Verder op deze pagina:

    Advocatenkantoren vallen binnen de sector rechtskundige dienstverlening. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Verdienmodel zal steeds meer veranderen

    Door verdere juridisering van de maatschappij zal de branche op korte termijn blijven groeien. Wel zien we de invloed van digitalisering en toenemende concurrentie:

    • Digitalisering vindt plaats zowel binnen het kantoor (processen) als richting de klant (portals). Hierdoor ontstaan nieuwe verdienmodellen zoals freemiums, fixed fees, abonnementen en As a Service/ pay per use.
    • Steeds meer branchevreemde partijen (bijv. grote accountantskantoren, juridische dienstverleners en legal-tech), en International Business Law firms (IBL’s) betreden de markt. Kleinere kantoren die niet specialiseren gaan het zwaar krijgen.

    Deze ontwikkelingen temperen de groei enigszins.
    Op lange termijn zet digitalisering de werkgelegenheid voor ondersteunende functies in de branche verder onder druk. Het verdienmodel zal daardoor steeds meer veranderen. Klanten vragen om meer transparantie en alternatieve prijsafspraken. De omzetgroei zal zich in 2020 verder doorzetten al groeit deze wel minder hard dan voorheen.

    Opleiding tot advocaat

    Om advocaat te worden volgt iemand na een rechtenstudie de driejarige Beroepsopleiding Advocatuur (BA). In deze drie jaar is de jurist advocaat-stagiair, en moet hij diverse tentamens afleggen en werken onder begeleiding van een patroon. Dit is een ervaren advocaat die na toestemming van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) juristen mag begeleiden.

    Economie

    De omzet in de rechtskundige dienstverlening (waartoe naast advocatuur en overige rechtskundige diensten ook notariskantoren, deurwaarderskantoren en octrooibureaus behoren) vertoont al jaren een groei, al zwakt de groei wel af. Alleen regionale, meestal middelgrote, kantoren profiteren niet van de omzetgroei. Onder de advocatenkantoren is het aantal eenmanszaken in de afgelopen tien jaar bijna verdubbeld en is hun aandeel gestegen naar 75%. Omzetgroei wordt vooral gerealiseerd door het verhogen van het volume omdat de tarieven slechts licht stijgen.

    Duurzaamheid

    We delen onze visie op duurzaamheid binnen de advocatuur aan de hand van de 3 p's: people, profit en planet.

    People 

    De advocatuur staat bekend om de hoge werkdruk. Flexibele werktijden en plaatsonafhankelijk werken zoals in het 'nieuwe werken' lijken bij te dragen aan de werktevredenheid. Veranderende werkzaamheden vragen om ander personeel; investeren in cliënten, klanttevredenheid en online aanwezigheid wordt steeds belangrijker.

    Profit 

    Het business- en verdienmodel van de advocatuur staat onder druk door een toename van zzp’ers, digitalisering, roep om verandering van partnermodel en de vraag naar alternatieve prijsarrangementen. Sommige advocatenbureaus spelen hierop in door met serviceconcepten als modelcontracten, gratis helpdesks, prijszekerheid vooraf en permanente nascholing aan te bieden.

    Planet 

    Een duurzaam kantoor is beter voor de gezondheid en het welzijn van de medewerkers en verhoogt de productiviteit. De onderhouds- en operationele kosten zijn lager. Daarnaast draagt het bij aan de reputatiewaarde van het bedrijf.

    "De verwachting is dat functies op laag en middelbaar niveau steeds meer verdwijnen."

    Innovatie

    Hieronder gaan we kort in op de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van innovatie.

    Klanten van advocaten vragen steeds meer inzicht in de prijsopbouw van juridische dienstverlening. Big data biedt deze mogelijkheden. Zo kunnen aan de hand van kwantitatieve en voorspellende modellen vaste prijzen worden berekend voor civiele procedures die de onderneming kan delen met klanten.Daarnaast gaat het aanbod van juridische dienstverlening veranderen onder invloed van technologische ontwikkelingen. Kunstmatige intelligentie (bijvoorbeeld Legal Robot) vergroot de efficiëntie waarmee advocaten kunnen werken. Zo kan met behulp van software worden bepaald welke documenten in een zaak relevant zijn, welke argumenten het meest effectief zijn en welke manier van pleiten, schrijven of onderhandelen het beste werkt. Blockchain zorgt voor een veilige en snelle vastlegging van transacties in een register en middels smart contracts worden contracten geautomatiseerd. Door automatisering en robotisering (Legal Tech) wordt in toenemende mate gezocht naar procesoptimalisatie en besparingen op personeelskosten. De verwachting is dat functies op laag en middelbaar niveau steeds meer verdwijnen. 

    Maatschappij

    Verdere juridisering van de maatschappij zorgt voor een blijvende behoefte aan juridisch advies.

    Maar de vraag naar prijstransparantie zet het uurtje-factuurtje-model onder druk. Hoewel het merendeel van de zaken op uurtarief wordt afgerekend, komen andere modellen steeds meer voor. Denk aan een abonnement, fixed pricing, prijsplafond en blended rate (waarbij de uren van een stagiair tegen een lager tarief worden gedeclareerd).

    Wet- en regelgeving

    Advocaten zijn verplicht lid van de NOvA. Zij moeten zich houden aan de advocatenwet en de door de orde gestelde eisen. Onder de gedragsregels valt onder andere de geheimhoudingsplicht. Veel advocaten zijn aangesloten bij de Geschillencommissie Advocatuur. Deze onafhankelijke instantie behandelt geschillen over de kwaliteit van de dienstverlening en declaraties. Zowel cliënt als advocaat kunnen een geschil voorleggen. De Rabobank staat achter de eenduidige manier van geschillenbehandeling.

    De Wet Kei (Kwaliteit en Innovatie rechtspraak) die vanaf begin 2017 gefaseerd van kracht was en ervoor moest zorgen dat digitaal procederen mogelijk werd, is stopgezet.

    De wet op de rechtsbijstand regelt dat mensen die geen advocaat kunnen betalen (een deel van) de kosten vergoed krijgen. De Raad voor de Rechtsbijstand regelt dit. De vergoedingen en het maximaal aantal uren dat per zaak wordt vergoed, is de laatste jaren verlaagd. Dit maakt het minder interessant voor een advocaat om toevoegingszaken te doen.

    Aanbod Rabobank

    Rabobank als maatschappelijk partner

    De Rabobank erkent de belangrijke rol van de spelers in de advocatuur voor de maatschappij. Wij werken samen met onder meer brancheorganisaties en marktpartijen.

    Laatste update: december 2019