Huisarts en patiânt in gesprek in behandelkamer

Huisartsen

Verder op deze pagina:

    De huisarts is een medische beroepsbeoefenaar in de eerstelijnszorg. Hij is als poortwachter de belangrijkste schakel in de gezondheidszorg. Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends.

    Aanbod verandert

    Het perspectief voor 2019 is positief. In het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 blijft de huisarts de belangrijkste zorgaanbieder. De zorgvraag in de eerstelijn blijft toenemen terwijl het aanbod in sommige regio’s tegen de grenzen aanloopt.

    Op middellange termijn verwachten we dat huisartsenzorg in grotere praktijken met meer artsen en meer specialismen in steeds grotere werkgebieden wordt georganiseerd.

    De doelstellingen veranderen van genezing naar:

    • Preventie
    • Ondersteunen van zelfmanagement
    • Omgaan met chronische ziekten

    Hierdoor verandert het aanbod van zorg vanuit de huisarts.

    Personeel ondersteunt de huisarts door taakdelegatie, waarbij activiteiten op basis van protocollen worden overgenomen. Daarnaast werken huisartsen steeds meer samen met andere (zorg)verleners, zoals de wijkverpleegkundige, Wmo-consulent en opticien.

    Economie

    De uitgaven aan huisartsenzorg stijgen. In 2018 bedroegen de uitgaven 2.999 miljoen euro. Dat is 3,9% van het totale zorgbudget.

    Duo-praktijken komen nu nog het meeste voor. Solo-praktijken nemen in aantal af. De Rabobank verwacht een toename van groepspraktijken met samenwerking van branches zoals apotheken, fysiotherapeuten en medisch specialisten. Ook wordt de samenwerking met de thuiszorg geïntensiveerd doordat ouderen langer thuis blijven wonen.

    Op middellange termijn veranderen de werkzaamheden van de huisarts vanwege:

    • Andere wijze van bekostiging (van aantal inschrijvingen naar gezondheidsresultaat)
    • Schaalvergroting van huisartsenpraktijken
    • Toename van zorgtaken op wijk- en regioniveau
    • De invloed van e-health

    De vraag naar huisartsenzorg neemt toe door een aantal zaken: vergrijzing, verschuiving van zorg van tweede naar eerste lijn, meer chronisch zieken en hogere eisen van burgers. Het huisartsenaanbod zal sterk wijzigen vanwege de vergrijzing van de beroepsgroep en wordt beperkt door een vast aantal opleidingsplaatsen. Hoewel ruim duizend basisartsen naar die 750 opleidingsplaatsen solliciteren, blijven er toch plekken open na de selectieprocedure. Er is een tekort aan huisartsen in de regio en de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) verwacht binnen 5 jaar zelfs een landelijk tekort. Huisartsen werken bij voorkeur rondom opleidingsplaatsen en in de Randstad.

    De Rabobank verwacht dat de vraag naar zorg van de huisarts de komende jaren stijgt, terwijl het aanbod afneemt. Dit houdt in dat de werkdruk zal toenemen en dat huisartsen gebruik moeten maken van innovatie, ICT en grotere organisatievormen om alle patiënten te kunnen helpen.

    Duurzaamheid

    Het ziekteverzuim neemt toe volgens de LHV. Steeds meer huisartsenpraktijken werken aan de versterking van de vitaliteit van hun relatief oude medewerkers door:

    • Coaching (door collega’s)
    • Bevordering van zijinstromers
    • Verhoging van het opleidingsniveau van huidige medewerkers

    Het opzetten van grotere, nieuwe praktijken vraagt om nieuw vastgoed. Het flexibel, alternatief aanwendbaar en energiebewust bouwen krijgt in deze branche bovengemiddelde aandacht.


    De Rabobank verwacht dat huisartsen beter presteren en makkelijker hun praktijk kunnen overdragen als ze aandacht besteden aan personeelsbeleid en een praktijk opzetten met flexibel inzetbare behandelkamers.

    De doelstellingen veranderen van genezing naar:

    • Preventie
    • Ondersteunen van zelfmanagement
    • Omgaan met chronische ziekten

    Hierdoor gaat het zorgaanbod van de huisarts veranderen.

    "Ouderen doen steeds vaker een beroep op de huisarts."

    Innovatie

    Product-, proces- en sociale innovaties zorgen voor een grote verandering van de functie van huisarts. Innovaties zorgen voor efficiëntere en effectievere bediening van patiënten, waardoor huisartsen op termijn meer patiënten kunnen bedienen.

    • Productinnovaties en e-health zorgen voor meer inzicht bij patiënten in hun eigen gezondheid, waardoor minder contact met de huisarts nodig is.
    • Procesinnovaties voorzien in meer taakdelegatie naar wijkverpleegkundigen en praktijkondersteuners, waardoor deze de reguliere kwartaalconsulten voor chronisch zieken uitvoeren.
    • Sociale innovatie levert andere samenwerkingsverbanden op, zoals versterking van mantelzorg of beweegprogramma’s met fitnesspraktijken.

    Maatschappij

    Nederland vergrijst de komende jaren sterk (Figuur 1). Er is sprake van dubbele vergrijzing, wat betekent dat het aandeel ouderen stijgt en dat deze ouderen steeds ouder worden. Tevens hebben ouderen vaker meer aandoeningen, waardoor men meer beroep doet op de huisarts .

    Er is een tendens vanuit de overheid om meer (zware) zorg thuis en in de buurt (decentralisatie) te organiseren. De gevolgen hiervan zijn een toename van activiteiten van thuiszorg en extramuralisering van huisarts en ziekenhuis.

    Bevolkingsprognose

    Wet- en regelgeving

    De huisarts wordt bekostigd vanuit de basisverzekering. Consulten van de huisartsen vallen niet in de eigen risico, waardoor de vraag naar de zorg van huisartsen niet kan worden gestuurd door aanpassingen van het eigen risico.

    In het Hoofdlijnenakkoord 2019-2022 wordt groei van 2,5% van de omzet toegestaan (excl. inflatiecorrectie).

    Nederlanders zijn vrij om zelf een arts of ziekenhuis te kiezen. Wel zijn de vergoedingen hoger als de verzekerde naar een gecontracteerde aanbieder gaat. Zonder contract wordt 60% tot 80% van het tarief vergoed. De huisarts dient een RGS (Registratie Geneeskundig Specialisten)- en BIG-registratie (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) te hebben.

    Aanbod Rabobank

    Rabobank als maatschappelijke partner

    De Rabobank biedt bancaire diensten in combinatie met een sterk lokaal netwerk en kennis van de markt. De lokale bank investeert in de leefbaarheid in het werkgebied. De Rabobank werkt samen met de LHV, Vereniging Arts en Leefstijl, Stichting Student en Voeding en het Institute for Positive Health.

    Laatste update: februari 2019