Kassen in regio Oostland voortaan verwarmd met aardwarmte

Warmtecoöperatie Centraal Oostland is een vereniging van glastuinbouwondernemers uit Bleiswijk. De aangesloten bedrijven zijn verbonden via een warmtenet: een ondergronds leidingennetwerk dat warmte naar de kassen brengt.

Tot nu toe stroomt er restwarmte door die pijpleidingen. Deze warmte is afkomstig van de verbranding van huisafval en gasgestookte energiecentrales. ‘Het is een efficiënte manier van verwarmen’, zegt Paul Zantman, bestuurslid van warmtecoöperatie Centraal Oostland. ‘Maar het sluit niet aan bij de klimaatdoelen voor op langere termijn.’ De warmtesector moet namelijk geleidelijk minder CO₂ uitstoten en in 2050 zelfs CO₂-vrij zijn.

Daarom stapt de coöperatie over op geothermie: het winnen van warmte uit diepe lagen van de aarde. Via geboorde putten wordt warm water omhooggehaald en via het warmtenet naar de kassen geleid. De aanleg van de warmteputten ligt in handen van de externe partij 85DR. De coöperatie is de schakel tussen deze partij en de kwekers. ‘Het gaat om contracten van vijftien jaar en investeringen van tientallen miljoenen euro’s’, zegt Paul. ‘Dat vraagt om goede organisatie en zorgvuldige afspraken. Als individuele kweker kun je zo’n traject niet dragen.’

Niet elk glastuinbouwgebied is geschikt voor aardwarmte, maar Centraal Oostland heeft een aantal belangrijke voordelen. De bodem heeft lagen waarin water wordt vastgehouden, iets wat niet overal in Nederland zo is. Op twee tot vier kilometer diepte is dat water al warm genoeg, waardoor extreem diepe en dure boringen niet nodig zijn. Bovendien ligt een groot deel van het warmtenet al in de grond. Bestaande leidingen kunnen opnieuw worden gebruikt, wat de overstap makkelijker maakt. ‘Met geothermie kunnen we ons als regio onderscheiden’, zegt Paul. ‘Onze producten worden straks geteeld met lokale, duurzamere warmte. Daarmee laten we zien dat we het milieu serieus nemen en investeren in de toekomst.’

Het gebruik van geothermie heeft wel wat voeten in de aarde. Omdat de temperatuur van het water wat lager is, moeten kwekers meer warm water gebruiken om de kas op temperatuur te houden. Toch is Paul positief: ‘Op de lange termijn kan aardwarmte leiden tot lagere energiekosten en meer zekerheid voor de kwekers. In combinatie met de milieuwinst is dat een investering die zich terugbetaalt. We moeten dus wel slimmer omgaan met onze warmte.’

Eén van die manieren is een online platform waar leden warmte met elkaar kunnen uitwisselen. Als een kweker tijdelijk minder warmte gebruikt, bijvoorbeeld tijdens een teeltwissel, kan die de warmte aanbieden. Andere kwekers doen een bod als zij extra warmte nodig hebben. Via het platform wordt de prijs bepaald. De warmte gaat daarna via het warmtenet naar de juiste plek. Zo gaat er zo min mogelijk warmte verloren en wordt het netwerk efficiënter benut.

Om de overstap op aardwarmte zo soepel mogelijk te laten verlopen, heeft de warmtecoöperatie juridische hulp ingeschakeld. Dankzij een donatie van 10.000 euro uit het Rabo Impactfonds kon een gespecialiseerde advocaat de contracten met de warmteleverancier zorgvuldig controleren en de coöperatie begeleiden richting ondertekening. ‘Voor onze leden is het belangrijk dat alles klopt. Deze bijdrage hielp enorm om dat goed te regelen, zonder dat de kosten te zwaar op hen drukten.’

Ook vanuit Rabobank wordt het belang van dit project benadrukt. Mario van Vliet, ledenraadslid van Rabobank Zuid-Holland Midden, ziet de donatie als een investering in de toekomst van de regio. ‘De glastuinbouw staat voor een grote verduurzamingsopgave. Warmtecoöperatie Centraal Oostland laat zien hoe ondernemers samen verantwoordelijkheid nemen en vooruitkijken. Met deze bijdrage uit het Rabo Impactfonds ondersteunen we niet alleen de energietransitie, maar ook de kracht van samenwerking in de regio.’

Als coöperatieve bank investeert Rabobank een deel van de winst in maatschappelijke en/of innovatieve projecten van verenigingen, stichtingen en organisaties uit de omgeving. Bij voorkeur projecten die grote maatschappelijke impact hebben en aansluiten bij de Energietransitie, de Voedseltransitie of Financieel Gezond Leven. Meer informatie over het Rabo Impactfonds of een aanvraag indienen? Kijk dan op www.rabo.nl/lh/impactfonds.