Modelovereenkomst voor zzp’ers, dit moet je weten
Werk je als zzp’er? Dan moet je dit weten over modelovereenkomsten. Als zzp'er wil je er zeker van zijn dat je echt als zelfstandige werkt. Dit is belangrijk voor de Belastingdienst, omdat het invloed heeft op jouw belasting en rechten. Ook voor je opdrachtgever is het belangrijk om dit te weten.
Wat is een modelovereenkomst voor zzp’ers?
De Belastingdienst worstelt al jaren met de aanpak van schijnzelfstandigheid onder zzp’ers. Dit zijn zelfstandige ondernemers die eigenlijk alleen op papier zelfstandig zijn. Ze werken voor één of enkele opdrachtgevers en doen eigenlijk niets anders dan de medewerkers die in loondienst zijn.
In 2016 voerde de Belastingdienst modelovereenkomsten in om een samenwerking tussen een organisatie en een zzp’er schriftelijk vast te leggen. Deze modelovereenkomsten zijn per sector opgesteld. Zzp'ers en bedrijven kunnen de contracten downloaden, invullen en (her)gebruiken.
Modelovereenkomst voor zzp’ers te gebruiken tot 2030
Toch bleken de modelovereenkomsten niet helemaal goed te werken. Afspraken werden op papier gemaakt, maar niet in het echt nageleefd. Met als resultaat: vanaf september 2024 keurt de Belastingdienst geen nieuwe modelovereenkomsten meer goed.
Rechters kijken vooral naar hoe je echt werkt. Niet naar wat er op papier staat. Heb je al een goedgekeurde modelovereenkomst? Die kun je gewoon blijven gebruiken. Maar let op: ook dan kan er toch sprake zijn van een dienstverband.
Heb je toch nog een modelovereenkomst nodig?
Je vindt ze op de website van de Belastingdienst. Er zijn algemene voorbeelden, maar ook voorbeelden voor specifieke branches. Modelovereenkomsten die op 6 september 2024 al waren goedgekeurd, blijven geldig. Deze mogen nog gebruikt worden tot en met 2029.
Strengere controles in 2026
In 2025 ging de Belastingdienst weer handhaven. In 2026 zet de Belastingdienst de handhaving van de Wet DBA voort. Net als in 2025 ligt de focus op correctie via naheffingen en niet op verzuimboetes.
Wetsvoorstel: Wet VBAR
Naast de strengere handhaving van de Wet DBA ligt er sinds juli 2025 ook een nieuw wetsvoorstel bij de Tweede Kamer: de Wet VBAR (Wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden). Deze wet moet duidelijker maken wanneer iemand echt zelfstandig werkt en wanneer er sprake is van een dienstverband.
De Wet VBAR geeft meer houvast bij het beoordelen van het gezagscriterium: ben je vrij om zelf je werk in te richten of stuurt de opdrachtgever jou aan? De wet kijkt ook naar ondernemerschap: werk je voor eigen rekening en risico, heb je meerdere opdrachtgevers en regel je zelf je verzekeringen?
Er is daarnaast een minimum uurtarief van € 36 tot € 38 voorgesteld. Verdient de zzp’er minder dan dit bedrag? Dan mag de Belastingdienst aannemen dat deze persoon in loondienst werkt, tenzij bewezen kan worden dat er sprake is van zelfstandigheid.
Dit bedrag is nog niet definitief, maar vormt een belangrijke stap richting meer duidelijkheid over wanneer iemand als zelfstandige wordt aangemerkt.
Let op: het wetsvoorstel is nog niet definitief en moet nog worden goedgekeurd. Pas als de Wet VBAR ingaat zal er een minimum uurtarief gelden voor zzp’ers. Op z’n vroegst is dat dus vanaf 1 juli 2026.
Schijnzelfstandigheid in 2026
De Belastingdienst heeft sinds 2016 geen boetes of naheffingen opgelegd aan opdrachtgevers of zzp’ers die mogelijk niet voldoen aan de regels van de Wet DBA. Alleen bij duidelijke gevallen van kwaadwillendheid wordt er opgetreden.
Let op: in 2026 blijft de Belastingdienst handhaven op de Wet DBA, maar geldt er nog een gedeeltelijke ‘zachte landing’. Vanaf 1 januari 2026 kunnen belastinginspecteurs naheffingen opleggen bij schijnzelfstandigheid maar nog geen verzuimboetes.
Deze ondernemers delen tips over schijnzelfstandigheid
Ben jij zzp’er of huur je vaak zzp’ers in? Dan ken je vast de strengere controles op schijnzelfstandigheid vanuit de wet DBA. Jessy van The Tattoo Temple werkt veel met freelancers. In Blik op de Zaak krijgt ze tips van andere ondernemers over de Wet DBA. Benieuwd naar hun tips?
