om dit advies van een onafhankelijke expert te krijgen. "Natuurlijk kunnen aanbieders van zonnepanelen en warmtepompen je ook adviseren, maar uiteindelijk zullen zij je toch bovenal hun product willen verkopen."

Pioniers als Jem en Marianne Poulen waren hun tijd ver vooruit. Ze zijn zelf actief op zoek gegaan om inzicht te krijgen in de mogelijkheden om hun woning klimaatneutraal te bouwen. Zie je dat zelf niet zitten? Geen probleem.

Hypotheekgesprek

Tegenwoordig is duurzaam wonen een onderdeel van ieder hypotheekgesprek bij de Rabobank. Zowel voor het verduurzamen van een bestaande woning als nieuwbouw. De rol van financieel adviseur gaat daarbij verder dan alleen de financiële kant, zoals bijvoorbeeld het aandragen van een vakspecialist.

Maak een afspraak

Voor Jem en Marianne heeft de adviseur van de Rabobank een belangrijke rol gespeeld tijdens het faciliteren van de financiering. "De familie Poulen had een vergevorderd plan dat wij op de voet hebben gevolgd", aldus Rabobank adviseur, Marco Boelens. "Daarnaast was het plan ook goed doordacht waardoor zij met deze investering flink konden besparen op de energierekening. Dat samen is van doorslaggevende waarde geweest voor het verstrekken van de financiering." Jem en Marianne fungeren ook als echte Rabobank duurzaamheids ambassadeurs. Tijdens de Rabobank Duurzaamheidsmarkt 2019 in de Zaanstreek heeft Jem Poulen Rabobank klanten geïnspireerd met hun verhaal en persoonlijke ervaringen bij hun ondernomen stappen.

Samen met vakspecialisten en hun financieel adviseur is de familie Poulen op zoek gegaan naar de beste manier om hun droom van een klimaatneutrale woning te realiseren. Zonder ook maar één concessie te willen doen op hun wooncomfort. En daar zijn ze bijzonder goed in geslaagd.

Zo heeft de vrijstaande woning nauwelijks ramen aan de noordzijde, terwijl de woning dankzij de grote glaspartijen aan de zuidzijde van binnen bijzonder licht is. En dat is niet het enige voordeel van de grote ramen op het zuiden; het zonlicht dat ’s winters binnenvalt helpt de woning op te warmen.

Zijkant van duurzaam huis met weinig ramen
Jem: "We hebben hier ’s winters aan een campingkacheltje voldoende om de hele woning lekker te verwarmen"

Op hete zomerdagen blijft de woning daarentegen juist heerlijk koel. "Als we onze warmtepomp andersom laten draaien, kunnen we ons huis koelen door koud water door de leidingen van de vloerverwarming te laten stromen", zegt Marianne. Dat dit geen overbodige luxe is, bleek wel toen de buitentemperaturen afgelopen zomer de 38 graden aantikte. "Het was hier binnen met 24 graden heerlijk koel." 

De koeling geeft geen nodeloze extra klimaatschade op. Daar zorgen de maar liefst 52 zonnepanelen op het dak van de Poulens wel voor. Op zonnige zomerdagen zijn deze zo productief, dat ze in theorie de halve straat van stroom zouden kunnen voorzien. En dan is er nog de inpandige houtkachel, die dankzij een in speksteen opgetrokken ingenieus stelsel van slakkenhuisvormige holtes zoveel warmte vasthoudt, dat twee uurtjes stoken voldoende zijn om de muren rond en boven de haard maar liefst tien uur warm te houden. En dit alles met minimale overlast voor de omgeving. Jem: "De schoorsteen is zo gebouwd dat alle fijnstof en roet vrijwel volledig verbrandt."

Geen concessies

Marianne en Jem zijn met recht trots dat het hen is gelukt om een volledig duurzame woning te realiseren. Te meer daar het project tijdens de planfase even dreigde te stranden op de kosten. "Ons eerste plan bleek twee ton te duur uit te pakken", blikt Marianne terug. "Als je bezig bent met plannen en het uitzoeken van materialen heb je nog geen idee wat alles kost."

Gelukkig bleken er in het plan nog voldoende mogelijkheden te zitten om op te besparen. "De aluminiumkozijnen die we hadden uitgezocht bleken achteraf peperduur. Door deze te vervangen door houten kozijnen van een lokale timmerman", zegt Marianne, "konden we het grootste deel van de besparing al realiseren."

Zijkant van duurzaam huis met veel ramen

Bij Marianne en Jem is de besparingsoperatie op geen enkele manier ten koste gegaan van hun wooncomfort of de energieprestaties van hun huis. En dat is de belangrijkste tip die ze andere zelfbouwers kunnen geven. "Doe geen concessies", zegt Marianne. "Blijf net zo lang doorzoeken tot je hebt wat je wilt hebben."

In het geval van de familie Poulen is dat niet alleen een prachtige, relatief betaalbare, maar ook een toekomstbestendige, duurzame woning aan de rand van een natuurgebied.