Transportupdate augustus 2018

Zelfs hoogconjunctuur helpt transport en logistiek niet

Ondanks de ingezette omzetstijging binnen de sector lopen de rendementen terug. Hierdoor komt de verduurzaming van de markt in gevaar. Het lijkt tijd voor de overheid om duurzamer transport te stimuleren. Tegelijkertijd vraagt de branche om een digitaliseringsslag. In deze kwartaalupdate blikken we terug en kijken we vooruit naar deze ontwikkelingen binnen de markt.

Rendement wegtransport daalt

Sinds twee jaar is sprake van omzetgroei binnen de wegtransport. De totale omzet in het wegvervoer is in het eerste kwartaal van 2018 ten opzichte van een jaar eerder met 5,2% gestegen. Daarvan wordt 2,3% verklaard door prijsstijgingen van transport.

Prijsstijgingen blijken te laag
Als we de toename van de brandstofkosten buiten beschouwing laten, dekt de prijsstijging naar schatting 3,7% van de kosten. De totale marge neemt dus af met 1,4%. Voor ondernemingen die hun brandstofkosten niet volledig kunnen doorbelasten aan de klant is het tekort nog groter.

Ontwikkelingen prijs- en kostenstijgingen 2016-2018

2016 2017 2018
Prijsstijging 0,10% 1,40% 2,30%
Kosten stijging ex. brandstof 1,30% 2,60% 3,7%
Margeontwikkeling -1,20% -1,20% -1,40%

Bronnen: CBS, EVO-Fenedex, NIWO en Rabobank

Nog onvoldoende ingespeeld op krapte arbeidsmarkt
Een tweede uitdaging is de krapte op de arbeidsmarkt. Ondernemers weten het personeelstekort nog onvoldoende door te berekenen in hogere prijzen. Terwijl de (loon)kosten wel gestegen zijn. Vooral in tenders blijven de prijzen gewoonweg te laag. Al met al doet de sector als geheel dus meer voor minder.

Omzetgroei zet door

De verwachting is dat de ingezette omzetstijging het komend jaar blijft aanhouden. Net als de toename in het aanbod van goederen. Een stijging van 3 - 3,5% lijkt voor 2018 realistisch omdat de groei in onderliggende sectoren zoals bouw, retail en horeca, doorzet. Echter, zonder een substantiële prijsverhoging zal deze groei voor de sector weinig opleveren.

Gebrek aan financiële buffer is een uitdaging
De afgelopen jaren zijn de rendementen in de sector al minimaal geweest waardoor de buffers van ondernemers beperkt zijn. Vooral op de middellange termijn schuilt hier een groot gevaar in. Als de prijzen door een afname van de vraag weer dalen, maar de kosten op het huidige niveau blijven, bijvoorbeeld. Een harde sanering en consolidatie van de markt is dan onvermijdelijk. Bedrijven die deze marktverandering overleven zijn de partijen met een goede prijs-kwaliteitverhouding en bedrijven die integraal onderdeel zijn van de supply chain. MKB-partijen zullen slechts overleven in nichemarkten, of door zich aan te sluiten bij branchegenoten.

Verduurzaming in gevaar door afname winstgevendheid
Grote investeringen in duurzame transportmiddelen zijn moeilijk terug te verdienen vanwege de lagere marges. De exploitatiekosten van deze transportmiddelen zijn nu namelijk nog twee tot drie keer hoger ten opzichte van de huidige bestelbussen en vrachtwagens. Om verduurzaming te bereiken, zal dit dus in de prijs berekend moeten worden. En dient de overheid de transitie naar meer duurzaam transport (deels) te faciliteren. Pas dan bereiken we een verschuiving in de markt.

Digitale transformatie: een nieuwe balans tussen proces, mens en techniek
Het verbeteren van marges en het oplossen van het personeelstekort kan niet zonder verdere digitalisering. Veel gehanteerde werkwijzen in de logistiek zijn al tientallen jaren onveranderd. Hierdoor zijn papieren laadbrieven, pakbonnen, in- en uitslagscans nog steeds heel gebruikelijk. Dit kan en moet anders.

Digitalisering is natuurlijk niet een doel op zich, het is een middel om processen te optimaliseren en hierdoor kosten te besparen of kwaliteit te verbeteren. Als gevolg van deze digitale transformatie krijgt de mens wel een andere rol binnen het proces.

Meer weten over digitalisering binnen de markt? Bezoek gratis onze Rabo Werkplaats Digitalisering op verschillende locaties in het land. Kom langs en ontdek zelf hoe automatisering tot kostenbesparing kan leiden.

Meld je aan op rabobank.nl/groei

Logistiek vastgoed is hot

De krapte op de arbeidsmarkt treft ook de logistieke vastgoedmarkt. Daarom wordt gezocht naar nieuwe vastgoedoplossingen. Enerzijds wordt er nieuw gebouwd, anderzijds komt steeds meer ouder vastgoed beschikbaar voor herontwikkeling. Deze ontwikkelingen leiden potentieel tot overcapaciteit.

Veranderend distributiemodel
De uitbreidingstrend binnen het logistiek vastgoed betekent veranderingen in het distributielandschap. Kleinere distributiecentra of zogeheten crossdocklocaties verhuizen naar de rand van de stedelijke gebieden. Daarvandaan worden goederen overgeladen van vrachtwagens in kleinere, emissieloze voertuigen. We zien ook steeds vaker dat supermarkten een functie als distributiecentra aannemen. Bij toekomstige vastgoedontwikkeling dient rekening gehouden te worden met deze veranderingen in het landschap.

Cityhub
Een mooi voorbeeld van duurzame logisitiek is Cityhub. Dit bedrijf bundelt goederenstromen van verschillende ondernemingen op één locatie aan de rand van de stad. En legt de last-mile af met duurzame transportmiddelen.

Ontdek Cityhub

Verschuiving naar spoorvervoer

Goede verbinding van essentieel belang
Voor de concurrentiepositie van de Nederlandse havens is een goede verbinding met het achterland van essentieel belang. De laatste jaren lag de focus voornamelijk op de binnenvaart en het wegtransport. Het gebruik van het spoor kreeg de laatste jaren beperkte aandacht, terwijl het potentieel hoog is. Het is namelijk milieuvriendelijk en veilig. Bemoedigend is wel dat de Rotterdamse Haven heeft aangegeven meer naar spoorvervoer toe te willen.

Nieuwe kansen voor het spoorvervoer
Als gevolg van het upgraden van de spoorverbinding tussen Zevenaar en Oberhausen (zgn. “Derde Spoor”), de stremming op het spoor in Rastatt (Duitsland) en het afgenomen kolengebruik door Duitse energiecentrales zijn de spoorwegvolumes het afgelopen jaren afgenomen.

Het einde van de stremmingen, de toegenomen dieselprijzen, de schaarste in het wegtransport en de toenemende congestie maken dat railvervoer nu een reëel alternatief is voor wegvervoer. Voor sprake is van een echte verandering zullen eerst een paar problemen opgelost moeten worden. De gebruiksvergoeding moet in lijn komen met de omliggende landen en er zal geïnvesteerd moeten worden in één Europees veiligheidssysteem (ERMTS).

Doorbraak voor spoorwegverkeer
Gelukkig hebben de Nederlandse overheid en de Europese Commissie stimuleringsmaatregelen aangekondigd. Het is alleen de vraag of dit voldoende is om een doorbraak te forceren.

Contact

Rabobank