Afrika | Kleinschalige boeren

Kennis = welvaart voor Oegandese boerencoöperaties


‘Boeren die hun kennis en capaciteit bundelen zijn samen sterk. Daarom leert het Agribusiness Development Center (ADC) boerencoöperaties over hun markt, management, financiën en wet- en regelgeving. En wij zien: die kennis brengt boeren stabiliteit en welvaart’, vertelt Katia Mugenzi, van ADC in Oeganda.

Smallholder farmers in training at ADC in Uganda

Boerencoöperaties zijn in een land als Oeganda absolute noodzaak, vindt Mugenzi: ‘In een coöperatie staan boeren samen sterker. Door hun productie samen te voegen, hebben ze een sterkere onderhandelingspositie, betere toegang tot markten en krijgen ze gemakkelijker een financiering. En als geregistreerde coöperatie kunnen ze ook een beroep doen op overheidssteun in Oeganda.’ Maar dit lukt alleen als ze weten hoe je een coöperatie effectief bestuurt. Daarom richtte Rabo Foundation samen met partnerbank DFCU in 2017 het ADC op. Via trainingen leert ADC Oegandese boerencoöperaties succesvol ondernemen.

Stabiel en zelfstandig

Op loopafstand van hun eigen boerderij kunnen boeren deze trainingen volgen. ADC maakt trainingen op maat: in hun eigen taal en op hun eigen niveau. In zo’n zes weken tijd in sessies van drie uur per week leren ze meer over managementvaardigheden, financieel management en coöperatief besturen. Mugenzi: ‘De boeren die wij trainen zijn lid van een coöperatie. Ze komen dan ook vaak bij ons via Rabo Foundation. Het is geen verplichting, maar Rabo Foundation heeft hen vaak al een lening verstrekt. Zo niet, dan dragen wij ze na de trainingen voor aan Rabo Foundation. Het idee is dat ze dan zo zelfstandig kunnen worden dat ze daarna een financiering via een commerciële partij als de Oegandese DFCU Bank kunnen krijgen.’

Groeiende coöperaties

Maar liefst 63% van de Oegandezen werkt in de landbouw. ‘Daarom is de groei van de coöperaties ook een van ADC’s doelen, want zo kunnen we steeds meer boeren aan een stabiel bestaan helpen’, legt Mugenzi uit. ‘We zien gelukkig dat coöperaties die we helpen, sterk groeien in ledenaantal en productie. Een mooi voorbeeld is het Bugerere Dairy Cooperative. Anderhalf jaar geleden bestond zij uit 230 leden, nu 400. Zij produceerde voorheen 2.000 liter melk per dag, inmiddels is dat 5.000 liter. Ook zien we coöperaties, vooral van koffieboeren, die door groei en kennis hun product kunnen exporteren. En zo krijgen ze een steviger positie in de markt.’

Toegankelijk platform

ADC wil ook zoveel mogelijk mensen bereiken. ‘Na afloop van de trainingen houden we met een mentorprogramma contact met coöperaties en begeleiden we ze bijvoorbeeld bij het maken van een businessplan. En ADC ontwikkelt een e-learningplatform. Boeren kunnen video’s en infographics in hun eigen taal bekijken en lessen volgen in hun eigen tempo. Het platform wordt heel toegankelijk via smartphones en computers in nog op te zetten learning hubs. Zo hopen we vrouwen en jongeren beter te bereiken, want het is moeilijk om hen te betrekken bij de fysieke trainingen. Verder maken we met onze partner SIMU+ gesproken lessen die mensen telefonisch kunnen beluisteren: daarmee vergroten we ons bereik nog verder.’

ADC en corona

Inmiddels heeft het ADC 7.758 boeren binnen 114 coöperaties getraind. In 2022 willen ze 375 coöperaties hebben getraind. Helaas overviel het coronavirus ook Oeganda. Het land is sinds 31 maart in volle lockdown. Mugenzi: ‘Onze trainingen staan nu natuurlijk stil. Maar we zien wel kansen om de boeren die wij kennen zo goed mogelijk te informeren. We herhalen via sms’jes in hun lokale taal hoe belangrijk het is dat ze zich aan de maatregelen houden. En dat ze hun spaargeld nu echt alleen voor essentiële zaken moeten gebruiken – omdat we niet weten hoe lang deze situatie nog duurt. Zo proberen wij als vertrouwde organisatie ook nu ons steentje bij te dragen.’