Legpluimveehouderij

Legpluimveebedrijven richten zich op het fokken en houden van pluimvee, en het opfokken en/of houden van leghennen.

Voor deze branche deelt de Rabobank recente cijfers en trends. We bespreken de ontwikkelingen op het gebied van:

Sector heeft voldoende perspectief

Visie korte termijn
De vraag naar eieren groeit de komende jaren door met circa 1,8% per hoofd van de bevolking in de EU.

Eieren profiteren van:

  • de trend naar gezondere voeding (weinig calorieën)
  • de brede toepasbaarheid
  • de gemakkelijke bereiding
  • de lage prijs
  • het feit dat eieren geen geloofsbeperkingen kennen

De wereldwijde trend verschuift naar cage-free. Scharrel is hierbij een alternatief. In de Nederlandse retail wordt scharrel 1 ster beter leven de standaard.

Het aandeel vrije uitloop en bio in de West-Europese retailverkopen groeit snel. Dit segment vraagt echter ook om balans in vraag en aanbod, om het gewenste prijsniveau in stand te houden. Dit vereist ketenregie, die kan worden vormgegeven door de grotere pakstations (meer dan 500 miljoen eieren). Vooral het middensegment (50-500 miljoen eieren) kan de retail steeds lastiger bedienen. In dit segment speelt regionale verkoop een belangrijke rol.

Visie lange termijn
De legpluimveesector heeft volgens de Rabobank voldoende perspectief.

Voorwaarde is dat de sector:

  • transparanter wordt
  • proactief acteert op de vraag naar meer dierenwelzijn
  • de uitstoot van ammoniak en fijnstof verlaagt

De sector moet zich primair richten op consumentenvoorkeuren in Noordwest-Europa, die bewegen naar scharrel plus, vrije uitloop en biologisch. De scharrelhouderij kan haar positie binnen de rest van Europa verstevigen door snel in te spelen op de cage-free trend.

Het aandeel verwerkte eieren neemt toe, zodat een deel van de scharrelsector zich hier met lage kosten op kan richten. De kooibedrijven krijgen het lastig in Noordwest-Europa. In Nederland is de groei beperkt, doordat de omvang is gebonden aan productierechten.

Toekomstgerichte ondernemers
De Rabobank is bereid financieringsaanvragen te faciliteren, mits duurzaamheid, dierenwelzijn, vakmanschap en ondernemerschap, en voldoende veerkracht aanwezig zijn om in te spelen op prijsvolatiliteit en veranderingen in de markt. Toekomstgerichte ondernemers investeren op een bovenwettelijk niveau.

Cijfers Nederlandse legpluimveehouderij

De Nederlandse legpluimveehouderij bestond in 2017 uit 890 legpluimveebedrijven met 34,8 miljoen leghennen, die op jaarbasis circa 10,5-11 miljard eieren produceren. Daarnaast waren er 170 opfokbedrijven met 11,6 miljoen opfokplaatsen.

Export
De Nederlandse export van consumptie-eieren vertegenwoordigde in 2017 502 miljoen euro, terwijl voor 223 miljoen euro werd geïmporteerd.

Van de totale export van consumptie-eieren gaat circa 90% naar de EU. Duitsland is de belangrijkste exportbestemming, met 53% van het beschikbare volume.

Economie

De laatste jaren stijgt de vraag naar en de productie van eieren. Het hoofdelijk gebruik in de EU ligt rond de 213 stuks per jaar. In Nederland ligt dat boven de 200 eieren. Hiervan wordt 65 tot 70% uit de dop geconsumeerd, en het overige gedeelte in bewerkte vorm.

In de belangrijkste exportmarkt, Duitsland, neemt de vraag naar eieren van hoge kwaliteit (zoals biologische en vrije-uitloopeieren) gestaag toe. Nederland kan in die behoefte voorzien, maar ondervindt ook concurrentie van met name Polen en België.

De sector heeft hoge investeringen achter de rug in verband met het EU-kooiverbod dat in 2012 is ingegaan. De kostprijs van het EU-ei is gestegen, wat leidt tot een slechtere concurrentiepositie op mondiaal niveau. Dit biedt wel extra kansen voor het scharrelei, dat nipt duurder is.

Door de marge druk in Europese markt voor kooi eieren vindt er een versnelde omschakeling naar alternatieve productie plaats in de grotere productielanden (o.a. Spanje, Frankrijk, Polen). Dit verhoogt de concurrentiedruk in de Europese markt voor scharreleieren.

Duurzaamheid

Dierenwelzijn

  • De vraag naar vrije-uitloop- en bio-eieren stijgt.
  • De verkoop van duurzame eieren in het supermarktkanaal is in 2016 met 10% gestegen.
  • Sinds 2012 geldt het kooiverbod en vanaf januari 2019 geldt het verbod op snavelbehandeling. De Duitse retailmarkt vraagt nu al om eieren van onbehandelde hennen.
  • Mondiaal speelt de trend cage-free. Nederland heeft hierin een voorloperspositie.

Impact op milieu en omgeving

  • Het verlagen van emissies (NH3 en fijnstof) is key.
  • Er is een toename van methoden van energiebesparing, zoals zonne-energie.
  • De vogelgriepdreiging eist een hoge biosecuritystandaard.

Voedselveiligheid

  • Het voorkomen van salmonellabesmetting vraagt om vaccinatie.

Innovatie

Innovatie op het gebied van techniek en automatisering is belangrijk in de legpluimveehouderij.

Te denken valt dan aan (nog) betere procesbesturing voor:

  • klimaat
  • voer
  • licht
  • eierverzameling
  • mestverwerking

Daarnaast is innovatie in de techniek van fijnstofreductie noodzakelijk.

Maatschappij

Een belangrijke trend is maatschappelijke aandacht voor dierenwelzijn. Toename hiervan vergroot de sociale acceptatie. Er is zorg over uitstoot van fijnstof en ammonia, en de impact daarvan op de volksgezondheid.

Door de concentratie van intensieve veehouderijbedrijven in met name Noord-Brabant en Gelderland is de maatschappelijke weerstand gegroeid. In Noord-Brabant gelden aanvullende maatregelen om bedrijfsontwikkeling mogelijk te maken, de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV).

In Gelderland wordt het Gelders Plussen Systeem (GPS) gehanteerd, waarbij ondernemers bij bedrijfsontwikkeling 8% van de bouwsom extra moeten investeren in bovenwettelijke maatregelen.

Wet- en regelgeving

De overheid drukt op verschillende manieren haar stempel op de pluimveesector.

  • Meer aandacht voor dierenwelzijn en duurzaamheid.
  • In 2027 moet de fijnstofuitstoot met 50% zijn gereduceerd. Bij nieuwe bedrijven is dit 70%.

Aanbod Rabobank

Rabobank als maatschappelijk partner
De Rabobank heeft goede banden met sectororganisaties, zoals de:

  • Land- en Tuinbouworganisatie (LTO)
  • Nederlandse Organisatie van Pluimveehouders (NOP)
  • Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP)

Ook onderhouden we intensieve contacten met Dutch Poultry Centre (DPC), waarin de toeleverende industrie is vertegenwoordigd.

De Rabobank is betrokken bij de organisatie van het Nationaal Pluimveecongres.

Relevante externe contacten

Naam organisatie Website Type
Nederlandse Organisatie Pluimveehouders (NOP)

www.boerderij.nl/pluimvee
houderij/nop/
 

belangenbehartiging en beleidsvraagstukken
Algemene Nederlandse Vereniging van Eierhandelaren  (Anevei)

www.anevei.nl

 

belangenbehartiging
Nederlandse Vakbond Pluimveehouders

www.nvpluimveehouders.nl

 

belangenbehartiging en beleidsvraagstukken
Brancheorganisatie AVINED

www.avined.nl

marktinformatie en regelgeving
Praktijkonderzoek Veehouderij (Wageningen UR) Praktijkonderzoek Veehouderij onderzoek en technische economische gegevens

AVINED (platform pluimveesector), OVONED (eierkolom) en PLUIMNED (pluimveevleeskolom) zijn opgericht om de belangrijkste collectieve zaken voor de pluimveesector uit te voeren.

Laatste update: januari 2018

Gerelateerde branches

Houderij van vleeskuikenouderdieren

Melkveehouderij

Vleespluimveehouderij

Contact

Rabobank