Balans lezen van je bedrijf

Zo lees je de balans van een bedrijf

De balans is het belangrijkste onderdeel van de boekhouding. Daarmee zie je in één overzicht wat de bezittingen en schulden zijn en hoe hoog het eigen vermogen is.

De balans opmaken

De balans is altijd een momentopname. De balans die een bedrijf vandaag opmaakt, ziet er vrijwel altijd anders uit dan die van een maand geleden. Veel bedrijven maken eens per jaar een balans op, als verplicht onderdeel van de jaarrekening. Daarbij gaat het dan om de financiële situatie op 31 december. Maar je kunt een balans dus feitelijk op elk moment in het jaar opmaken.

Contract

De balans: een introductie

De balans heeft altijd een linker- en rechterkant. Links is de debetzijde en staan de bezittingen van de onderneming, die noemen we de activa. Rechts is de creditzijde, hier zien we het eigen vermogen en de schulden die je nog moet betalen, de passiva.

Debet en credit zijn afgeleid van het Latijn. Debet betekent zoiets als ‘hij moet betalen’, credit staat voor ‘hij leent uit’. Daaraan valt al een beetje af te leiden op welke plek de debiteuren (van wie je nog geld krijgt) en crediteuren (die je nog moet betalen) komen te staan. De debiteuren staan bij debet, de crediteuren bij credit.

Balansposten en balanstotaal

Aan beide zijden van de balans zijn zogeheten balansposten opgenomen. Tel je die aan één zijde bij elkaar op, dan krijg je het balanstotaal. Die zijn links en rechts - het woord zegt het al - in balans. Ze komen altijd op precies hetzelfde bedrag uit. Blijkt dat niet het geval, dan is ergens bij het berekenen een foutje gemaakt.

Begrippen bij debet

Vaste activa: als je alle balansposten lukraak onder elkaar zet, dan wordt een balans al snel moeilijk leesbaar. Daarom worden meestal tussenkopjes gebruikt. Vaste activa is zo'n tussenkopje. Dit gaat over de investeringen van een bedrijf, zoals gebouwen, transportmiddelen, machines en inventaris. Allemaal zaken die langer in de onderneming blijven.Vlottende activa: dit wordt ook wel aangeduid als kortlopende vorderingen. De ondernemer verwacht deze binnen een jaar te ontvangen. Daarbij kun je denken aan voorraad dat nog moeten worden verkocht, btw die het bedrijf nog terugkrijgt van de Belastingdienst en debiteuren die de factuur nog moeten betalen. Liquide middelen: dit zijn de bankrekeningen van het bedrijf en een eventueel bedrag in de kas. Er gaat vrijwel altijd geld in en uit het bedrijf, daarom staat deze balanspost meestal onderaan de debetzijde. Niet-materiële zaken: die vind je op de debetzijde van een balans. Denk aan een vergunning, patent of goodwill. Het is overigens wel een uitdaging om dit soort posten in geld uit te drukken.

Begrippen bij credit

Lang vreemd vermogen: dit wordt ook wel aangeduid als langlopende schulden. Dit zijn de schulden waarvan de terugbetalingstermijn minimaal een jaar duurt. Deze balanspost staat altijd boven het kort vreemd vermogen. Dat kan bijvoorbeeld een hypothecaire lening zijn.Kort vreemd vermogen: dit wordt ook wel aangeduid als kortlopende schulden. Dit zijn de schulden die het bedrijf binnen een jaar moet betalen. Denk aan crediteuren, een belastingschuld en een rekening courant krediet. Met een rekening courant krediet kun je binnen een limiet rood staan op je betaalrekening. Hier lees je meer. Voorzieningen: deze term kun je op de creditzijde van een balans tegenkomen. Het is geen echte schuld, maar een verwachte financiële verplichting in de toekomst. De omvang valt nog niet helemaal vast te stellen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan pensioen of het groot onderhoud van een bedrijfspand.

Balans: het eigen vermogen

Aan de creditzijde vind je zoals gezegd ook het eigen vermogen. De balans laat goed zien hoe het eigen vermogen zich ontwikkelt. Maakt een bedrijf winst, dan neemt het eigen vermogen toe. Bij verlies gaat het eigen vermogen omlaag. Je vindt deze balanspost aan de rechterzijde van de balans, boven de passiva. Het is de schuld van de onderneming aan de eigenaar of eigenaren. Het eigen vermogen is het verschil tussen de bezittingen (activa, links op de balans) en schulden (passiva, rechts op de balans)

Een simpele formule dus: bezittingen - schulden = eigen vermogen.

Afname eigen vermogen

Het bedrijf lijdt verliesDe eigenaar hevelt zakelijk kapitaal over naar de privérekeningEr is winst uitgekeerd (dividend)Goederen zijn afgeschreven

Toename eigen vermogen

Het bedrijf maakt winstDe eigenaar hevelt privékapitaal over naar de zakelijke rekening

Balans: een voorbeeld

Debet (activa)
Credit (passiva)
Vaste activaEigen vermogen€100.000
Bedrijfspand€140.000Lang vreemd vermogen
Transportmiddelen€20.000Hypothecaire lening€150.000
Inventaris€20.000Kort vreemd vermogen
Vlottende activaCrediteuren€20.000
Voorraad€15.000Rekening courant krediet€10.000
Debiteuren€35.000
Liquide middelen
Bank€50.000
Totaal€280.000Totaal€280.000