Natuurspeelplaats en boomgaard Gieterveen

29 maart 2023 12:00

Aan de rand van Gieterveen, bij de beek, ligt sinds kort een fruitboomgaard. Daarbij ligt een veldje, omgeven door verschillende soorten vruchtdragende struiken en met enkele notenbomen. Hier komt een kikkerpoel. Aan de overkant van de beek ligt een perceel bos. Dat wordt een speelbos voor kinderen. Zo wordt dit een aantrekkelijk plekje voor het hele gezin. “Het wordt een prachtig mooi gebied”, zegt Diena Pepping, één van de initiatiefnemers van het plan.

Een mooi plekje om te spelen en fruit te plukken

Het plan kreeg mede vorm dankzij de deskundigheid en het netwerk van de Gieterveense ecoloog Carolien van der Ziel, die als vrijwilliger haar steentje bijdraagt. De ongeveer dertig are grote boomgaard telt zo’n dertig fruitbomen, zoals handpeer, kweepeer, kers, mispel, pruim en appel. De vruchten mogen geplukt worden. De gaard is vanaf de openbare weg bereikbaar via een grasveldje met een bankje onder de tamme kastanje en walnotenboom, met aan de rand struiken met fruit zoals bessen en frambozen. Op dit grasperceel willen de initiatiefnemers ook een kikkerpoel laten aanleggen.

Aan de overkant van de beek - waarin onder meer bevers leven - ligt een klein bosperceel, het Waterschapsbos. In dat bos zijn vele bomen gekapt. Ze worden vervangen door een veelheid aan inheemse soorten, zodat er mooie biodiversiteit ontstaat. Er komen onder meer haagbeuken, gladde iepen, gewone vogelkers, rode kornoelje, fladderiep, wilde appel en peer, zoete kers, winterlinde tweestijlige meidoorn en Spaanse aak. De jonge bomen zijn al aangeschaft en op een tijdelijke locatie geplant in afwachting van definitieve aanplant. “Na de houtkap zitten de stobben nog in de grond”, vertelt Pepping. “Er is al een poging gedaan om de stobben te frezen, maar de ondergrond was nog te drassig voor de zware machines die deze klus moeten klaren. We verwachten dat dit werk uiterlijk komende zomer gedaan kan worden, waarna de nieuwe bomen snel op de definitieve plek geplant kunnen worden.”

Speeltoestellen

In het bos worden niet alleen vele bomen geplant, het wordt ook ingericht als speelbos voor kinderen. Er worden in eerste instantie vijf speeltoestellen geplaatst. Het gaat om houten speeltoestellen van een zeer robuuste kwaliteit, die voldoen aan alle vereisten zodat kinderen er veilig kunnen spelen. Het speelbos is bereikbaar vanaf de openbare weg. Daarnaast is het de bedoeling dat er een ‘pad’ over het water van de beek wordt gerealiseerd in de vorm van staande stammen in het water. “Van stam naar stam naar de overkant springen, ook dat is natuurlijk hartstikke leuk en spannend voor de kinderen”, zegt Pepping. “Bij aanleg en onderhoud willen wij het liefst zo veel mogelijk mensen uit ons dorp betrekken, vrijwilligers die af en toe meehelpen met aanleg en onderhoud zijn welkom.”

Hoogstam Fruitbrigade

De Gieterveense raakte betrokken bij dit project als lid van snoeiclub De Hoogstam Fruitbrigade. “Daarvan ben ik voorzitter, secretaris en penningmeester”, grapt ze. Ze legt uit dat die club geen formele rechtsvorm heeft. “De gemeente Aa en Hunze plantte zo’n veertig jaar geleden in Gieterveen langs de openbare weg tientallen hoogstam fruitbomen, met name perenbomen. Nou is het met fruitbomen - anders dan met gangbare bomen langs de weg als beuken, wilgen, eiken en berken - zo dat die flink wat onderhoud vergen. Vooral het snoeien van fruitbomen vereist kennis van zaken, wil je ervoor zorgen dat de bomen ook daadwerkelijk flink wat vruchten dragen.

Voor het snoeien en bemesten van de fruitbomen langs de openbare weg werd de snoeiclub in het leven geroepen. De vrijwilligers kregen daarvoor training van instructeurs met kennis van zaken. Door vakkundige snoei en bemesting gingen de perenbomen flink wat vruchten dragen. De snoeiclub mocht dit fruit plukken en verkopen. De opbrengst van de perenverkoop ging naar het Gieterveense verenigingsleven.

In de loop der tijd groeiden de fruitbomen meer en meer. Er gingen dikke takken in de weg hangen en bij sommige bomen namen onbekenden zelf de zaag ter hand om - zonder kennis van zaken - takken af te zagen. Daarom is besloten om het bomenonderhoud langs de openbare weg terug te stoten naar de wegbeheerder, de gemeente Aa en Hunze. Wel wilden de zeven leden van de snoeiclub graag actief blijven. Daarom ontstond het plan om aan de rand van het dorp, aansluitend op het natuurgebied in het stroomdal van de Hunze, een boomgaard aan te leggen. “Dit liep een beetje uit de hand, helemaal toen wij het aanbod van het waterschap accepteerden om ook iets met het Waterschapsbos te gaan doen”, legt Pepping uit. “Het idee van een speelbos is natuurlijk prachtig, maar we schrokken ons een hoedje toen wij hoorden wat de kosten daarvan zijn. Vooral omdat het moet gaan om speeltoestellen die gegarandeerd veilig zijn en dit op lange termijn ook blijven, ging het om een investering van enkele tienduizenden euro’s.”

Fondsen

Aangezien de snoeiclub geen rechtsvorm had, was aanvragen van een eigen bankrekening lastig. En dit was wel nodig om in aanmerking te kunnen komen voor subsidies en bijdragen uit verschillende fondsen. Hiervoor kreeg de snoeiclub medewerking van stichting Dorpsbelangen Gieterveen. Dankzij deze samenwerking kon de snoeiclub voor de realisatie van natuurspeelplaats en boomgaard een beroep doen op het gebiedsfonds, waarin geld zit uit de opbrengst van windmolens in de regio. Uit dat fonds kreeg de club een bijdrage van vijftienduizend euro. Uit zowel het fonds Rabobank coöperatief dividend als het Oranjefonds kwamen bijdragen van vijfduizend euro en de gemeente droeg vijfentwintighonderd euro bij. “Hiermee kunnen wij veel van onze plannen realiseren”, zegt Pepping. “Bovendien lopen er nog enkele aanvragen. Hoe meer middelen, hoe meer we kunnen doen. Ook is het belangrijk om budget te houden voor onderhoud in de toekomst. We kunnen veel zelf doen, maar zullen ook af en toe externe professionals moeten inschakelen. We gaan er een prachtig mooi gebied van maken.”


tekst: Jan Johan ten Have
fotografie: Aernout Steegstra

Coöperatief Dividend

Heb je ook een vernieuwend initiatief dat bijdraagt aan duurzame ontwikkeling in regio Assen en Noord-Drenthe?

Kijk hier voor de voorwaarden en meer informatie