Beleggen in tijden van geopolitieke onrust: behoedzaam en wendbaar blijven

President Trump is ingegaan op het Pakistaanse bemiddelingsvoorstel om zijn deadline richting Iran met twee weken te verlengen. De bedoeling is om diplomatieke ruimte te creëren en een verdere escalatie te voorkomen. In de tussentijd kan er onderhandeld worden over het tienpuntenplan van Iran.

Hoewel er nu een tijdelijk staakt-het-vuren van kracht is en de Straat van Hormuz weer opengaat, is het bestand broos. De posities van Iran en de VS liggen ver uit elkaar. Een duurzaam einde van de oorlog is nog niet in beeld.

Bovendien zijn de bredere economische verstoringen niet ineens voorbij. Die reiken verder dan de olieprijs. Ook markten voor kunstmest, aluminium en zelfs helium worden geraakt, mede door de belangrijke positie van Qatar in de wereldwijde aanvoer. Dat laatste heeft bovendien directe gevolgen voor de chipindustrie, waar helium een onmisbare rol speelt.

Balans slaat door naar hoop

Als je kijkt naar de reactie op financiële markten, dan zijn beleggers telkens uitgegaan van het scenario dat het conflict relatief kort zou duren. Aandelen- en obligatiekoersen daalden weliswaar, maar beperkt, vooral gedreven door de verwachting dat een oplossing of in ieder geval kalmering van de situatie dichterbij lag dan gevreesd.

Het huidige bestand past in dat beeld. Het verlies op markten sinds de start van de oorlog in Iran wordt nu in hoog tempo weggewerkt.

Inflatie vormt de sleutel

Aan die optimistische verwachting van beleggers kleven wel risico’s. De kans bestaat dat de bombardementen over twee weken worden hervat en de straat van Hormuz weer wordt gesloten als Iran en de VS er niet uitkomen met elkaar. Met als gevolg een continuering van het conflict. En hoe langer dit conflict duurt, hoe groter de impact op inflatie en groei.

Bij het uitblijven van een duurzaam bestand nemen de inflatierisico’s duidelijk toe en dat plaatst centrale banken in een lastig parket. Tegelijkertijd zijn inflatieverwachtingen voor de lange termijn niet of nauwelijks van hun plaats gekomen. Beleggers geloven kennelijk dat de schok tijdelijk blijft.

Die rust kan misleidend zijn. De inflatie-ervaringen van 2021–2022 liggen nog vers in het geheugen, wat consumenten, bedrijven en beleggers gevoeliger maakt voor nieuwe prijsstijgingen. Dat vergroot het risico dat inflatieverwachtingen sneller ontsporen dan de markten nu suggereren, vooral als dit conflict lang aanhoudt.

Rente mogelijk omhoog

Voor centrale banken heeft deze dynamiek directe gevolgen. Wij houden er rekening mee dat de Europese Centrale Bank (ECB) door de oplopende inflatierisico’s en mogelijke tweede‑ronde‑effecten (na dure energie volgen verdere loon- en prijsstijgingen) opnieuw naar boven zal moeten kijken. Een renteverhoging van 25 basispunten (0,25%) in april is mogelijk, al is ze door het staakt-het-vuren in Iran minder aannemelijk geworden.

Centrale banken hebben daarbij geleerd van eerder gemaakte inschattingsfouten: zowel tijdens de coronaschok als in de nasleep van de inval in Oekraïne werd te lang aangenomen dat de inflatieopstoot tijdelijk zou zijn. Die ervaring maakt beleidsmakers nu alerter op het risico dat een geopolitieke aanbodschok zich snel kan vertalen in bredere en hardnekkiger prijsdruk.

Groei naar beneden bijgesteld

Tegelijkertijd zien we dat de groeivooruitzichten geleidelijk neerwaarts worden bijgesteld. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft deze week aangegeven dat de oorlog met Iran leidt tot een negatieve aanbodschok via energie‑ en voedselmarkten. Eerdere verwachtingen van een verdere verbetering van de economische groei voor 2026 maken plaats voor gematigdere voorspellingen.

Volgens het IMF komt deze schok op een moment waarop de beleidsruimte wereldwijd al beperkt is, wat de wereldeconomie kwetsbaarder maakt voor verdere tegenvallers.

Deze combinatie van geopolitieke onzekerheid, marktvolatiliteit en uiteenlopende scenario’s vraagt van beleggers om voorzichtigheid en wendbaarheid in hun positionering.

Het grote risico voor beleggers is op dit moment stagflatie: de combinatie van stagnerende groei en oplopende inflatie. Juist om die reden hebben wij de actief beheerde portefeuilles in maart defensiever gepositioneerd. Die keuze is vooral ingegeven door de uitkomsten van onze scenario-analyse en de manier waarop markten in de eerste fase van de oorlog reageerden.

Begin maart leunden beleggers opvallend sterk op een gunstig scenario van snelle de-escalatie. Het risico op een langdurige escalatie werd naar onze mening onvoldoende ingeprijsd. In onze beoordeling woog mogelijke koerswinst bij een snel einde van het conflict niet op tegen het mogelijke koersverlies bij een somberder pad.

Bovendien hadden aandelen tot het moment van onze beslissing ongeveer 2% beter gepresteerd dan obligaties, wat de keuze om risico af te bouwen verder versterkte.

Tegengestelde krachten aan het werk

Ondanks de verhoogde onzekerheid hebben we bewust niet gekozen voor een te defensieve invulling. De belangrijkste reden is dat de oorlogssituatie behoorlijk fluïde is, zoals we deze week met extreme retoriek en een plotseling staakt-het-vuren weer gezien hebben.

Daarnaast moeten we rekening houden met tegengestelde krachten binnen de economie. Het marktbeeld vóór de Iranoorlog was aanzienlijk positiever: het economische momentum was stabiel, het vertrouwen in zowel de maakindustrie als de dienstensector draaide wereldwijd de goede kant op, en structurele groeiaanjagers, zoals strategische autonomie, hogere defensie-uitgaven en substantiële investeringen in generatieve kunstmatige intelligentie (AI), ondersteunden een positief vooruitzicht.

Deze onderliggende krachten zijn door de oorlog niet verdwenen. Hoewel vertraging in groei en winstontwikkeling waarschijnlijk is, komt het in ons basisscenario niet tot een recessie. Bovendien blijven aandelenwaarderingen buiten de VS relatief gematigd, en zien wij in verschillende aandelensegmenten nog ruimte voor koerswinst. In dat licht past een neutrale aandelenweging beter bij de huidige mix van risico’s en kansen.

Beleg je met Rabo Beheerd Beleggen Actief of Exclusief of met beleggingsadvies? Dan lees je meer over onze strategie voor aandelen en obligaties in de uitgebreide beleggingsvisie.

Je vindt de uitgebreide visie in je ingelogde omgeving en de Rabo App. Ga naar Beleggen en vervolgens naar het tabblad Nieuws & Info.